Секстант (йондоҙлоҡ)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Секстант (йондоҙлоҡ)
Секстант (йондоҙлоҡ)
Лат. исеме Sextans
(в род. п.: Sextantis)
Ҡыҫҡа исеме Sex
Символ Секстант
Тура күтәрелеш от 9h 35m до 10h 46m
Ауышлыҡ от −11° до 9h 35m
Майҙаны 313 кв. градустар
(47 урыны)
Иң яҡты йондоҙҙар
(Йондоҙҙоң күренгән дәүмәле < 3m)

α Sex — 4,49

Метеор ағымды
Күрше йондоҙлоҡлар
Йонлоҙлоҡ +79° -тан −83°.-ҡа тиклем киңлектәрҙә күренә
Рәсәйҙә күҙәтеү өсөн иң яҡшы ваҡыт — март.

Секстант (йондоҙлоҡ) (лат. Sextans) — бәләкәй генә тоноҡ экваториаль йондоҙлоҡ, күк йөҙөндә 313,5 кв. градус майҙанды биләй, ябай күҙ менән күрелгән 34 йондоҙҙан тора. Иң яҡты йондоҙо — α Sex, яҡтылығы 4,49 була. Майҙаны буйынса урыны — 47.

Күҙәтеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙеңи теләгән бер урынында күҙәтергә мөмкин. Айырыуса +80° киңлегенән көньяҡҡараҡ һәм -80° киңлегенән бер аҙ төньяҡҡараҡ бик яҡшы күренә. Күҙәтеү өсөн иң уңай ай — март.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Яңы йондоҙлоҡ. Ян Гевелий тарафынан 1690 йылда «Уранография» күк атласына индерелә. Йондоҙлоҡтоң «Күк йөҙө Секстант» атамаһы 1679 йылда Гевелий обсерваторияһы менән бергә янған ғалимдың яратҡан астрономик инструменты хөрмәтенә бирелә. Тап шуға ла Гевелий уны арыҫлан менән Гидра араһына, ул заман астрологтары фекеренсә, утлы тәбиғәт йондоҙлоҡтары араһына урынлаштыра.

COSMOS галактикалары яланында Секстант йондоҙлоғонда Ҡояштан 2 миллиардтан ашыу яҡтылыҡ йылы алыҫлығында (ҡыҙыл шылыу z ≈ 2,5) табылған, ул 5000-дән ашыу прото-сверхскопление Гипериона галактикаларҙан тора, массаһы 4,8×1015 Ҡояш массаһынан [1][2][3].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]