Сигне Киви
| Сигне Киви | |
| эст. Signe Kivi | |
.jpg) | |
| Тыуған: | 24 февраль 1957[1] (69 йәш) Таллин[1] |
|---|---|
| Супруг: | Калью Киви[d] |
| Партия: | Партия реформ Эстонии[d][2] |
| Белеме: | Эстонская академия художеств[d][1] Гимназия Пельгулинна[d][1] |
Сигне Киви (эст. Signe Kivi; 1957 йылдың 24 февралендә Таллинда тыуған) — эстон туҡыма рәссамы, сәйәсмән һәм дәүләт эшмәкәре. Эстония реформа партияһы ағзаһы. 2019 йылдан Эстонияның 14-се Рийгикогу ағзаһы. Элек - Эстония Грифель ағзаһы (1990-1992), Мәҙәниәт министры (1999-2002), Эстонияның 9-сы һәм 10-сы Рико ағзаһы (2003-2005), профессор (1997-2000) Эстония һәм Сәнғәт академияһы ректоры (2005-2015), Тартыу сәнғәт музейы директоры (2017-2019). Финляндия Арыҫлан орденының Ҙур Хас кавалеры (2001), IV дәрәжә Аҡ Йондоҙ ордены кавалеры (2004), Португалияның Хеҙмәт Даны ордены кавалеры (2006), Бельгияның иң уңышлы ордены кавалеры (2008).
Биографияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
1957 йылдың 24 февралендә Таллинда тыуған. Әсәһе — Эстония фольклор архивы хеҙмәткәре Урве Бушман, 2018 йылда «халыҡ мираҫының нескәлектәренә даими иғтибар биргәне» өсөн Фольклор йыйыу өсөн Президент премияһына лайыҡ була.[3].
1975 йылда Пелгулиндағы 46-сы урта мәктәпте тамамлай. Мәктәптә йөҙөү, еңел атлетика, гимнастика, халыҡ бейеүҙәре менән шөғөлләнгән. 1984 йылда Эстония ССР сәнғәт институтын художестволы проектлау һәм туҡыма һәм еңел сәнәғәт продукцияһын моделләштереү буйынса тамамлай, магистр дәрәжәһен ала.
1980—1985 йылдарҙа «Коду» халыҡ кәсептәре берекмәһендә, 1985—1991 йылдарҙа «Арс» Таллин комбайнында рәссам булып эшләй.
1988 йылдан алып Эстония ССР-ының сәнғәт институтында уҡыта. 1997—2000 йылдарҙа Эстония сәнғәт академияһы профессоры, 1999 йылдан туҡыма кафедраһы мөдире, 2002 йылдан ҡунаҡ профессор, 2005—2015 йылдарҙа Эстония сәнғәт академияһы ректоры.
1987 йылдан Эстония рәссамдар союзы ағзаһы. 1995—1998 йылдарҙа Союздың вице-президенты, һуңынан 1999 йылға тиклем уның президенты була.
1990—1992 йылдарҙа Эстония конгресы ағзаһы, Эстония конгресы тергеҙеү буйынса инициатива төркөмө ағзаһы.
1999 йылда Март Лаар хөкүмәтендә мәҙәниәт министры була. Шулай уҡ Мәҙәниәт эштәре буйынса совет һәм Эстония спорт советы рәйесе вазифаһын башҡара. Март Лаар отставкаға киткәс, Сиим Каллас хөкүмәтендә мәҙәниәт министры вазифаһын һаҡлап ҡала. Эстония дәүләт фонды рәйесе Аво Виолы (Avo Viiol) дәүләт аҡсаларын ҡыҙ урлау сәбәпле, Һине Киви отставкаға китеү тураһында ғариза бирә, ул 2002 йылдың 23 авгусында Премьер-министр тарафынан раҫлана.
1998—2006 йылдарҙа һәм 2014 йылдан бөгөнгө көнгә тиклем Эстония реформалар партияһы ағзаһы була. 1996—1999 һәм 2002 йылдарҙа Таллин ҡала Советы ағзаһы була, шулай уҡ 1999 йылда һайлана, әммә мәҙәниәт министры итеп тәғәйенләнеүе арҡаһында Таллин ҡала Советынан китә. 2003 йылдан 9-сы Риигикогу депутаты. 2003 йылғы парламент һайлауҙарынан һуң 10-сы Риигикогу депутаты итеп һайлана. 2003—2005 йылдарҙа Мәҙәниәт буйынса комитет рәйесе урынбаҫары була. 2005 йылда Эстония сәнғәт академияһы ректоры итеп тәғәйенләнеү сәбәпле, Рийгикогуны ҡалдыра.
2017 йылдың 26 июнендә Тарту художество музейы директоры вазифаһын башҡара. Ул был вазифаны 2019 йылғы парламент һайлауҙарынан һуң Тарту һайлау округынан 14-се Рийгикогула урын яулағандан һуң ҡалдыра.
Ул парламенттың мәҙәниәт буйынса комитеты ағзаһы.[4].
2009 йылда ул Эстонияның Европа ижад һәм инновация йылы (EYCI) буйынса илсеһе була. 2019 йылдан Эстония Милли китапханаһы идараһы ағзаһы.
Эстонияла һәм сит илдәрҙә күп күргәҙмәләрҙә ҡатнаша, Эстония матбуғатында мәҡәләләр авторы.[5]
Шәхси тормошо
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]1995—2011 йылдарҙа Эстония ҡурсаҡ театрының баш рәссамы Кал Киви менән өйләнешкән, ике улы, ике үгәй улы, алты ейәне бар.
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- 1 2 3 4 Signe Kivi // Eesti spordi biograafiline leksikon (эст.)
- ↑ https://reform.ee/riigikogu-valimised-2023/tartu-linn/kandidaat/signe-kivi/
- ↑ Премия за собирание фольклора. Канцелярия Президента Республики. Дата обращения: 15 март 2021.
- ↑ Сигне Киви. Рийгикогу (18 июнь 2020). Дата обращения: 15 март 2021. Архивировано 2 декабрь 2020 года.
- ↑ Михайлов, Сергей. Государство требует банкротства растратчика казенных денег Аво Вийоля. ERR (11 март 2019). Дата обращения: 15 март 2021. Архивировано 12 август 2020 года.