Талипов Рид Сергеевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Талипов Рид Сергеевич
Заты ир-ат
Тыуған көнө 3 ноябрь 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Балтас районы
Вафат булыу көнө 21 февраль 2011({{padleft:2011|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (62 йәш)
Вафат булған урыны Беларусь, Минск ҡалаһы
Һөнәр төрө драматург-режиссёр
Эш биреүсе Якуб Колас исемендәге милли академия драма театры
Уҡыу йорто Театральный институт имени Бориса Щукина[d]
Рәсәй театр сәнғәте университеты[d]

Талипов Рид Сергеевич (ысын исеме Талипов Флорит Сәлих улы; 1948 йылдың 3 ноябрендә, РСФСР-ҙың, Башҡорт АССР-ының Балтас районы, Усман ауылы) — 21 февраль 2011, Минск, Беларусь) — белорус театр режиссеры, Якуб Колас исемендәге милли академия драма театрының художество етәксеһе.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хеҙмәт эшмәкәрлеген Свердловск машиналар эшләү заводында слесарь һәм гравер булып башлай, Свердловск киностудияһында рәссам-мультипликатор, Минск ҡалаһының 81-се һанлы мәктәбендә рәсем һәм һыҙма уҡытыусыһы булып эшләй. Мәскәүҙә Б. В. Щукин исемендәге юғары театр училищеһының режиссер бүлеген һәм А. В. Луначарский исемендәге дәүләт театр сәнғәте институтын тамамлай.

1989 йылдан — Белоруссияның Минск ҡалаһы Еңеү майҙанындағы беренсе антреприза театр-студияһының, «АРТ», «АРТ-Үҙәк» театр-студияларының художество етәксеһе һәм директоры, шулай уҡ 1997 йылдан Республика художество программалары дирекцияһы ҡарамағындағы театр-студияның художество етәксеһе.

35 йыл ижади эшмәкәрлеге эсендә (1976—2011) Беларуста, Рәсәйҙә, Австрияла, Словенияла, Германияла, Польшала 50-ләп спектакль ҡуя, һәм улар халыҡ-ара театр фестивалдәрендә сценографик һәм режиссерлыҡ маһирлығы өсөн юғары наградаларға лайыҡ була, актерҙар юғары башҡарыу оҫталығы өсөн приздар алыуға өлгәшә. Улар араһында Леонид Андреевтың «Екатерина Ивановна» (2001 йыл), Максим Горькийҙың «Васса» (2007 йыл) әҫәрҙәре лә була.

2000 йылдан Белорусь дәүләт сәнғәт академияһында режиссура кафедраһы доцент булып эшләй.

2009 йылдың 31 мартынан — Якуб Колас исемендәге Милли академия драма театрында художество етәксеһе. 2010 йылдың ғинуарында А. Островскийҙың «Аҡыл эйәләре…» пьесаһы буйынса Талипов ҡуйған спектаклдең премьераһы үтә; һуңғы спектакле — «Квартет». К. Крапиваның «Үлемһеҙлек ҡапҡалары» әҫәре буйынса ла эш алып барылған була.

Наградалары һәм танылыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • СССР Мәҙәниәт министрлығының һәм театр эшмәкәрҙәре берләшмәһенең (1989), Польшаның сәнғәт һәм мәҙәниәт министрлығы (1990) грамоталары һәм дипломдар.
  • Беларусь республикаһы Президентының махсус премияһы (2001) — театр сәнғәте өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн.
  • Федор Тютчев исемендәге миҙал (Рәсәй, 2004)
  • «Белорусь әҙәби-художество тәнҡитселәре берләшмәһе» Республика йәмәғәт берекмәһенең дипломы (2005—2011) — иң яҡшы сәхнә әҫәре һәм сценография өсөн.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

http://www.talipov.bn.by/ http://www.kino-teatr.ru/teatr/activist/308504/bio/