Тихонов Александр Николаевич (лингвист)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Тихонов Александр Николаевич (лингвист)
Заты ир-ат[1]
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 20 ноябрь 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})
Тыуған урыны Поташевка, Бишҡайын ауыл Советы (Ауырғазы районы), Ауырғазы районы, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, СССР
Вафат булған көнө 16 март 2003({{padleft:2003|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:16|2|0}}) (71 йәш)
Вафат булған урыны Мәскәү ҡалаһы, Рәсәй
Ерләнгән урыны Ракитки[d]
Һөнәр төрө ғалим
Эшмәкәрлек төрө тел ғилеме
Эш биреүсе В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Рәсәй Фәндәр академияһы)
Уҡыу йорто Самаркандский государственный университет[d]
Ғилми исеме профессор[d]
Ғилми дәрәжә филология фәндәре докторы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре

Тихонов Александр Николаевич (20 ноябрь 1931 йыл — 16 март 2003 йыл) — СССР һәм Рәсәйҙең тел ғалимы, лексикограф, рус дериватология өлкәһе белгесе. Ғалим оялы һүҙ яһау һүҙлектәрен төҙөү принциптарын эшләүгә, оялы һүҙ яһау теоретик проблемаларын хәл итеүгә ҙур өлөш индергән.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Башҡортостандың Ауырғазы районында тыуған.

1947 йылдан алып Тажикстанда рус теле уҡытыусыһы булып эшләй

1955 йылда А. Навои исемендәге Сәмәрҡәнд университетының филология факультетын отличие менән тамамлай. 1956—1968 йылдарҙа Сәмәрҡәнд университетының рус тел ғилеме кафедраһы доценты булып эшләй. 1968 йылда Сәмәрҡәнд педагогия институты проректоры була.

1974 йылда «Һүҙ яһау ояһындағы һүҙҙәрҙең формаль-семантик мөнәсәбәте» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай .

1978 йылда СССР Фәндәр академияһының рус телен милләт-ара аралашыу сараһы булараҡ өйрәнеү институтында сектор мөдире итеп һайлана. Рус теле институтында һәм «Төньяҡ Евразия телдәре һәм мәҙәниәте» фәнни-уҡытыу үҙәгендә эйҙәүсе ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.

2001 йылдың 1 мартында уның инициативаһы буйынса И. А. Бунин исемендәге Елец дәүләт университетында уҡыу лексикографияһы лабораторияһы ойошторола

Мәскәүҙең «Ракитки» зыяратында (МКАД-тан 10 км алыҫлыҡта Калуга шоссеһы) ерләнгән.

Төп хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Лексическое гнездо в современном русском языке»
  • «Словообразовательное гнездо в современном русском языке»
  • «Русский глагол: проблемы теории и лексикографирования»
  • «Морфемно-орфографический словарь»
  • «Словообразовательный словарь современного русского языка»
  • «Проблемы составления гнездового словообразовательного словаря»
  • «Взгляд в будущее словообразовательной лексикографии»
  • «Словообразовательная мотивированность однокоренных слов»
  • «Современный русский язык (Морфемика. Словообразование. Морфология)»
  • «Словарь русских личных имён» (в соавторстве с Л. З. Бояриновой и А. Г. Рыжковой)
  • Тихонов А. Н., Бояринова Л. З., Рыжкова А. Г. Словарь русских личных имён / Оформление Е. Кожуховой. — М.: Школа-Пресс, 1995. — 736 с. — 30 000 экз. — ISBN 5-88527-108-9. (в пер.)
  • «Словарь-справочник по русскому языку: Правописание, произношение, ударение, словообразование, морфемика, грамматика, частота употребления слов» (в соавторстве с Е. Н. Тихоновой и С. А. Тихоновым)
  • «Комплексный словарь русского языка» (в соавторстве с Е. Н. Тихоновой, С. А. Тихоновым, О. М. Чупашевой, М. Ю. Зуевой)
  • «Энциклопедический словарь-справочник лингвистических терминов и понятий» (в соавторстве с Г. С. Журавлевой, М. А. Лапыгиным, А. М. Ломовым, Л. В. Рацибурской, Е. Н. Тихоновой, Р. И. Хашимовым)

Морфологик тикшереүгә (анализға) ҡарашы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тихоновтың морфологик анализға ҡарашы башҡа тел ғилеме белгестәренекенә айырылып тора . Атап әйткәндә,альтернатив морфологик тикшереүҙе) анализды Т. Ф. Ефремова һәм А. И. Кузнецова һүҙлектәрендә табырға мөмкин.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформа открытых данных — 2011.