Филатов Григорий Иванович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Филатов Григорий Иванович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Фамилия Филатов[d]
Тыуған көнө 17 ноябрь 1918({{padleft:1918|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Ейәнсура районы
Вафат булыу көнө 23 март 2000({{padleft:2000|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}) (81 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Митино зыяраты[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ленин ордены Советтар Союзы Геройы орден Отечественной войны I степени орден Отечественной войны II степени
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы

Филатов Григорий Иванович (17 ноябрь 1918 йыл — 23 март 2000 йыл) — Һауа-уҡсылар хеҙмәте буйынса 146-сы гвардия истребитель авиация полкының (Көнбайыш фронтының 1-се һауа армияһы, 2-се истребителдәр авиация корпусы,7-се гвардия истребителдәр авиация дивизияһы) командиры ярҙамсыһы, гвардия капитаны, Советтар Союзы Геройы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Филатов Григорий Иванович[1] 1918 йылдың 17 ноябрендә Башҡортостандың Ейәнсура районы Яңы Ҡаҫмарт ауылында тыуған. рус. Белеме — 7 класс, Свердловск өлкәһенең Түбәнге Тагил ҡалаһында Фабрика-завод училищеһын тамамлаған. Вагондар төҙөү заводында эшләгән.

1942 йылдан КПСС ағзаһы.

1937 йылдан Ҡыҙыл Армия сафында була. 1939 йылда Пермь хәрби авиация пилоттар мәктәбен тамамлаған.

1941 йылдың июненән ғәмәлдәге армияла. Ленинград, Волхов һәм Көнбайыш фронттарында һуғыша. 1941 йылдың авгусынан 1943 йылдың майына тиклем 283-сө истребитель авиация полкында хеҙмәт итә, И-16 һәм Як-7 самолеттарында оса; 1943 йылдың май айынан алып июлгә тиклем — 146-сы ИАП-та (һуңыраҡ — 115-се гвардия истребитель-авиация полкы (ИАП), Як-7 самолетында оса; 1944 йылдың июненән 1945 йылдың майына тиклем — 7-се ГвИАД идаралығында, Як-9 һәм Як-3 самолеттарында осош башҡара.

1943 йылдың 23 июлгә ҡарата 46-сы гвардия истребитель авиация полкының (Көнбайыш фронтының 1-се һауа армияһы, 2 истребителдәр авиация корпусы,7-се гвардия истребителдәр авиация дивизияһы) командиры ярҙамсыһы, өлкән лейтенант Г. И. Филатов 128 хәрби осош яһай, һауа һуғыштарында шәхсән үҙе 11 һәм төркөмдә 3 дошман самолетын бәреп төшөрә.

1943 йылдың 31 июлендә һауа һуғышында ҡаты яралана һәм 1943 йылдың сентябренә тиклем Смоленск районындағы партизан отрядында була.

1943 йылдың 2 сентябрендә дошман менән алышта күрһәткән ҡыйыулығы һәм хәрби батырлығы өсөн Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була.

1944 йылда Юғары офицерҙар составын камиллаштырыу курстарын тамамлай һәм фронтҡа кире китә. Барлығы 136 хәрби осош яһай, 21дошман самолетын бәреп төшөрә.

1946 йылда гвардия капитаны Г. И . Филатов ауырыуы арҡаһында запасҡа сыға. Мәскәүҙә йәшәй, Ғилми-тикшеренеү институттарының береһендә эшләй.

2000 йылдың 23 мартында вафат булды. Мәскәүҙә Митино зыяратында ерләнгән.

Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Г. И. Филатовтың бүләкләү ҡағыҙынан: «..Калинин һәм Волхов фронттарындағы операцияларҙа 1942 йылдың 9 сентябренә тиклем 116 хәрби осош башҡара, һауа һуғыштарында шәхсән үҙе 9 дошман самолетын (5 бомбардировщик һәм 4 истребитель) һәм төркөмдә 2 бомбардировщикты бәреп төшөрә……

1943 йылдың 12 июлендә…, ер өҫтө ғәскәрҙәренең ышыҡлау буйынса хәрби заданиены үтәгән саҡта дүрт ЯК-7б составында алты 6 МЕ-110 һәм дүрт ME-109 дошман самолеттары менән һауа һуғышында ҡатнаша. Әлеге һуғышта Филатов шәхсән үҙе бер МЕ-110 самолетын бәреп төшөрөүе ер өҫтө частары тарафынан раҫлана».

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Советтар Союзы Геройының «Алтын Йондоҙ» миҙалы (02.09.1943)[2];
  • Ленин ордены (02.09.1943);
  • Ҡыҙыл Байраҡ ордены (20.04.1942)[3];
  • 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (11.03.1985)[4];
  • 2--се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (08.12.1942)[5];
  • миҙалдар.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Герой Советского Союза Филатов Григорий Иванович. Герои страны. Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 март 2013. 28 февраль 2013 тикшерелгән.
  2. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 793756, д. 50, л. 282—284)ф. 33, оп. 793756, д. 50, л. 282—284).
  3. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 682524, д. 595, л. 18, 286—288)ф. 33, оп. 682524, д. 595, л. 18, 286—288).
  4. Карточка награждённого к 40-летию Победы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында.
  5. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 682525, д. 424, л. 1, 9, 10)ф. 33, оп. 682525, д. 424, л. 1, 9, 10).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Несокрушимые. — Уфа, 1985. / стр. 174—204.
  • Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979, кн. 4. / стр. 31—34.
  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 7. Ф-Я. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2011. — 624 с.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Филатов Григорий Иванович. «Герои страны» сайты.