Францияның Көньяҡ һәм Арктик биләмәләре

Францияның Көньяҡ һәм Арктик биләмәләре
франц. Terres australes et antarctiques françaises
Байраҡ	Герб
Нигеҙләү датаһы	6 август 1955
Ҡыҫҡаса атамаһы	🇹🇫
Этнохороним	French
Рәсми тел	Француз теле
Донъя ҡитғаһы	Африка һәм Антарктика
Дәүләт	Франция
Административ үҙәк	Порт-о-Франсэ[d]
Административ-территориаль берәмек	Франция һәм зона обороны и безопасности южной части Индийского океана[d]
Сәғәт бүлкәте	UTC+4:00[d], UTC+05:00 һәм UTC+10:00[d]
Геомәғлүмәттәр	Data:French Southern and Antarctic Lands.map
Иң юғары нөктә	Монт-Росс[d]
Глубочайшая точка	Һинд океаны
Халыҡ һаны	196 кеше (2012)
Идари бүлектәре	Кергелен[d], Острова Крозе[d], Saint Paul and Amsterdam[d], Земля Адели[d] һәм Острова Эпарсе[d]
Валюта	Евро
Автомобиль хәрәкәте яғы	уң[d]
Алыштырған	Колония Мадагаскар[d]
Майҙан	7829 км²
Рәсми сайт	taaf.fr taaf.fr/en/
Юғары кимәлдәге интернет-домен	.tf[d]
Тема иҡтисады	economy of the French Southern and Antarctic Lands[d]
Число просмотров/прослушиваний	501 550
Социаль селтәрҙә күҙәтеүселәр	5532
Францияның Көньяҡ һәм Арктик биләмәләре Викимилектә

Францияның Көньяҡ һәм Антарктика биләмәләре (ФКАБ) (франц.  Terres australes et antarctiques françaises, ҡыҫҡаса TAAF) — Һинд океанының көньяҡ өлөшөндәге утрауҙарҙан һәм Антарктиданың бер өлөшөнән торған Францияның махсус диңгеҙ аръяғы биләмәһе.

Тарихы

Асылыу тарихы

Был төбәктәр исемлегендәге Амстердам утрауы иң беренсе булып 1522 йылда испан диңгеҙселәре тарафынан асыла. Көньяҡ һыуҙарҙа урынлашҡан Крозе һәм Кергелен архивтарын исә XVIII быуатта француз тикшеренеүселәре башлап күрә. 1772 йылда Марк Жозеф Марион-Дюфрен (франц. Marc Joseph Marion du Fresne) — Крозе утрауҙарын, ә Ив-Зожеф Кергелен (франц. Yves-Joseph de Kerguelen de Trémarec) үҙ исеме менән аталған Кергелен архипелагын аса һәм уны Франция короллеге биләмәһе тип иғлан итә. Антарктида континентындағы Адели ерен иһә 1840 йылда Жюль Дюмон-Дюрвиль (франц. Jules Dumont d'Urville) етәкселегендәге француз экспедицияһы асҡан.

Хәҙерге осор һәм фән фәндәре

Был биләмәләрҙең береһендә лә даими йәшәгән халыҡ юҡ. Унда тик алмашынып торған хәрби хеҙмәткәрҙәр, метеорологтар һәм төрлө ғилми тикшеренеү үҙәктәренең ғалимдары ғына эшләй. Франция был ерҙәрҙә үҙенең суверенитетын һаҡлау менән бергә, Антарктика килешеүенә ярашлы, төбәкте фән һәм тыныслыҡ биләмәһе булараҡ файҙалана. 2019 йылда Көньяҡ утрауҙар үҙенең бай тәбиғәте һәм уникаль хайуандар донъяһы арҡаһында ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы (рус. Всемирное наследие ЮНЕСКО) исемлегенә индерелде.