Чжоу Сюань

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Чжоу Сюань
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[1]
Гражданлығы Ҡытай
Тыуған көнө 1 август 1918({{padleft:1918|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Тыуған урыны Цзянсу[d], Чанчжоу[d]
Вафат булыу көнө 22 сентябрь 1957({{padleft:1957|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (39 йәш)
Вафат булған урыны Ҡытай, Шанхай
Ерләнгән урыны Шанхай
Һөнәр төрө йырсы, актёр
Музыка ҡоралы вокал[d]
Commons-logo.svg Чжоу Сюань Викимилектә

Чжоу Сюань (ҡыт. трад. 周璇, ингл. Zhou Xuan, Chow Hsuan; 1918 йылдың 1 авгусы — 1957 йылдың 22 сентябре) — полуляр ҡытай йырсыһы һәм актёры. 1940 йылдарҙа «ете иң бөйөк йырсыларҙың береһе»[2] , бәлки, иң танылғанылыр ҙа, сөнки ул бер үк ваҡытта киноға ла төшөргә өлгөрә. Үҙ карьераһында ул 200-ҙән ашыу йыр яҙҙыра, 40-тан ашыу фильмда төшә[3].

Балалыҡ йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Су Пу (тыуғанда бирелгән исеме Чжоу Сюань) бәләкәй генә сағында уҡ ата-әсәһенән айырылған була һәм икенсе ғаиләлә тәрбиәләнә. Ғүмер буйы ул туғандарын эҙләй, әммә уның килеп сығышы тик үҙе үлгәндән һуң ғына асыҡлана[4]. Тикшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, уның туғандарының береһе, опиум ҡулланыуға әүәҫләнеп ала һәм 3 йәшлек Пуҙы икенсе бер ҡалаға алып барып, Ван ғаиләһенә һата. Был ғаиләлә ҡыҙға Ван Сяохун тип яңы исем бирәләр. Артабан уны Чжоу ғаиләһе ҡыҙлыҡҡа ала, һәм улар ҡыҙҙың исемен Чжоу Сяохун тип үҙгәртәләр[5].

13 йәшендә ул Чжоу Сюань тигән ижади псевдоним ала («сюань» (ҡыт. трад. ) буйынса, «аҫыл нефрит» тигәнде аңлата).

Карьераһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1932 йылдарҙа Чжоу Сюань Bright Moonlight Song and Dance труппаһы составында сәхнәлә сығыш яһай башлай. Ун дүрт йәшендә Шанхай йырсылар конкурсында ике тапҡыр призлы урынға лайыҡ була, һәм уны юғары ноталарҙы еңел алғаны өсөн «Алтын тауыш» (ҡыт. трад. 金嗓子) тип йөрөтәләр. 1935 йылда Чжоу кинола төшә башлай һәм граммофон дәүеренең иң танылған һәм ҙур һорау менән ҡулланған артистарҙың береһенә әйләнә, үҙ фильмдарынан иң популяр йырҙар башҡарып, вафатына тиклем ул ошо юғары исемдәрҙе һаҡлап ҡала.

1937 йылда ул режиссер Юань Мучжиҙың «Урам фәрештәһе» фильмында төп ролде башҡарып, барыһы тарафынан да ҡабул ителгән кино йондоҙо булып китә.

1946—1950 йылдарҙа Чжоу Сюань йыш ҡына Гонконгта була, ул « Бар булмышты алыр мөхәббәт» (ҡыт. трад. 長相思), 花外流鶯, 清宮秘史, «Йәйғор йыры»(ҡыт. трад. 彩虹曲) фильмдарын төшөрөүҙә ҡатнаша. Тамашасылар хөкүменә 1949 йылда «Шанхай төндәре» (ҡыт. трад. 夜上海) фильмын тапшырып, Чжоу Шанхай ҡайта. Шунан һуңғы бер нисә көндә ул нервы өйәнәге сире менән йыш ҡына яфанғанлыҡтан, психиатрик клиникала дауалауаланып ала. Чжоуҙың тормошо ярайһы уҡ ҡатмарлы була: ғаилә тормошо ла яйға һалынмай, никахһыҙ бала таба, бер нисә тапҡыр үҙ-үҙенә ҡул һалыуға ла барып етә.

43 фильмда төшһә лә, Чжоу Сюань үҙенең иң яратҡан фильмы тип «Урам фәрештәһе» фильмын һанай. Был кинокартинала Чжоу Сюань ике йыр башҡара: Four Seasons Тусовка (ҡыт. трад. 四季歌) һәм The Wandering Songstress — улар ҙур популярлыҡ яулай.

Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Чжоу Сюань 39 йәшендә Шанхай психиатрия дауаханаһында вафат була[6]. Сираттағы нервы өйәнәгенән һуң барлыҡҡа килгән энцефалит уның үлеменең сәбәбе булыуы ихтимал.

Чжоу Сюандың ике улы бар: Чжоу Вэнь[7] һәм Чжоу Вэй — улар икеһе ике атанан. Чжоу Вэнь биографияһына ярашлы, уның ҡустыһы Тан Диҙың (ҡыт. трад. 唐棣) улы, ә Вэнь үҙенең атаһы билдәһеҙ, тип иҫәпләй.

Чжоу Вэй әлеге көндә Торонтола йәшәй, ваҡыты-ваҡыты менән метрола сығыш яһай һәм төрлө музыкаль проекттарҙа ҡатнаша. Ул флейтасы булараҡ билдәле[8][9]. Уның ике ҡыҙы бар, икеһе лә музыка менән шөғөлләнә. Өлкән ҡыҙы, Чжоу Сяосюань, — классик пианист, Конкордий университетында белем алған, Пекинда йәшәй.

Мәҙәни мираҫы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Чжоу Сюань башҡарыуындағы йырҙар элекке ҡытай йырҙары йыйынтығының мотлаҡ өлөшө булып тора.

Чжоу Сюань тураһында уның улдары тарафынан ике биографик материал баҫтырып сығарыла: Чжоу Вэй ҡатыны Чан Цзин (ҡыт. трад. 常晶) менән берлектә сығарған — «Минең әсәйем Чжоу Сюань» (ҡыт. трад. 我的媽媽周璇); «Чжоу Сюань көндәлеге» тигән икенсе китапты Чжоу Вэнь яҙған.

Биография буйынса бәхәс[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Чжоу Вэнь әсәһе биографияһының үҙ версияһын баҫтырып сығарғас, Чжоу Вэй уны көндәлектәрҙе һәм документтарҙың күсермәһен, Чжоу Сюандың образын боҙоп күрһәтеү өсөн тотонған тип, ялғанлауҙа ғәйепләй. Шулай уҡ Чжоу Вэндең бала саҡтан уҡ Чжоу Вэйҙы күрә алмауы асыҡлана. Вэнь тыуғас та уҡ икенсе ғаилә тарафынан уллыҡҡа алына һәм насар йоғонтоға бирелә. Бының һөҙөмтәһендә, Вэй Чжоу Сюандың рәсми вариҫына эйә була, ә Вэй бер нәмәһеҙ тороп ҡала[10].

Телевидение[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1989 йылда TVB-ла Bird Тусовка телесериалы сығы, ул Чжоу Сюань һәм уның һөйгәне тураһында һөйләй. Ролдәрҙе Надя Чан һәм Леон Лай башҡара. Сериалда Чжоу Сюань йырҙары кантон диалектына тәржемә ителә һәм улар Чан башҡарыуында яңғырай. Телевидениелағы дуэт башҡарышын Лай йырлай, ләкин яҙмала Дерик Ван Чандың партнер була.

Чжоу Сюандың Чжоу Вэй яҙған биографияһы ҡытай телендәге «Чжоу Сюань» сериалында экранлаштырыла, унда төп ролде Сесилия Чэунсюань башҡара. Чжоу Вэй сериал сығарыусыларҙы китаптың интерпретацияһын дөрөҫ бирмәүҙә һәм ғаиләһенә зыян килтереүҙә ғәйепләй[11].

Фильмографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ-ара исемдәре һатыуға сыҡҡан фильмдары өсөн генә килтерелде; һатыуға сыҡмағандарына ҡаралған урын буш ҡалдырыла.

Год Русса исеме Ҡытайса исеме Халыҡ-ара исеме Ролдәре
1935 花烛之夜 婢女宝玲
风云儿女
美人恩 A Beauty’s Kindness
狂欢之夜
1936 化身姑娘 A Girl Incarnate
百宝图 100 Precious Pictures
喜临门
1937 女财神 Goddess of Wealth
满园春色 Spring is Everywhere
三星伴月 Three Stars Beside the Moon
Ангел с улицы 马路天使 Street Angel Сяо Хун
1939 新地狱 A New Hell
孟姜女 Meng Jiangnü
李三娘 Li Sanniang
七重天 Seven Important Days
董小宛 Dong Xiaowan
1940 孟丽君 Meng Lijun
苏三艳史 The Amorous History of Su San
西厢记 Tale of the West Chamber
黑天堂 Dark Heaven
三笑 Three Smiles Цю Сян
1941 梦断关山 Broken Dreams on Mount Guan
解语花 The Communicators
天涯歌女 Songstress at the End of the Earth
夜深沉 Darkest Night Юэ Жун
梅妃 Concubine Mei
恼人春色 Annoying Spring Scenery
1943 Дочь рыбака 渔家女 Daughter of the Fisherman
1944 Сон в красном тереме 红楼梦 Dream of the Red Chamber
鸾凤和鸣 Happy Marriage
1945 凤凰于飞 Cry of the Birds
1946 各有千秋 We Each Have Our Strong Points
1947 长相思 An All-Consuming Love
Ночлежка 夜店 Night Inn
忆江南
1948 歌女之歌 Song of Songstress
Печали Запретного города 清宫秘史 Sorrows of Forbidden City Чжэньни
花外流莺 Orioles Banished from the Flowers
1949 莫负青春 Waste Not Our Youth
1950 花街
1953 银海千秋
彩虹曲

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. идентификатор BNF: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  2. Baidu. «BaiduBai Guang. Retrieved on 2007-04-28.
  3. Emilie Yueh-yu Yeh Chapter 12 - China // The International Film Musical (Traditions in World Cinema). — ISBN 978-0748634767.
  4. 周璇身世越发离奇 原名苏璞竟是苏轼后人.
  5. "Golden Voice" Zhou Xuan. China Radio International (2004-3-31).
  6. Atkins, Taylor. Jazz Planet — University Press of Mississippi, 2003. — ISBN 1-57806-609-3.
  7. 周璇两儿子爆出几十年恩怨纠葛(图)
  8. 越洋连线专访周璇次子周伟:真实的周璇 (图)
  9. «地铁王子»---周璇之子在加拿大
  10. Zhuo Wei 周璇两子为何结怨半生 几十年恩怨纠葛后的秘密. netandtv.com (2004-07-09).
  11. 张淳 张柏芝版"周璇"面目全非 周家后人三大不满. Xinhua News (2006-03-28).