Шәмс Пәһләүи
| Шәмс Пәһләүи | |
| фарс. شمس پهلوی | |
 | |
| Зат | ҡатын-ҡыҙ[1] |
|---|---|
| Гражданлыҡ |
 Иран.svg){kind=small} Америка Ҡушма Штаттары |
| Титул | шаһбикә[d] |
| Тыуған көнө | 28 октябрь 1917 |
| Тыуған урыны | Тәһран, Иран |
| Вафат булған көнө | 29 февраль 1996 (78 йәш) |
| Вафат булған урыны | Санта-Барбара[d], Калифорния, Америка Ҡушма Штаттары |
| Үлем төрө | тәбиғи үлем[d] |
| Үлем сәбәбе | яман шеш |
 | |
| Атаһы | Реза шаһ Пехлеви[1] |
| Әсәһе | Тадж ол-Молук[d][1] |
| Бер туғандары | Хамдамсалтане Пехлеви[d], Әшрәф Пәһләүи, Фатима Пәһләүи, Мөхәммәт Риза Пәхләүи, Әли Реза Пәһләүи I, Әхмәт Реза Пәһләүи һәм Абдул Реза Пәһләүи |
| Хәләл ефете | Ферейдун Джем[d] |
| Нәҫеле | Пехлеви[d] |
| Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре |
   |
 Шәмс Пәһләүи Викимилектә | |
Шаһбикә Шәмс Пәһләүи (фарс. شمس پهلو), (18 октябрь 1917 йыл, Тәһран — 29 февраль 1996 йыл, Санта-Барбара (Калифорния) — Ирандың һуңғы шаһы Мөхәммәт Реза Пәһләүиҙең өлкән апаһы.
Биографияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Шәмс Пәһләүи 1917 йылдың 28 октябрендә тыуған. Ул шаһ Реза Пәһләүиҙең һәм уның икенсе ҡатыны Тадж өл-Мөлөктөң ҡыҙы.
1934 йылда принцесса Шәмс һәм уның һеңлеһе Әшрәф бөркәнсектән баш тартҡан тәүге Иран ҡатын-ҡыҙҙары була[2].
Эмиграция
1941 йылда совет һәм британ көстәре Иранға баҫып инеп, Реза шаһты тәхеттән төшөргәс, принцесса Шәмс атаһы артынан һөргөнгә, тәүҙә Порт-Луиға, Маврикийға, һуңынан Йоханнесбургҡа, Көньяҡ Африкаға китә, унда атаһына терәк була. 1948 йылда һөргөнгә сәйәхәте тураһында хәтирәләрен Ирандың иң боронғо гәзите Ettelaat гәзитендә баҫтырып сығара[3].
1940-сы йылдарҙа Шәмс ислам динен ташлап, католицизмға күсә. Етмәһә, ирен дә, балаларын да үҙенән өлгө алырға күндерә. 1953 йылғы көрсөк ваҡытында тыуған ерен тағы ла ташлап китергә мәжбүр була. Генерал Фазлолла Заһиди етәкселегендәге Иран армияһы коммунистик яҡлы премьер-министр Мөсәдеҡте ҡолатып, шаһҡа тулы власты ҡайтарғандан һуң, Шәмс Иранға ҡайта. Әммә апаһынан айырмалы рәүештә, ул йәмәғәт һәм сәйәси тормошта ҡатнашыуҙан ситләшә, мәрхүм атаһынан ҡалған мөлкәт менән идара итеү менән генә сикләнә, мәрхүм атаһынан ҡалған мөлкәт менән генә эш итә.
Икенсе эмиграция
Ислам революцияһынан һуң Ирандан китеп, АҠШ-ҡа китергә мәжбүр була.
Үлеме
1996 йылда Санта-Барбаралағы өйөндә яман шештән вафат була[3].
Шәхси тормошо
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Атаһы баҫымы аҫтында ул Ирандың ул саҡтағы премьер-министры Мәхмүт Джемдың улы Ферейдун Джемға (1914—2008) кейәүгә сыға. Ғаилә бәхетһеҙ була, шаһ вафат булғас та йәштәр айырылыша. Уларҙың балалары булмай.
1945 йылда Шәмс Пәһләүи икенсе тапҡыр Мехрдәт Пахлбодҡа (1917—2018) кейәүгә сыға. Туйҙан һуң, ул ваҡытлыса бөтә дәрәжәләренән һәм титулдарынан мәхрүм ителә һәм яңы ире менән АҠШ-ҡа китә, унда ул 1945 йылдан 1947 йылға тиклем йәшәй. Артабан уның шаһ һарайы менән низағтары хәл ителә, һәм ул ғаиләһе менән Тәһранға ҡайта[4]. Ғаиләлә ике ул һәм бер ҡыҙ тыуа:
- Шәһбәз Пахлбод (28 сентябрь 1946 йыл) — Эмплфорт йәмғиәте ағзаһы. 1969 йылдың 11 ғинуарында Беатрис Бутурлинға (1947 йылғы) өйләнгән. Ғаиләлә бер ул һәм өс ҡыҙ була.
- Шәһрийәр Жан Пахлбод (21 июль 1949 йыл) — эшҡыуар, «Мунбим Пропертиз» компанияһының элекке директоры. Ике тапҡыр өйләнгән, икенсе никахынан улы һәм ҡыҙы бар.
- Шәһерезад Пахлбод (1952 йылдың 12 сентябрендә тыуған) ике тапҡыр кейәүгә сыҡҡан, балалары юҡ.
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- 1 2 3 Lundy D. R. Princess Shams Pahlavi // The Peerage (ингл.)
- ↑ 90-летний юбилей Принцессы Ашраф Пехлеви. Станислав Павлов. Дата обращения: 27 май 2026.
- 1 2 Иранская проинцесса Шамс Пехлеви. Дата обращения: 27 май 2026.
- ↑ Потрясающая изумрудная парюра иранской принцессы Шамс "Пламя". Дата обращения: 27 май 2026.
Һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Генеалогия династии Пехлеви 2019 йыл 9 апрель архивланған. (англ.)
- Фотографии принцессы Шамс Пехлеви в молодости 2012 йыл 4 февраль архивланған. (англ.)
| Реза Пәһләүи |
|
|---|---|
| Мөхәммәт Реза Пәһләүи |
|
| Реза Кир Пәһләүи |
|
