Элһам Кәшәфи
| Элһам Кәшәфи | |
 | |
| Зат | ҡатын-ҡыҙ |
|---|---|
| Һөнәр төрө | специалист в области информатики, логик |
| Эшмәкәрлек төрө | облачные вычисления[d] |
| Эш урыны | Эдинбург университеты[d] |
| Уҡыу йорто |
Технологический университет имени Шарифа[d] Имперский колледж Лондона[d][1] |
| Ғилми етәксе | Vlatko Vedral[d][1] һәм Steffen van Bakel[d][1] |
| Ойошма ағзаһы | SIGLOG[d][2] |
| Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре | |
| Вики-проект | Проект:Математика[d] |
 Элһам Кәшәфи Викимилектә | |
Элһам Кәшәфи — (фарс. شیرین عابدینیراد) Иран компьютер фәндәре профессоры һәм Эдинбург университетының Информатика мәктәбендә квант иҫәпләүҙәре кафедраһы мөдире, шулай уҡ Сорбон университетында Милли ғилми тикшеренеүҙәр үҙәгенең ғилми хеҙмәткәре[3]. Ул һуҡыр квант иҫәпләмәләрен уйлап табыусыларҙың береһе булараҡ билдәле[4]. Уның эштәре квант криптографияһына, квант иҫәпләүҙәрен тикшерергә һәм болот квант иҫәпләүҙәренә индергән өлөшөн үҙ эсенә ала.
Тәүге йылдары һәм белеме
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Кәшәфи Тәһрандағы Әбурәйхан урта мәктәбендә уҡый. Ул Шәриф исемендәге Технология университетында ғәмәли математиканы өйрәнә, 1996 йылда бакалавр, 1998 йылда магистр дәрәжәһен ала. Кәшәфи Лондондың Империя колледжы докторанты булып торған һәм 2003 йылда Влатко Ведрал һәм Стеффен ван Бакель етәкселегендә докторлыҡ диссертацияһын яҡлаған[5][6].
Карьераһы һәм тикшеренеүҙәре
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Докторлыҡ диссертацияһын яҡлағандан һуң, Кәшәфи Крайст-черчта кесе ғилми хеҙмәткәр итеп һайлана. Унда квант иҫәпләүҙәренең төп структуралары өҫтөндә эшләй[7]. 2005 йылда Кәшәфи Квант иҫәпләүҙәр институтында ғилми хеҙмәткәр була, һуңынан Массачусетс технологик институтына саҡырылған тикшеренеүсе сифатында күсә[7] . Бында ул тәрән ҡатмарлылыҡ һәм параллель иҫәпләүҙәр өҫтөндә эшләй[7]. 2007 йылда Кәшәфи Эдинбург университетында уҡытыусы итеп тәғәйенләнә[7]. Ул квант иҫәпләүҙәре өлкәһендә инженерлыҡ һәм физика фәндәре буйынса ғилми-тикшеренеү советы ағзаһы булып тора[8][9], Эдинбург университеты профессоры, Сорбонна университетында Милли ғилми тикшеренеүҙәр үҙәге (CNRS) ғилми хеҙмәткәре[3].
Уның тикшеренеүҙәренең байтаҡ өлөшө квант криптографияһына һәм квант протоколдарын верификациялауға арналған. Уның тикшеренеүҙәре компьютерҙарҙан алып тренажерҙарға һәм гаджеттарға тиклем квант технологияларын раҫлау һәм тикшереүгә йүнәлтелгән[8][10]. Атап әйткәндә, ул универсаль һуҡыр иҫәпләү, дөйөм тәғәйенләнештәге квант иҫәпләүҙәре ваҡытында йәшеренлекте һаҡлауҙы тәьмин итеүсе беренсе протокол төҙөүселәрҙең береһе була[11]. Ул фекеренсә, мәғлүмәттәргә бәйле булған йәмғиәттә хәүефһеҙ бәйләнеште тәьмин итеү өсөн классик һәм квант криптографияһын берләштереү талап ителәсәк[12] .
Кәшәфи шулай уҡ квант болот иҫәпләүҙәрен үҫтереүгә өлөш индерә[13]. 2017 йылда ул квант селтәрҙәрен программа тәьмин итеүсе VeriQloud компанияһының ҡушма ойоштороусы була[14]. Квант иҫәпләүҙәре берләшмәһе ағзалары менән эшләгәндә, Кашефи милли квант QUantum OXford Imperial College (QuOxIC) һәм Quantum Information Scotland Network (QUISCO) селтәрҙәренең ҡушма ойоштороусыға әүерелә[15][16]. Был үҙәктәр физиктарҙы һәм информатиктарҙы квант фәндәре буйынса хеҙмәттәшлек итеү өсөн берләштерә[11]
2022 йылдың ноябрендә Кәшәфи Бөйөк Британияның Милли квант иҫәпләү үҙәгенең (NQCC) баш ғалимы итеп тәғәйенләнә. 2023 йылдың апрелендә Кәшәфи Эдинбург университетында урынлашҡан NQCC квант программа тәьминәте лабораторияһы директоры итеп тәғәйенләнә .
Наградалары һәм ҡаҙаныштары
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]2024 йылда Кәшәфи Эдинбург король йәмғиәтенең ағзаһы итеп һайлана[17]. Быға тиклем, 2011 йылда, ул Шотландияның йәш академияһына һайлана.
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- 1 2 3 Математическая генеалогия (ингл.) — 1997.
- ↑ https://web.archive.org/web/20260628034524/https://siglog.org/people/
- 1 2 Professor Elham Kashefi — Networks of evidence and expertise for public policy. csap.cam.ac.uk. Дата обращения: 31 августа 2019.
- ↑ Podcast with David Shaw, Chief Analyst at Global Quantum Intelligence. Quantum computing Report. Global Quantum Intelligence, LLC (30 июля 2024). — «A very strong crossover into the world of quantum communications and distributed quantum networks. It’s led by Elham Kashefi and she was one of the inventors of blind quantum computing, which is a very important…application between..early quantum computing and early quantum security.» Дата обращения: 30 сентября 2024.
- ↑ Kashefi, Elham (2003). Complexity analysis and semantics for quantum computation. imperial.ac.uk (PhD thesis). Imperial College London. hdl:10044/1/11786. OCLC 1001162468
- ↑ Elham Kashefi — Edinburgh Research Explorer. research.ed.ac.uk. Дата обращения: 31 августа 2019.
- 1 2 3 4 Informatics News: Elham Kashefi (англ.). homepages.inf.ed.ac.uk. Дата обращения: 31 августа 2019.
- 1 2 EPSRC’s Fellows to lead UK’s Quantum Tech quest — EPSRC website. epsrc.ukri.org. Дата обращения: 31 августа 2019.
- ↑ Anon. UK Quantum Technology Hub: NQIT — Networked Quantum Information Technologies (англ.). gow.epsrc.ukri.org (2019). Дата обращения: 31 августа 2019.
- ↑ Kashefi, Elham. Verification of Quantum Technology. gtr.ukri.org. Дата обращения: 31 августа 2019.
- 1 2 Elham Kashefi (амер. англ.). sites.eca.ed.ac.uk. Дата обращения: 31 августа 2019. Архивировано из оригинала 31 августа 2019 года.
- ↑ «Best of both worlds». 1.
- ↑ Elham Kashefi. simons.berkeley.edu. Simons Institute for the Theory of Computing. Дата обращения: 31 августа 2019.
- ↑ VeriQloud (брит. англ.). veriqloud.com. Дата обращения: 31 августа 2019.
- ↑ Professor Elham Kashefi. nqit.ox.ac.uk. NQIT. Дата обращения: 31 августа 2019. Архивировано из оригинала 31 августа 2019 года.
- ↑ University of Edinburgh (амер. англ.). quisco.org.uk. Дата обращения: 31 августа 2019.
- ↑ Professor Elham Kashefi. Royal Society of Edinburgh. Дата обращения: 19 сентября 2024.