Юлемисте (күл)
| Озеро | |
| Юлемисте | |
|---|---|
| эст. Ülemiste järv | |
 2009 йылдың көҙөндә Юлемисте күлен төньяҡ-көнсығыш яҡтан (аэроһүрәт) | |
| Морфометрия | |
| Абсолют бейеклеге | 35,7[1] м |
| Үлсәме | 4,72[2] × 3,2[2] км |
| Майҙаны | 9,417[2] км² |
| Күләме | 0,031[3] км³ |
| Яр һыҙаты | 15,2[2] км |
| Иң тәрән урыны | 5,5[2] м |
| Уртаса тәрәнләк | 3,3[2] м |
| Гидрология | |
| Үтә күренеүсәнлеге | 0,5[4] м |
| Бассейн | |
| Площадь бассейна | 99,2[2] км² |
| Вытекающая река | Хярьяпеа |
| Урынлашыуы | |
| 59°24′00″ т. к. 24°46′00″ кс. о.HGЯO | |
| Ил | |
| Уезд | Харьюмаа |
| Муниципалитет | Таллин |
 | |
 Юлемисте Викимилектә | |
Ю́лемисте[5][1] (эст. Ülemiste järv)[6] — Эстонияның баш ҡалаһы Таллиндағы күл. Кесклинн районының көньяҡ өлөшөндә, Юлемистеярве биҫтәһе биләмәһендә урынлашҡан[7]. Күлдә 1,1 гектар майҙанлы бер утрау бар[2].
XIV быуаттан алып ҡаланың эсәр һыу сығанағы булып тора[4]. Уртаса һыу ҡулланыу тәүлегенә 60 мең м³ тәшкил итә[3].
Географияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Күл Таллиндың үҙәк өлөшөнән көньяҡта диңгеҙ кимәленән 35,7 м[1] бейеклектә урынлашҡан[1]. Күл янында Таллин аэропорты һәм «Юлемисте Кескус» сауҙа үҙәге урынлашҡан[7][8].
Тасуирлама
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Күлдең майҙаны 941,7 га тәшкил итә (Эстониялағы иң ҙур һыу ятҡылыҡтары араһында 4-се урын[9] һәм Чуд күле һәм Выртсъярв күленән һуң Эстония күлдәре араһында 3-сө урын[10]). Күлдең оҙонлоғо — 4720 м, киңлеге — 3200 м, иң тәрән урыны — 5,5 м, уртаса тәрәнлеге — 3,3 м. Яр буйы оҙонлоғо — 15 200 м. Һыу йыйыу бассейнының майҙаны — 1878 км². Һыу алмашыу йылына 3 тапҡыр башҡарыла[2].
Күлдән Хярьяпеа йылғаһы ағып сыға, уның 4,5 км оҙонлоғондағы үҙәне 1938 йылда ер аҫты канализация коллекторына йүнәлтелгән[11].
Тарихи атамалары
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Тарихи яҡтан күлдең төрлө атамалары булған:
- Бумажное (1900 йыл)[6],
- Обер-Зе (старорус. Оберъ-Зе, нем. Der Ober-See, 1900 йыл)[12][6],
- Верхнее (1907 йыл)[6],
- Йеркель (старорус. Іеркелъ)[13] (нем. Jerkelsche See[6]),
- Юлемистэ-ярв (1931 йыл)[14].
С. Г. Вестрингтың[de] "Эстон-герман лексиконы"нда (1720 йыл) эст. Üllemiste Järw, нем. der Jerkelsche See булараҡ телгә алына[6].
Галерея
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Озеро Юлемисте
Күлгә самолёттан күренеш
Күлгә һәм Таллин аэропортына күренеш
Һыу таҙартыу станцияһы
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- 1 2 3 Карта бите O-35-14. Издание 1979 г.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ülemiste järv (эст.). — Информация о географическом объекте в Регистре данных окружающей среды Эстонии: register.keskkonnainfo.ee. Дата обращения: 19 август 2017.
- 1 2 Tiia Trei, Tiiu Trei. Sajand Ülemiste järves: taimed teavad tõtt (эст.). loodusajakiri.ee (декабрь 2003). — Статья из журнала «Природа Эстонии» (Eesti Loodus) с подробной информацией об озере Юлемисте. Дата обращения: 19 август 2017. Архивировано 4 март 2016 года.
- ↑ Инструкция по русской передаче географических названий Эстонской ССР / Составитель: С. К. Бушмакин. Редактор: А. Х. Каск. — Москва: Типография издательства «Известия», 1972. — 29 с. — 1000 экз.
- 1 2 3 4 5 6 Ülemiste järv. — результаты поиска в базе данных географических названий Института эстонского языка (KNAB; Eesti Keele Instituudi kohanimeandmebaas): eki.ee/knab/knab.htm. Дата обращения: 19 август 2017.
- 1 2 Данные получены при помощи картографического сервиса на Геопортале Эстонской Республики (инг.) (эст.)
- ↑ Данные получены при помощи картографического сервиса Google Maps.
- ↑ Eesti järvede nimestik. Looduslikud ja tehisjärved (эст.). keskkonnainfo.ee. Дата обращения: 19 август 2017. Архивировано из оригинала 9 март 2016 года.
- ↑ Информация о водных объектах в Регистре данных окружающей среды Эстонии (эст.). — register.keskkonnainfo.ee. Дата обращения: 16 август 2017.
- ↑ Muttika, Jüri Jõgi Tallinna kesklinnas?!? (эст.). Eesti Ekspress. Дата обращения: 22 ноябрь 2009. Архивировано из оригинала 12 февраль 2010 года.
- ↑ Лист 4 из III ряда из комплекта топографических карт Российской империи работы Шуберта. Масштаб: 1:126000. Издание 1915 года.
- ↑ XII лист «Специальной карты Западной части Российской Империи, составленной и гравированной в 1/420000 долю настоящей величины при Военно-Топографическом Депо, во время управления генерал квартирмейстера Нейдгарта под руководством генерал-лейтенанта Шуберта». Масштаб: 1:420000. Издание 1832 г.
- ↑ Карта бите O-35-14. Издание 1931 г.
Һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Ülemiste järv (эст.). — Информационная система Природа Эстонии (EELIS): loodus.keskkonnainfo.ee. Дата обращения: 19 август 2017.
| Иң ҙурҙары[*] |  | |
|---|---|---|
