Яруллин Мирсәйет Заһиҙулла улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Яруллин Мирсәйет Заһиҙулла улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 12 июль 1938({{padleft:1938|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Татар Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы[d], Мамадыш районы[d]
Вафат булған көнө 6 апрель 2009({{padleft:2009|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:6|2|0}}) (70 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Ҡазан ҡалаһы
Атаһы Яруллин, Загидулла Яруллович[d]
Һөнәр төрө композитор, музыка педагогы
Уҡыу йорто Ҡазан дәүләт консерваторияһы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре

Яруллин Мирсәйет Заһиҙулла улы (12 июль 1938 йыл — 6 апрель 2009 йыл) — композитор, педагог. Татар АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Ҡарағалпаҡ АССРр-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. РСФСРр-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре[1][2]. Татарстан Республикаһының халыҡ артисы. М. Йәлил исемендәге Татарстан Республикаһы премия лауреаты.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мирсәйет Заһиҙулла улы Яруллин 1938 йылдың 12 июлендә Татарр АССР-ының Мамадыш районы Кесе сунь ауылында билдәле композитор Заһиҙулла Яруллин ғаиләһендә тыуған. Уның бер туғн ағаһы Ф. Яруллин да билдәле татар композиторы.

1963 йылда , Ҡазан дәүләт консерваторияһын (А. С. Лемандың композиция класы н).тамамлай

1967 йылда Ҡазан дәүләт консерваторияһы аспирантураһын тамамлай.

1967—2009 йылдарҙа музыка теорияһы һәм композиция кафедраһында эшләй.. Полифония, аранжировка дәрестәрен алып бара..

1977—1989 йылдарҙа Татарстан композиторҙары союзын етәкләй.

1989 йылда алып Волга буйы һәм Урал республикаларының төбәк композиторҙар союзы берекмәһерәйесе итеп һайлана..

1999—2009 йылдарҙа Н. Жиһанов исемендәге Ҡазан дәүләт консерваторияһының татар музыка сәнғәте факультеты деканы.

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Беренсе уҡытыусыһы һәм остазы атаһы, билдәле музыкант Заһиҙулла Яруллин була.

Ҡазан консерваторияһында уҡыған йылдарында уҡ стиле буйынса сағык, новаторлыҡ "оркестр менән скрипка өсөн концерт"ын (1962 й.) ижад итә. М. Яруллин тәүге татар ораторияһы («Кеше») авторы, әҫәр татар шағиры, билдәле драматург Ренат Харис һүҙҙәренә яҙыла.

М.Яруллин шулай уҡ йыпҙвр ижад итеүсе композитор булараҡ билдәле.

2009 йылдың 6 апрелендә Ҡазанда вафат була.

Төп әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Скрипка менән оркестр өсөн концерт

Балаларөсөн симфоник оркестр сюитаһы

Солист, хор һәм оркестр өсөн «Һандуғас һәм шишмә» вокаль-симфоник поэмаһы

«Кеше» ораторияһы

Камера-инструменталь әҫәрҙәре

60-тан ашыу йыр, улар араһында киң таралған:

«Серле сәскә» (И. Юзиев)

«Татарстаным минең» (Р. Харис)

«Һин инәһең йөрәгемә» (Ә. Ерикәй)

«Йәшлек» (К. Латип)

«Ҡаҙан уттары» (А. Адылов)

Татар халыҡ йырҙарын эшкәртеүсе

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Татар АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре
  • Ҡарағалпаҡ АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре
  • РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1985)
  • Татарстан Республикаһының халыҡ артисы
  • М. Йәлил исемендәге Татарстан Республикаһы премия лауреаты

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999 — С. 687.
  2. Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 15 марта 1985

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999 — С. 687.