Яңыбай (Балаҡатай районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Яңыбай
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Балаҡатай районы

Координаталар

55°45′40″ с. ш. 58°42′59″ в. д.HGЯO

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Телефон коды

347 50

Цифровые идентификаторы
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 210 840 001

ОКТМО коды

80 610 440 101

Картаны күрһәтергә/йәшерергә
Яңыбай (Рәсәй)
Яңыбай
Яңыбай
Яңыбай (Балаҡатай районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Яңыбай

Яңыба́й (рус. Яныба́ево) — Башҡортостандың Балаҡатай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 884 кеше[1]. Почта индексы — 452594, ОКАТО коды — 80210840001.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар 817 396 421 48,5% 51,5%
2002 йыл 9 октябрь 907 444 463 49,0% 51,0%
2010 йыл 14 октябрь 844 433 411 51.3% 48.7%

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район үҙәгенә тиклем (Яңы Балаҡатай): 20 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Үңкерҙе): 56 км

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Яңыбай ауылы өс өлөштән тора: арғы, урта Яңыбай һәм Миҙәт ауылы. Миҙәтте 1970 йылдарҙа ҡушалар. Ауыл Салауат яуына тиклем билдәле булған, Себер юлы - Дыуан волосына кергән .

Ауылдың тәүге старшинаһы: Миндияр Арыуҡай улы. 1735-1740 йылдарҙағы күтәрелеш ваҡытында хөкүмәт яҡлы. Баш күтәреүселәр менән уларҙы баҫтырыусылар араһында тәржемәсе булған. 1765 йылдан старшина, баш күтәреүсе булған. 1774 йылдың көҙ аҙағына тиклем хөкүмәт ғәскәрҙәренә (карательдарға) ҡаты ҡаршылыҡ ҡүрһәтә. 1776 йылда элекке старшина тип теркәлә.

 1774 йылдын 5 июнендә Әй йылғаһы буйында барған һуғыш өсөн Миҙәт Миндияр улы (старшина Миндияр Арыуҡайҙың улы) Пугачевтың уҙенән полковник дәрәжәһен ала.

Яңыбай Ҡалмаҡ улы - Яңыбай ауылының старшинаһы, Салауат Юлаевтың көрәштәше. Сәғитдин һәм Ноғоман исемле улдары булған.

Миҙәт ауылы 1811 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәте буйынса:

Исем шәрифтәре Нисә йәш
1 Нурали Миҙәт Миндияр улы: 58
балалары
2 Мөхәммәтғәле 31
3 Килдейәр 19
Мөхәммәтғәленең балалары
4 Мөхәммәткәрим 4
5 Мөхәммәтғәле 1
6 Апыш (Итйән) Битал улы 64
7 Күнбәк (Ҡуйбаҡ) Алмаҡай улы 53
Күнбәктең малайы
8 Тазитдин 19
9 Сынбулат Аҡҡуғлан улы 40
10 Аҙнабай Ҡускар улы 31
Аҙнабайҙың энекәше
11 Ғабдулхалиҡ 17
12 Ғәбит Ғәбдерәхим улы 54
13 Ғәҙелшә Ғильметдин улы (Алмаҡаев) 49
улы
14 Батырша 6
15 Ҡарабай Алмаҡай  улы 42
улдары
16 Хисаметдин 13
17 Фәрхетдин 4
18 Әхри Әлимбай улы 3.8
ағаһы
19 Әхрәзий 31
20 Ҡотлоғильде Әлимтәев 35
21 Сурағол Әлимтәев 42
21 Исәт Бейғолов 63
23 Бөркөт Ишберде (Ишмурҙа) улы 36
энеләре
24 Әвләй (Әхли) 33
25 Абдүлмән 20
26 Абдүлбәшир 13
27 Утәғол Ҡалтаев 45
28 Шәғәли Ҡалтаев 37
29 Бүләк Байназаров
30 Абдулбасыр Бүләков

Тирмән ҡулда бөтөн ер мәсәләрен хәл итә торған ялан булған.Урыҫтар уны торговая поляна тип йөрөткәндәр.Унда ерҙе ҡуртымға биреү, һатыу, сиктәрен билдәләүҙе күмәкләп хәл иткәндәр. Был йыйында тирә яҡтағы бик күп старшиналар ҡатнашҡан. Миҙәт ауылы Хилажев Әхтәмйәндан (1927 йылғы)  яҙып алынды. Архив мәғлүмәттәре буйынса был йыйын Ҡыҙыл ярҙа үткәрелгән тип ҡүрһәтелгән. 

Ауылдан сыҡҡан күренекле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]