Яңы Наваринский ҡәлғәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Яңы Наваринский ҡәлғәһе
грек. Νέο Ναυαρίνο
Рәсем
Нигеҙләүсе Улудж Али[d]
Дәүләт Flag of Greece.svg Греция
Административ-территориаль берәмек Пилос-Нестор
Заказчик произведения Улудж Али[d]
Архитектура стиле Османская архитектура[d]
Commons-logo.svg Яңы Наваринский ҡәлғәһе Викимилектә

Яңы Наваринский ҡәлғәһе (грек. Νέο Ναυαρίνο; төр. Anavarin-i cedidAnavarin-i cedid) ― ГрециялағыПилос ҡалаһы янындағы ғосман ҡәлғәһе. Наваринский мөһим стратегик әһәмиәткә эйә ике һарайҙың береһе. Яңы ҡәлғә бухтаның көньяҡ инеү урынында урынлашҡан, төньяҡтағы инеү урынын XIII быуатта Ахейя кенәзлегенең тәре йөрөтөүселәре төҙөгән Иҫке Наваринский ҡәлғәһе һаҡлаған. Һуңғараҡ төҙөлгән ҡәлғәне алда төҙөлгән ҡәлғәнән айырыр өсөн гректар уны Неокастро йәки Ньокастро (грек. Νεόκαστρο или Νιόκαστρο ― «яңы һарай»)[1].тип атайҙар.

Ҡәлғәне 1572—1573 йылдарҙа капудан -паша Улуч Али Лепанто эргәһендәге ҡаты алыштан һуң төҙөткән. йылдан һуң, 1645 йылда Наварин Крит һуғышы алдынан Критты баҫып алыуға әҙерлек базаһы булған. ыпбашында аңлайышһыҙ тың. Венеция республикаһы ғәскәрҙәре Морей һуғышы барышында Франческо Морозини етәкселеге аҫтында 1686 йылда Мостафа паша һәм Джәфәр паша һаҡлаған ике ҡәлғәне лә баҫып ала. Пелопоннестың башҡа өлөштәре менән бер рәттән, 1715 йылға тиклем, төрөктәр яңынан тартып алғанғаса, ҡәлғәләр венециянлылар ҡулында була. 1770 йылдың 10 апрелендә 1768—1774 йылдарҙағы Рус-төрөк һуғышы һәм Пелопонес ихтилалы ваҡытында рустарға яҡын көстәр контроленә күсә. Ҡамау алты көн дауам итә, һәм ғосман гарнизонына Критҡа эвакуацияланырға рөхсәт ителә. Әммә 1770 йылдың 1 июненән рус флоты Наварино ярҙарына күскән һәм һарай өлөшләтә емерелгән көйө, яңынан төрөктәр ҡулына күскән .

1821 йылдың мартында, Грек революцияһы башланғандан һуң, ҡәлғә грек баш күтәреүселәренең ҡамауына эләгә. Ҡамау алты ай дауам иткән. 1821 йыл авгусының тәүге аҙнаһынан хәүефһеҙ эвакуацияланыу гарантияланыуына ышанып, гарнизон бирелә, ләкин төрөктәрҙең барыһы ла ҡырыла. Ҡәлғә бер нисә йыл дауамында гректар контроле аҫтында була, әммә 1825 йылдың 11 майында Ибраһим паша ғәскәрҙәре тарафынан баҫып алынған. 1828 йылдың яҙында Николь Жозеф Мезон етәкселегендәге француз ғәскәрҙәренә тапшырылғанға тиклем, төрөк-мысыр гарнизоны ҡәлғәлә булған.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Bées, N. & Savvides, A. (1993), "Navarino", The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz, Leiden and New York: BRILL, pp. 1037–1039, ISBN 90-04-09419-9, <https://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_COM_0857>