Ғафуров Ғәбделмәжит Нурғәни улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Мәжит Ғафури
башҡ. Мәжит Ғафури, татар. Мәҗит Гафури
Мәҗит Гафури.jpg
Исеме:

Ғәбделмәжит Нурғәли улы Мәжитов

Тыуған көнө:

20 июль 1880(1880-07-20)

Тыуған урыны:

Еҙем-Ҡаран,
Стәрлетамаҡ өяҙе,
Өфө губернаһы,
Рәсәй империяһы

Вафат көнө:

28 октябрь 1934(1934-10-28)

Вафат булған урыны:

Өфө ҡалаһы,
СССР

Гражданлығы:

Рәсәй империяһы Рәсәй империяһы
Советтар Союзы СССР

Эшмәкәрлеге:

шағир, яҙыусы

Ижад теле:

башҡорт теле, татар теле

Наградалары:
Хеҙмәт геройы
mazhit-gafuri.ru

Ғафуров Ғәбделмәжит Нурғәни улы, Мәжит Ғафури (20.07.1880, Еҙем-Ҡаран ауылы, Стәрлетамаҡ өйәҙе — 28.10.1934, Өфө) — шағир, башҡорт һәм татар совет әҙәбиәтенең классигы, БАССР-ҙың халыҡ шағиры (1923),

Тормош юлы[үҙгәртергә]

1880 йылдың 2 авгусында (20 июль) Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе (хәҙерге Ғафури районы) Еҙем-Ҡаран ауылында хәлфә ғаиләһендә тыуған.

  • Ете йәштә Еҙем-Ҡаран ауыл мәҙрәсәһенә уҡырға инә.
  • Еҙем-Ҡарандан алыҫ түгел Үтәш ауылы мәҙрәсәһендә уҡый.
  • 1898 йылда Троицк ҡалаһында Зәйнулла ишан мәҙрәсәһенә керә. Уҡыған ваҡытта халыҡ тормошон ныҡлап өйрәнә, төрлө заводтарҙа, Рәмиевтең алтын приискыларында эшләп уҡыуын дауам иттерә. Ҡаҙаҡ далаларында балалар уҡыта, ҡаҙаҡ халҡының фольклорын өйрәнә, рус әҙәбиәте менән дә ҡыҙыҡһына башлай.
  • 1904 йылда Ҡаҙанда «Мөхәммәдиә» мәҙрәсәһенә уҡырға инә.
  • 1906 — 1909 Өфөлә «Ғәлиә» мәҙрәсәһендә уҡый.
  • «Ҡыҙыл Башҡортостан», «Коммуна» гәзиттәре редакцияһында эшләй.
  • 1934 йылдың 28 октябрендә М. Ғафури үпкә ауырыуынан Өфөлә вафат була.

Иҫтәлек[үҙгәртергә]

Уның исеме Башҡортостандың бер районына, Башҡорт дәүләт академия драма театрына бирелгән. Өфөлә М.Ғафури йорт-музейы (1948) бар.

Әҫәрҙәре[үҙгәртергә]

Шиғырҙар[үҙгәртергә]

  • „Ишан шәкерттәренә“, 1902
  • “Себер тимер юлы”,
  • “Башҡа мәмләкәттәрҙә мосолмандарҙың хәле”,
  • “Ғилем”,
  • “Йәш ғүмер”,
  • “Ваҡыт етте”, 1905
  • “Шатлыҡ йыры”, 1905
  • “Хөрриәт дәүерендә”, 1905
  • “Бай кеше”, 1905 („Бай“, 1907)
  • „Ике ҡош“, 1906
  • “1906 йылдың 1907 йылға васыяты”,
  • “Етенсе йылдың яуабы”,
  • “Беҙҙең көндәр”, 1907
  • „Үҙем һәм халҡым“, 1912,
  • „Мин ҡайҙа“, 1912
  • „Бир ҡулыңды“, 1920

Хикәйәләр[үҙгәртергә]

  • “Фәҡирлек менән үткән тереклек”, 1904
  • “Аслыҡ йыл йәки һатлыҡ ҡыҙ”,
  • “Ярлылар, йәки өйҙәш ҡатын”,
  • “Үгәй балалар”,
  • “Онотолған енәйәт”,
  • “Һалдат ҡатыны Хәмиҙә”.

Повестар[үҙгәртергә]

  • “Ҡара йөҙҙәр”, 1926
  • “Шағирҙың алтын приискыһында”, 1930
  • “Тормош баҫҡыстары”.

Поэмалар[үҙгәртергә]

  • „Эшсе“, 1921

Драмалар[үҙгәртергә]

  • „Ҡыҙыл йондоҙ“, 1925

Китаптары[үҙгәртергә]

  • „Себер тимер юлы йәки әхүәле милләт“, Ырымбур


Һылтанмалар[үҙгәртергә]