Ҡарағайкүл (күл, Ҡоншаҡ районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ҡарағайкүл
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй[1]
Административ-территориаль берәмек Силәбе өлкәһе

Ҡарағайкүл - рус.  Карагайкуль - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районындағы күл.

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Силәбегә тиклем алыҫлығы – 66 км, Екатеринбургҡа – 134 км.

Географик координаттары: оҙонлоғо - 61°16′34.74″E (61.276317), киңлеге - 55°46′41.8″N (55.778278).

Иң яҡын күлдәр:Ҡайынкүл, Орокүл, Тәрәнкүл, Ҡояш, Суртаныш, Ҡамысҡалы.

Тасуирламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Уртаса тәрәнлеге - 6 м, максималь тәрәнлеге - 8 м. Диңгеҙ кимәленән бейеклеге - 199,1 м. Майҙаны - 13 км2. Оҙонлоғо - 1,7 км. Киңлеге - 1,3 км. Һыу көҙгөһө майҙаны - 1,8 км². Яр һыҙаты оҙонлоғо - 4,8 км.

Һыуы таҙа, үтә күренеүсән, тоҙ тәме итә. Һыу ташҡын ваҡытта Ҡайынкүл менән ҡылымыҡ аша тоташа [2].

Флораһы һәм фаунаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ярҙары ҡамышлы.

Ҡарағайкүл балыҡлы булыуы менән дан тота. Бигерәк тә алабуға ныҡ үрсей, һимеҙ була.

Күлдә сабаҡ, суртан, алабалыҡ, табан, ҡарабалыҡ, ҡорман, аҡ сабаҡ, рипус, этеш, карп тереклек итә [3].

Этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күлдең атамаһы "ҡарағай" һәм "күл" тигән башҡорт һүҙҙәренән килеп сыҡҡаны күренеп тора. Күл атамаһының рус. Карагайкуль тигән варианты барлыҡҡа килеүе тураһында Силәбе өлкәһе географы, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә былай тип яҙа:

Образовано тюркским словом карагай — «сосна», «сосновый бор», «сосняк» и словами, обозначающими географические объекты: река, озеро, гора. Слово карагай связано и с тотемическими представлениями древних башкир и утвердилось позднее как личное мужское имя и именования родоплеменных групп и их подразделений. Отдельные из них, возможно, отображены в топонимах.

[4][5].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. КАРАГАЙКУЛЬ (КУНАШАКСКИЙ РАЙОН)[1]
  3. Озеро Карагайкуль[2]
  4. Шувалов Карагайкуль// От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7
  5. От Парижа до Берлина по карте Челябинской области. [3]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Шувалов Н. И. Караси // От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]