Ҡаҙағстан Парламенты Мәжлесе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ҡаҙағстан Парламенты Мәжлесе
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 30 ғинуар 1996
Рәсми атамаһы Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжiлiсі
Дәүләт Flag of Kazakhstan.svg Ҡаҙағстан
Юрисдикция распространяется на Ҡаҙағстан
Рәсми сайт parlam.kz/ru/mazhilis
Урындар һаны 107

Мәжлес (ҡаҙ. Мәжіліс) — Ҡаҙағстан Республикаһы Парламентының түбәнге палатаһы.

Kazakh Parliament Astana.jpg

Ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Составы һәм һайлау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәжлес 107 депутаттан тора, улар түбәндәге тәртиптә һайлана:

  • Мәжлескә 98 депутатты һайлау дөйөм, тиң һәм тура һайлау хоҡуғы нигеҙендә йәшерен тауыш биреү юлы менән партия исемлектәре буйынса тормошҡа ашырыла (йәғни һайлау һөҙөмтәһендә). Партияларҙың һайлау исемлектәрендә кандидаттар алфавит тәртибендә урынлаша. Кандидаттарҙың ҡайһыһы парламентҡа үтәсәге, тауыш биреүгә йомғаҡ яһалғас һәм партия исемлегенә тейгән мандаттарҙың һаны асыҡланғас, партияның етәксе органы тарафынан хәл ителә[1]. Процент барьеры — 7 %
  • Мәжлестең 9 депутаты Ҡаҙағстан Халыҡ ассамблеяһы тарафынан һайлана.

Мәжлес депутаттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәжлес депутаттарының вәкәләттәре мөҙҙәте — биш йыл. Мәжлескә сираттағы һайлау Парламенттың ғәмәлдәге саҡырылышы вәкәләттәре тамамланыуға кәм тигәндә ике ай ҡалғас үткәрелә. Мәжлес Парламенты депутаттарын сираттан тыш һайлау Парламент Мәжлесе вәкәләттәренең ваҡытынан алда тамамланыу көнөнә кәм тигәндә ике ай ҡалғас үткәрелә.

Егерме биш йәше тулған, Ҡаҙағстан Республикаһы гражданы булған һәм һуңғы ун йыл буйына уның территорияһында йәшәгән кеше Мәжлес депутаты була ала.

Парламент Мәжлесе депутаты мандатынан мәхрүм итеү түбәндәге осраҡтарҙа мөмкин:

  1. депутат үҙе ағзаһы булған һәм уны, конституцион законға ярашлы, Мәжлескә тәҡдим иткән сәйәси партиянан сығарылһа йә сыҡһа;
  2. депутат ағзаһы булған һәм уны, конституцион законға ярашлы, Мәжлескә тәҡдим иткән сәйәси партия эшмәкәрлеген туҡтатһа.

Мәжлестең вәкәләттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Конституцияға ярашлы, бары тик Мәжлестең вәкәләттәр даирәһенә түбәндәгеләр ҡарай:

  1. Парламентҡа индерелгән конституцион закондар проекттарын ҡарауға ҡабул итеү һәм уларҙы ҡарау;
  2. палата депутаттарының дөйөм һанынан күпселек тауыштар менән Республика Президентына Республика Премьер-Министрын тәғәйенләүгә ризалыҡ биреү;
  3. Республика Президентын сираттағы һайлауҙы иғлан итеү;
  4. Конституция тарафынан Парламент Мәжлесенә һалынған башҡа вәкәләттәрҙе башҡарыу.

Мәжлес депутаттарҙың дөйөм һанынан күпселек тауыш менән Мәжлес депутаттарының дөйөм һанының кәм тигәндә биштән бер өлөшө инициативаһы менән Хөкүмәткә ышанмау вотумы күрһәтә ала.

Мәжлестең комитеттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Парламент Мәжлесе составында түбәндәге комитеттар эшләй:

  • Аграр мәсьәләләр буйынса комитет
  • Ҡануниәт һәм суд-хоҡуҡи реформа буйынса комитет
  • Халыҡ-ара эштәр, оборона һәм хәүефһеҙлек буйынса комитет
  • Социаль-мәҙәни үҫеш буйынса комитет
  • Экология мәсьәләләре һәм тәбиғәтте файҙаланыу буйынса комитет
  • Финанс һәм бюджет буйынса комитет
  • Иҡтисад реформа һәм төбәктәр үҫеше буйынса комитет[2].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]