Һыу үлсәү посы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Һыу үлсәү посы
Рәсем
Commons-logo.svg Һыу үлсәү посы Викимилектә

Һыу үлсәү посы — рус. Гидрологический пост — йылғаларҙа, күлдәрҙә, диңгеҙҙәрҙә, каналдарҙа, шулай уҡ был яйланмалар урынлашҡан ерҙә гидрологик үлсәү һәм күҙәтеүҙәр өсөн төрлө йыһаздар һәм ҡорамалдар йыйылмаһы.

Тар мәғәнәлә, һыу үлсәү посы — гидрологик күҙәтеүҙәр үткәрә торған учреждение. Донъялағы төп рәсми гидрологик постарға гидрологик кодтар бүлеп бирелгән. Рәсәйҙә гидрологик постарҙың күпселеге Росгидромет ҡарамағында һәм Гидрометүҙәктең «һыу үлсәү посы — гидросистема станцияһы — гидросистема обсерваторияһы» [1] селтәре сылбырында түбәнге звено булып тора. Шул уҡ ваҡытта һыуүткәргестәрҙә, гидроэлектростанцияларҙа һ.б. үҙ ведомство постары бар.

Постарҙың төрҙәре һәм дәрәжәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күҙәтелгән объектҡа һәм күҙәтелгән күләмгә ярашлы рәүештә, гидрологик постарҙың билдәле бер төрө һәм категорияһы бар:

  • Йылғаларҙа һәм каналдарҙа гидрологик постар — ГП. Уларҙың бүленеше: 1-се (күҙәтеүҙәрҙең тулы күләмен алып барыусы) һәм 2,3-сө дәрәжә (һыу кимәлен үлсәү постары һәм ҡыҫҡартылған программа буйынса эшләүсе) ГП-лар.
  • күлдәрҙә һәм һыуһаҡлағыстарҙа күл гидрологик постары — КГП
  • диңгеҙҙәге диңгеҙ гидрологик посттары — ДГП

Күҙәтеү төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Гидрологик поста түбәндәге төр күҙәтеүҙәр үткәрелә:

һыу объектындағы һыу кимәле (бөтә төрҙәр)
һыу өҫтө ауышлығы (ГП-1)
йылғала йәки каналда аҡҡан һыу күләме (ГП-1)
һыу температураһы (бөтә төрҙәр)
һыу болғансыҡлығы (ГП, ОП)
ағып килгән һәм һыу төбөнән күсенгән ташылдыҡтар күләме (ГП-1)
тулҡынланыу (МГП, ОП)
акваторияларҙа рейд үткәреүҙәр (ОГП, МГП)
һыу тоҙлолоғо (МГП)
һыу бысраныуының мониторингы (бөтә төрҙәр)

Бынан тыш, ҡайһы бер посттарҙа метеорологик күҙәтеүҙәр ҙә: һауа температураһы, яуым-төшөм, ҡарҙы тикшереү һ.б. үткәрелә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

    • Водомерный пост // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
    • Статья (недоступная ссылка) (недоступная ссылка с 14-06-2016 [1591 день]) в Словаре по естественным наукам
    • Гидрометеорологическая сеть / В. А. Жук // Гермафродит — Григорьев. — М. : Большая российская энциклопедия, 2007. — С. 94. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 7). — ISBN 978-5-85270-337-8.