Әхмәҙуллин Вафа Мостафа улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Әхмәҙуллин Вафа Мостафа улы
Тыуған ваҡыты

22 февраль 1922({{padleft:1922|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})

Тыуған урыны

Һөләймән ауылы, Златоуст өйәҙе, Өфө губернаһы[1]

Үлгән ваҡыты

16 ноябрь 1998({{padleft:1998|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:16|2|0}}) (76 йәш)

Вафат урыны

Өфө

Хеҙмәт иткән урыны

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССР

Хеҙмәт итеү йылдары

19411945

Хәрби алыш/һуғыш

Бөйөк Ватан һуғышы

Наградалар һәм премиялар
1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены — 1945 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены — 1985 2-се дәрәжәле Ватан һуғышы ордены — 1975
Чехословацкий Военный крест 1939

Әхмәҙуллин Вафа Мостафа улы (22 февраль 1922 йыл16 ноябрь 1998 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәм партизан хәрәкәтендә ҡатнашыусы, Чехословакияның почётлы гражданы (1945), БАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1989).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вафа Мостафа улы Әхмәҙуллин 1922 йылдың 22 февралендә Өфө губернаһы Златоуст өйәҙе, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы, Һөләймән ауылында тыуған.

  • 1940 йылда хәрби хеҙмәткә алына.
  • 1942 йылдан Украинала хәрәкәт иткән партизандар отрядында взвод командиры.
  • 1944 йылдың август айында бер төркөм хәрбиҙәр менән Словак илендә башланған ҡораллы күтәрелешкә ярҙамға ебәрелә. Шул йылдың сентябрь айында «Бейек Татр» исемле партизандар отрядын ойоштора. 1945 йылдың февраль айына тиклем «Бейек Татр» отряды 36 хәрби бәрелеш үткәрә.
  • 1945 йылда хәрби хеҙмәттән ҡайтарылғанға тиклем Украинаның Ужгород өлкәһендә район эске эштәр бүлегендә етәксе урынбаҫары булып эшләй.
  • 1946—1949 йылдар Ҡорғат ете йыллыҡ мәктәбендә уҡытыусы.
  • 1949—1951 йылдар Әбдрәхим ете йыллыҡ мәктәбендә директор.
  • 1951—1952 йылдар Яңы Мишәр ете йыллыҡ мәктәбендә уҡыу — уҡытыу бүлеге мөдире.
  • 1952—1954 йылдар КПСС-тың Мәсетле район комитетында эшләй.
  • 1954—1956 йылдар Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбендә уҡытыусы, уҡыу — уҡытыу бүлеге мөдире.
  • 1956—1960 йылдар Нуриманов исемендәге колхозда партия ойошмаһы сәркәтибе.
  • 1964—1984 йылдар Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбендә уҡытыусы, уҡыу — уҡытыу бүлеге мөдире.

1954 йылда Мәсәғүт уҡытыусылар институты, 1964 йылда Стәрлетамаҡ педагогия институтын тамамлаған.

1998 йылдың 16 ноябрендә Өфө ҡалаһында үлгән. Мәсетле районы Ҡотош ауылы зыяратында ерләнгән.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ике тапҡыр 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (08.05.1945[2]; 06.04.1985[3]);
  • 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1975);
  • 1939 йылғы Чехословакия тәреһе ордены (1945);
  • «Батырлыҡ өсөн» (1945) миҙалы;
  • «Партизан һуғышында ҡатнашыусы» миҙалы (1981);
  • «Словак милли ҡораллы күтәрелешенә 20 йыл» миҙалы (1964);
  • ЧССР-ҙың хөрмәтле гражданины (1945);
  • БАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1989);
  • БАССР-ҙың иң яҡшы мәғарифәтсеһе (1970);

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Хәҙерге Башҡортостан республикаһының Мәсетле районы.
  2. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
  3. Карточка награждённого «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Хажиев Р. Бейек Татр бөркөте. — Өфө, 1981;
  • Муса Ғәли. Тауҙар төш күрә. — Өфө, 1995;
  • Леонов Л. Высокие Татры. — Москва, 1968;
  • Беньо Л. Бейек Татр ирек өсөн көрәшә. — Попрад, 1982 (словак телендә);
  • Свобода Л. От Бузулука до Праги. — Москва, 1984.

Cығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башкирская энциклопедия. в 7 т. / Главный редактор М. А. Ильгамов. Б33 Т.1: А-В. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2005. — 624 с.: ил.: карт. — ISBN 5-88185-053-X
  • Мечетлинский район Республики Башкортостан. Краткая энциклопедия. Авторы-составители: Ризван Хажиев, Гельшат Хусаинова. Уфа: Издательско-полиграфический комплекс при Администрации Президента Республики Башкортостан, 2000.