Эстәлеккә күсергә

Hoñ Möñ Hi

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Hoñ Möñ Hi
kor. 홍명희
Tıwğan könö

3 iyül 1888

Tıwğan urını

Çoson, Doñburi

Wafat könö

5 mart 1968 (79 yäş)

Wafat urını

KXDR

Watandaşlıq

Çoson
Koreya imperiähı[en]
Yaponiä imperiähı[en]
KXDR

Eşmäkärlek törö

yaźıwsı, säyäsätse, jurnalist

Hoñ Möñ Hi (kor. 홍명희; 3 iyül 1888, Doñburi, Çoson5 mart 1968 (79 yäş), Koreya Xalıq-Demokratik Respublikahı) — Koreya[en] häm Tönyaq Koreya yaźıwsıhı, däwlät häm yämäğät eşmäkäre.

Xäźerge Kösan[en] okrugı territoriähında Doñburi awılında bay ğailälä tıwğan[1], läkin äsähen irtä yuğaltqan häm ügäy äsähe tarafınan tärbiälängän.

Tıwğan yağında urta belem alğas, 1908—1910 yıldarźa Tokiola Tansey mäktäbendä uqığan[2]; Koreyanı Yaponiä tarafınan anneksiälanğandan[en] huñ 1910 yılda Koreyağa qaytqan[3].

1919 yılda Yaponiäğa qarşı 1 mart xäräkätendä[en] qatnaşqan, unıñ yetäkseläreneñ berehe bulğan; xäräkät baśtırılğandan huñ Qıtayğa küsenergä mäjbür bulğan häm küpmeler waqıt Şañhayźa yarlılıqta yäşägän, läkin huñınan tıwğan yağına qaytqan[4]. 1920-yıldarźa «Doña ilbo» gäzitendä baş möxärrir wazifahın başqarğan[5]. Bıl osorźa Hoñ Möñ Hi ber nisä tapqır qulğa alınğan häm üźeneñ Yaponiäğa qarşı süzläre häm mäqäläläre ösön źur bulmağan törmä sroktarına xököm itelgän. Qayhı ber sığanaqtar buyınsa, şul uq 1920-yıldarźa ul marksizm menän mawıqqan häm xatta küpmeler waqıt yäşeren kommunistik küźänäktä torğan[6]. 1927 yılda «Zamansa tänqit»[7] äźäbi-tänqit berläşmähenä häm Yaponiäğa qarşı patriotik eşmäkärlek menän şöğöllänewse «Yañırtıw yämğiäte»nä nigeź halıwsılarźıñ berehe bulğan[8].

Koreya azat itelgän waqıtta Äźäbi assotsiatsiä başlığı wazifahın bilägän[9]. Başta ildeñ könyaq ölöşöndä bulğan, unda hul[en] xäräkättä qatnaşqan: ayırım alğanda, Koreya yarımutrawında BMO opekahı urnaştırıwğa qarşı torow komitetı yetäkselege sostavına kergän[10], ä 1947 yıldıñ iyülendä, Yo Un Höñ[en] ülterelgändän huñ, Xeźmät xalıq partiähın yetäklägän[11]. 1948 yıldıñ fevralendä, farazlağansa, yäşeren räweştä KXDR-źa bulğan[12], ä şul uq yıldıñ aprelendä ikense säfärenän huñ şunda qalğan[13]. Şul uq yıldıñ sentäberendä KXDR Ministrźar kabinetı[en] räyese urınbaśarźarınıñ berehe bulğan[14] häm bıl wazifanı 1962 yılğa tiklem başqarğan.

1961 yıldıñ 13 mayında Koreya xeźmät partiähı[en] sostavında Könyaq Koreya xakimiättäreneñ eşmäkärlegen tänqitläw menän şöğöllänewse «Tınıslıq häm berläşew komitetı»n yetäklägän[15]. 1953 yıldan 1956 yılğa tiklem KXDR Fändär akademiähı räyese bulğan, 1959 yılda Olimpiä komitetı räyese bulğan[16], ä 1962 yılda Yuğarı xalıq yıyılışı[en] Daimi komitetı räyeseneñ ösönsö urınbaśarı itep haylanğan[17]. 1952 yılda Kim İl Soñ xörmätenä panegirik[en] yaźğan[18], şunıñ menän däwlät başlığınıñ xuplawına layıq bulğan; ber qasan da repressiälarğa dusar itelmägän. Läkin, sığanaqtarźıñ berehenä qarağanda, Hoñ Möñ Hi ğümereneñ aźağında Seulda uźźırğan yıldarın hağınğan[19].

1968 yıldıñ 5 martında wafat bulğan, Pyoñyañdağı Ğazaplanıwsı-patriottar zıyaratında yerlängän[17].

Hoñ Möñ Hineñ iñ tanılğan äśäre bulıp XVI bıwat axırındağı xalıq Koreya batırı turahında Pökço psevdonimı aśtında yaźılğan küptomlı «İm Kkokdjoñ» tarixi romanı tora. Äśärźeñ tögällänmägän berense variantı 1928 yıldıñ 21 noyäberenän 1939 yıldıñ 11 martına tiklem «Çoson ilbo[en]» gäzitendä ölöşläp baśılıp sıqqan[20], ä 1940 yıldıñ oktäberendä «Djogwañ» näşriäte tarafınan ayırım kitap räweşendä sığarılğan. Ämmä Yaponiä senzurahı yanawźarı arqahında Hoñ Möñ Hi äśär öśtöndä eşte tuqtatırğa qarar itkän[21]. Źur Sovet ensiklopediähı buyınsa, 1954—1956 yıldarźa KXDR-źa unıñ altı tomdan torğan ikense, tulılandırılğan baśmahı sığarılğan[22].

  1. (신문로) 벽초 홍명희, 그 진실과 화해(신명식 (кор.). Дата обращения: 5 март 2009.(недоступная ссылка)
  2. 首席占領 2018 йыл 27 май архивланған. 皇城新聞 1909년 06월 09일
  3. (단독)소설「임꺽정」홍명희 자필 편지 4통 경북 안동서 발견 2018 йыл 6 июль архивланған. 중앙일보 2018.02.19
  4. 이우탁《김구, 장보고, 앙드레김》(이우탁, 출판사 동아시아, 2006) 127페이지
  5. 동아일보, 임시주주 총회에서 사주 김성수는 동아기자단과 군소주주들의 요구를 묵살하고 신간부 조직(제4대 사장 : 이승훈. 주필 겸 편집국장 : 홍명희) 2017 йыл 21 апрель архивланған. 1924년 05월 14일 : 한국사데이타베이스 근대사 연표
  6. 장세윤, 벽초(碧初) 홍명희(洪命熹)의 현실인식과 민족운동 2022 йыл 18 апрель архивланған. 한국독립운동사연구 제15집 (독립기념관, 2000.12) pp.336~337
  7. 〈임꺽정〉, 조선에서 옥중작의 첫 기록 (кор.). Дата обращения: 13 ноябрь 2020.
  8. '조선상고사' 103회 연재 주도한 안재홍, 단재 설득해 신간회에 참여시킨 홍명희 (кор.) (24 февраль 2020). Дата обращения: 13 ноябрь 2020.
  9. 文學同盟中央委員結成大會에서 選擧 2017 йыл 24 март архивланған. 1945.12.15
  10. 아! 비운의 역사현장 경교장(1993, 백범사상실천운동연합) 255
  11. 여운형 장례식 거행 2018 йыл 12 июнь архивланған. 1947년 08월 03일 (조선일보 1947년 08월 05일) 洪命憙의 봉도문 낭독
  12. 양동안, 1948년 남북협상과 관련된 북한의 대남 정치공작 2021 йыл 7 май архивланған. 국가정보연구 제3권 1호 (한국국가정보학회 2010-08-17) p.21
  13. 장세윤, 벽초(碧初) 홍명희(洪命熹)의 현실인식과 민족운동 2022 йыл 18 апрель архивланған. 한국독립운동사연구 제15집 (독립기념관, 2000.12) p.344
  14. 김일성내각 組閣을 완료, 경향신문 (11 сентябрь 1948), стр. 1.
  15. 조국평화통일위원회 결성대회(평양, 위원장 홍명희(洪命憙)) 2022 йыл 18 апрель архивланған. 1961년 05월 13일 : ≪북한연표≫ 국토통일원, 1980년
  16. 북한올림픽위원장 홍명희(洪命憙), 남북단일선수단 구성과 관련 IOC 위원장에게 전문 2022 йыл 18 апрель архивланған. 1959년 07월 04일 : ≪북한연표≫ 국토통일원, 1980년
  17. 1 2 홍명희사망(洪命熹死亡) 1968.03.06. 경향신문 2면
  18. 홍명희, 《김일성 장군은 조선민주주의인민공화국의 창건자이며 조직자이다》 2022 йыл 18 апрель архивланған. 「근로자」지 1952년
  19. 환상의 터널­그 시작과 끝:110 2019 йыл 2 июль архивланған. 중앙일보 1990.05.28 종합 5면
  20. 진짜 큰 도적은 임꺽정 아닌, 가렴주구 재상들 - 국가기록원 (кор.). Дата обращения: 13 ноябрь 2020. Архивировано 6 сентябрь 2019 года.
  21. 홍석중의 증언 (кор.). Дата обращения: 13 ноябрь 2020. Архивировано 18 апрель 2022 года.
  22. Хон Мён Хи / Концевич Л. Р. // Франкфурт — Чага. — М. : Советская энциклопедия, 1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 28).