Удмурттар

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Удмурттар
Удмурт
Udmurt people.jpg
Удмурттар милли костюмда
Үҙ атамаһы Удмурт
Йәшәгән урыны Рәсәй Рәсәй:
552299 (2010 й.)[1], 636906 (2002 г.)[2][3]

Ҡаҙағстан Ҡаҙағстан:
5824 (2009 й. халыҡ иҫәбен алыу)[4][5]

Украина Украина:
4712 (перепись 2001)[6]
Барлығы 570 000
Тел удмурт теле, рус теле
Дин православие, урындағы тәңреселек элементтары һакланған
Раса тибы Сублапоноид тибы (Европеоид расаһы лапоноид тәҫире менән)[7]
Телдәр ғаиләһе Пермь телдәре
Фин-уйғыр халыҡтары
урал ғаиләһе
Туғандаш халыҡтар коми, коми-пермяктар

Арҙар йәки удмуртар (ар. Удмуртъёс мар. одо, ) — Удмурт Республикаһында һәм күрше төбәктәрендә йәшәүсе фин-угор халкы. Рус һәм ар телдәрендә һөйләшәләр, диндәре – православие һәм ерҙе ышаныуҙар.

Байрамдар[үҙгәртергә]

  • Толсур — ҡышҡы ҡояш торғынлығы көнө (вожодыр) байрамы, был көндө туйҙар үткәрелгән.
  • Гырыны потон яки акашка — Пасха, яҙғы ураҡ өҫтө башы.
  • Гербер — Иҙге «Петр» көнө (Питрау).
  • Выль ӝук — яңы уңыштан бутҡа һәм икмәк бешереү.
  • Сӥзьыл юон — уңыш йыйыуын тамамланыуы.
  • Выль шуд, сӥль сиӗн — һайыуан һыуйының башланыуы.

Шулай уҡ йылғаларҙың боҙҙан (йёкелян) һәм ерҙең карҙан асыла башланауы (гуждор шыд) байрам ителгән.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2010 года. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Всероссийская перепись населения 2002 года
  3. По переписи 1989 г. в РСФСР было 714 833 удмуртов с бесермянами ([1])
  4. Агентство Республики Казахстан по статистике. Перепись 2009. (Национальный состав населения.rar)
  5. По переписи 1989 г. в Казахстане было 15 855 удмуртов (см. Демоскоп)
  6. Всеукраїнський перепис населення 2001. Русская версия. Результаты. Национальность и родной язык.
  7. Напольских В. В. Введение в историческую уралистику. Ижевск: УдмИИЯЛ, 1997. С. 48-54.