Миндовгтың ҡатыны Марта

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Миндовгтың ҡатыны Марта
Заты ҡатын-ҡыҙ
Титул List of Lithuanian consorts[d] һәм королева-консорт[d]
Тыуған көнө 1210
Тыуған урыны Бөйөк Литва кенәзлеге, Жемайтское староство[d], Шяуляй[d]
Вафат булған көнө 1260-сы
Вафат булған урыны Бөйөк Литва кенәзлеге, Вильнюс
Бер туғандары Q16738560?
Хәләл ефете Вишымут Булевич[d] һәм Миндовг[d]
Балалары Rūklys[d] һәм Rupeikis[d]

Марта, Марфа (лит. Morta; 1263 йылда вафат булған) — бөйөк литва кенәз ҡатыны, литва короле Миндовгтың икенсе ҡатыны. Литваның консорт Королеваһы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мартаның мәжүси исеме билдәһеҙ. Уның килеп сығышы тураһында Литва һәм Галицк-Волынь кенәзлеге араһында килешеүгә аңлатмаларҙа (1219) яҙылғандан ғына күпмелер мәғлүмәт алып була. Унда әйтелеүенсә, Миндовг Булайчяй ырыуының күп кенә ағзаларын, шул иҫәптән принц Висмантасты, үлтергән һәм литва короле уның ҡатынын, Мартаны, үҙенә алған. Бәлки, Марфа Шяуляйҙа тыуғандыр.

Ғүмер ни хаҡында яҙа ул. «Ливон рифмованный хроника». Ул март ҡатын-ҡыҙ аҡыллы булып тойолмаһын, ул үҙенең иренә ҡарата консультация сәйәси мәсьәлә. Йылъяҙмаһына ярашлы, христианлыҡтың литва марфа был мөрәжәғәтте хуплап ҡаршы сығыш яһай Тройнат яҡлау һәм христиандар, мәжүсиләр миндовг яңынан мөрәжәғәт итә. Уның бөтә иғтибары һәм ярҙам принимание христиандар, мәжүсиләр уның исеме билдәһеҙ, литва ғалим Петраускас Римвидас, тип фаразларға була элек суҡындырылған миндовга март (1252 йылда уның тарафынан суҡындырыла).

Марта вафат булғандан һуң, Миндовг уның һеңлеһенә, ул саҡта псков кенәзе Довмонтта кейәүҙә булған балдыҙына, өйләнергә теләгән.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мартаның нисә улы булғаны тураһында төгәл генә билдәле түгел. 1261 йылдың 7 авгусындағы пакт буйынса Миндовг бөтә литва Селияһын Ливон орденына тапшырған, һәм тап шул пактта уның ике улы, Реплис һәм Герстукас, телгә алынған. Ипатьев йылъяҙмаһында, 1263 йылда Миндовгтың ике улы, Руклис һәм Рупейкис, атаһы менән бергә һәләк булған тип хәбәр ителгән. Был Мартаның ғаиләһе тураһында берҙән-бер мәғлүмәт, һәм шуға күрә тарихсылар, урта быуат яҙыусылары улдарының исемдәрен боҙоп яҙғандыр тип уйлап, Мартаның ике улымы, әллә шулай ҙа дүрт улы булғанмы, тип бәхәсләшәләр.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]