Болот

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Киске болоттар

Болот — атмосфераның юғары ҡатламында ҡуйырған һыу парҙарының һыуынып тығыҙ томан рәүешендәге массаһы. Тышҡы күренешенә ҡарап ҡыйғас, ҡатлаулы һәм өйкөм болоттарға айырып йөрөтәләр; ваҡ ҡына һыу бөртөктәре йәки боҙ кристалдарының бергә тупланыуынан хасил булған атмосфераның түбәнге өлөшөндәге, ерҙән күренеп торған ҡатлам. Болоттағы ваҡ ҡына һыу тамсылары һәм боҙ кристалдары болот элементтары тип атала. Болот элементтары бергә ҡушылһа, ергә ямғыр йәки ҡар булып яуым-төшөм төшә.

Болоттар тропосферала күҙәтелә.

Болот төрҙәре[үҙгәртергә]

  • Ҡыйғас болоттар – еңел болоттар, улар күк йөҙөнөң иң бейек өлөшөндә йөҙөп йөрөйҙәр.
  • Ҡатлаулы болоттар – ҙур-ҙур ҡатламдарҙан торалар. Үҙҙәре менән ямғыр, ҡар йә борсаҡ яуыны алып киләләр.
  • Өйкөм болоттар – түбәнерәк йөҙәләр, тышҡы күренеше менән ҙүр мамыҡ төргәген хәтерләтәләр. Шулай уҡ ямғыр, ҡар йә борсаҡ яуыны алып киләләр.

Ҡайһы саҡта болоттар үҙ-ара ҡушылып ҡатлаулы-ҡатлаулы ҡарағусҡыл болоттар хасил итәләр. Ямғыр болоттары бик ауыр, шуға ергә яҡын йөҙәләр. Был ваҡытта көслө ел сыға, күк күкрәргә, йәшен йәшнәргә мөмкин.

Болот барлыҡҡа килеү һәм яуым-төшөм[үҙгәртергә]

Ҡояш ер өҫтөн йылыта. Ер йылынған һыу парға әйләнеп өҫкә күтәрелә. Күҙгә күренмәй торған һыу парҙары һауала һәр саҡ була. Ер өҫтөнән күтәрелгән һайын температура түбәнәйә бара. Юғарыла һауа һыуанғас, һыу парҙары бергә ҡушылып күҙгә күренгән томан хасил итәләр. Болоттар бик юғарла йөҙөп йөрөгән томан тамсылары. Болоттар һәр ваҡыт хәрәкәт итеп тора. Уларҙы ел ҡыуып йөрөтә. Болот эсендә томан тамсылары бергә ҡушылып ҙураялар, ауыраялар һәм ергә ямғыр булып яуалар. Ҡыш көнө кристталлашҡан һык тамсылары ҡар булып яуа.