Грозный

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡала
Грозный
чеч. Соьлжа-ГӀала
Grozny.png
Флаг Герб
Флаг Герб
Ил Рәсәй
Федерация субъекты Чечен Республикаһы
Муниципаль район Грозный
Координаталары 43°19′ с. ш. 45°42′ в. д. / 43.317° с. ш. 45.700° в. д. / 43.317; 45.700 (G) (O) (Я)Координаты: 43°19′ с. ш. 45°42′ в. д. / 43.317° с. ш. 45.700° в. д. / 43.317; 45.700 (G) (O) (Я)
Эске бүленеш 4 район:
Завод, Ленин,
Октябрь, Старопромыслов
Глава Ислам Кадыров[1]
Нигеҙләнгән 1818
Элекке исеме 1818-1869 — Грозная,
1869 йылдан — Грозный.
Ҡала с 30 декабрь 1869
Майҙаны 324,16[2] км²
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге 130 м
Халҡы 277 414 кеше (2013)
Тығыҙлығы 855,8 кеше/км²
Милли составы чечендар (95,7%),
урыҫтар (2,5%),
ингуштар (1,0%) (2002)[3]
Конфессиональ состав Ислам-Суннизм,
Православие
Этнохороним гро́зненсылар
Сәғәт бүлкәте UTC+4
Телефон коды +7 8712
Почта индексы 364000-364099
Автомобиль коды 95
Код ОКАТО 96 401
Рәсми сайты сайт http://www.groz-mer.ru/
Награды Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Грозный (Рәсәй)
Грозный

Гро́зный (Чеченса Соьлжа-ГӀалаСунжа йылғаһы исеменән + гӀала «ҡала») — Чечен Республикаһының баш ҡалаһы, Сунжа йылғаһы ярында урынлашҡан.

Төнъяк Кавказдын эре ҡалаларынан береһе (3-сө урын).

Грозныйҙа Чечен Республикаһының 21 % халҡы йәшәй.

Исем[үҙгәртергә]

Урыҫса:

  • 1818 — 30 декабрь 1869 (н. ст. — 11 ғинуар 1870) —Грозная ҡәлғәһе [4]
  • 30 декабря 1869Грозный ҡалаһы

Чеченса:

  • Соьлж-ГІала

Климат[үҙгәртергә]

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Абсолют максимум, °C 14,1 22,3 29,7 33,7 38,1 39,1 40,7 41,4 36,8 32,5 23,7 18,0 41,4
Уртаса максимум, °C 0,6 2,5 8,7 17,9 23,7 27,9 30,5 29,7 24,7 16,6 9,3 3,2 16,3
Уртаса температура, °C −3,2 −2,1 2,9 10,5 16,7 21,2 23,9 23,0 17,7 10,4 4,3 −0,8 10,4
Уртаса минимум, °C −6,2 −4,9 −0,5 5,4 11,0 15,4 18,2 17,2 12,7 6,1 1,8 −3 6,1
Абсолют минимум, °C −31,5 −30,8 −19,1 −7,6 −3,1 5,6 9,2 5,0 −2,7 −9,6 −23,5 −26,6 −31,5
Яуым-төшөм нормаһы, мм 19 21 23 33 57 72 57 44 33 30 26 24 439
Сығанаҡ: «Гидрометцентр», «Thermo Karelia.Ru»

Галерея[үҙгәртергә]

Хылыҡ (2010 йылдағы иҫәп алыу)[үҙгәртергә]

Хылыҡ Һаны, кеше  %
чечендар 201 562 95,7
урыҫтар 5 295 2,5
ингуштар 2 129 1,0
татарҙар 270 0,1
әрмәндәр 189 0,1
кумыктар 158 0,1
аварҙар 110 0,1
украиндар 92 0,1
ногайҙар 4 0,1
Дөйөм 210 720 100

Архитектура[үҙгәртергә]

Иҡтисад[үҙгәртергә]

Сәнәғәт[үҙгәртергә]

Эре ойошмалар:

  • «Грознефтегаз»
  • «Трансмаш»
  • «Грозный электромеханика заводы»
  • «Электропульт-Грозный»
  • Грозный эксперементаль йығаҙ фабрикаһы
  • «Беркат» тегеү фабрикаһы
  • Грозный консервалар заводы
  • 4 икмәк заводтары
  • Кирбеҫ заводы
  • ДОК «Фагус»
  • «Чеченавто» завод ы
  • «Энергия+Плюс» (2013 й. асылды)

Мәғариф[үҙгәртергә]

«Вуздар»:

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә]