Үрге лужи теле

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Түбәнге лужи теле
Үҙатама: Hornjoserbska rĕč, hornjoserbśčina
Илдәр: Германия
Төбәктәр: Саксония
Телде белеүселәрҙең дөйөм һаны: ~14 000
Классификация (?)
Категория: Евразия телдәре
Яҙма: Латин әлифбаһы
Тел кодтары (?)
ISO 639-1:
ISO 639-2: hsb
ISO 639-3: hsb

Үрге лужи теле, үр.-луж. Hornjoserbska rĕč, hornjoserbśčinaлужи халҡының (түбәнге лужи теле менән) теле. Ҡөнбатыш славян телдәре төркөменә инә.

Үрге лужи теле ҡулланыу урыны

Дөйөм ташыусылар һаны — 40 000 кеше. Улар Саксонияла йәшәй

Лужи теле ҡулланыу урындарында ҡала һәм урам исемдәре ике телдә яҙыла.

Үрге Лужицала дөйөм лужи һаны — 40 000, әммә телдең актив ҡулланыусылары — 14 000. Түбәнге Лужи ҡалаһында 20 мең лужи халҡы йәшәй, шуларҙың 7 меңе көндәлек тормошта үрге лужи телен ҡуллана. Үрге лужи теле түбәнге лужи теленән айырмалы булараҡ юғалыу сигендә түгел. Барлығы Лужицала лужи һәм башҡа (немец) халыҡтарҙы иҫәпкә 600 мең кеше йәшәй.

Германияла лужи мәҙәниәте үҙеге — Баутцен ҡалаһы.

Имлә[үҙгәртергә]

Үрге лужи телендә латин әлифбаһы ҡулланыла.

Үрге лужи әлифбаһы
a b c č ć d e ě f g h ch i j k ł l m n ń o ó p (q) r ř s š t u (v) w (x) y z ž
A B C Č Ć D E - F G H Ch I J K Ł L M N - O - P (Q) R - S Š T U (V) W (X) (Y) Z Ž

Текст[үҙгәртергә]

-- д (дь) өнөнә тура килә. ć -- т (ть) өнөнә тура килә. h-- h өнөнә тура килә, ғ өнөнә яҡын .

Баҫым һәр ваҡыт беренсе ижеккә төшә.

«Naša wjeska»
To je naša wjeska. Blisko wjeski je lěs. Tam widźiš našu chěžu. Wokoło chěže je zahroda. W zahrodźe je naša wowca. Naša kruwa tam njeje. Tu je dróha do města. Widźiš tam šulu? Tam je naš wučer. Wučer ma psyka. Blisko zahrody je naš susod. Susod ma awto a jědźe do města. Maš doma tež awto? Blisko dwora je štom. Wokoło štoma je trawa. Što hišće widźiš?

Глоссарий[үҙгәртергә]

wjes — деревня, ср. стар. «весь».
chěža — дом, ср. «хижина»
zahroda — сад, ср. «огород», «загородить».
wowca — овца.
kruwa — корова.
dróha — дорога, шоссе.
widźeć — видеть.
šula — школа, ср. «шуллер» (в-луж.) «школьник».
wučić — учить.
wučer — учитель.
pos, psyk — пёс, собака.
susod — сосед.
jeć, jědźe — ехать.
maš? — имеешь? от měć «иметь», ср. Ҡалып:Lang-ua, бел. мець - маеш.

Ҡарағыҙ[үҙгәртергә]

Түбәнге лужи теле