Амстердам университеты

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Амстердам университеты
нидерл. Universiteit van Amsterdam
Логотип
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1632
Дәүләт Prinsenvlag.svg Нидерландтар
Административ-территориаль берәмек Амстердам[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Association of Universities in the Netherlands[d], Stichting Academisch Erfgoed[d][1] һәм Европа университеттары ассоциацияһы[d][2]
Уҡыусылар һаны 31 123
Принадлежит к Лига европейских исследовательских университетов[d]
Алыштырған Athenaeum Illustre of Amsterdam[d], Q53824028? һәм Q62480015?
Дочерние компании (организации, учреждения) Amsterdam Neuroscience[d] һәм Amsterdam Institute for Addiction Research[d]
Милке Штаб-квартира Ост-индийской компании[d], Q13798134?, Oude Turfmarkt 127[d], Q19520821?, ECARTICO[d] һәм Q30084619?
Штаб-фатирҙың урынлашыуы Амстердам
Диапазон IPv4 145.18.0.0/16[3]
IPv6 routing prefix 2001:610:158::/47[4][5]
Абонентский ящик 19268
Рәсми сайт uva.nl
Страница учреждения на Викискладе University of Amsterdam
Ойошма хеҙмәткәрҙәре категорияһы [d]
Commons-logo.svg Амстердам университеты Викимилектә

Амстердам университеты (нидерл. Universiteit van Amsterdam, UvA) Европала иң эре университеттарҙың береһе булып тора (бюджеты 600 миллион евро, 31 мең студент, 5 мең хеҙмәткәр)[6]..

Дөйөм мәғлүмәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Амстердам университетының академик клубы (элекке венерик ауырыуҙар поликлиникаһы)
Университеттың беренсел бинаһына инеү урыны, элекке Агниток ҡатын-ҡыҙҙар монастыры сиркәүе (ҡыҙыл фонарь районында)

Тарихы 1632 йылдан, Амстердамда Athenaeum Illustre («сиятельный Атеней») уҡыу йортона нигеҙ һалынғандан башлана, унда тарих һәм философия өйрәнелә; шул уҡ быуатта программаға хоҡуҡ, медицина һәм дини тәғлимәт өҫтәлә. XIX быуатҡа тиклем «Атеней» ҙур булмаған училище булып ҡала, унда 250-нән ашыу булмаған студент һәм 8 уҡытыусы була. 1877 йылда Амстердамдың муниципаль университеты итеп үҙгәртелә (нидерл. Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam) һәм ғилми дәрәжә биреү хоҡуғы ала; шулай уҡ уға Ботаника баҡсаһы күсә. Университет Амстердам ҡала советына буйһона, ул ваҡытта ҡала советы сәйәси прогрессив орган репутацияһына эйә була. 1961 йылда университет дәүләт ҡарамағына күсә. 1960-1970-се йылдарҙа студенттарҙың сығыштары һәм автономия өсөн көрәш урынына әйләнә.

Ойоштороу структураһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ете факультеттан тора:

  • гуманитар
  • йәмәғәт фәне һәм тәртип тураһында фән
  • иҡтисад
  • хоҡуҡи
  • тәбиғәт фәндәре һәм информатика
  • медицина
  • стоматология

Бынан тыш, уҡытыу тик инглиз телендә генә алып барылған йәмәғәт һәм гуманитар фәндәрҙең Халыҡ-ара мәктәбе (ингл. International School for Social Sciences and Humanities, Ян ван дер Ваальс һәм Питер Зееман исемендәге физика институты, Якоб Вант Гофф исемендәге Химия институты һәм Антон Паннекук исемендәге Астрономия институты бар.

Билдәле тамамлаусылары һәм профессорҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Каспар Барлеус, философ, дин белгесе, шағир.
  • Брауэр, Лейтзен Эгберт, математик һәм философ.
  • Ян ван дер Ваальс, физик, Нобель премияһы лауреаты.
  • Давид Вайнкоп, сәйәси эшмәкәр, коммунист.
  • Бартель ван дер Варден, математик.
  • Карел ван Волферен, сағыштырма политология һәм иҡтисад профессоры.
  • Аренд Гейтинг, математик һәм логик.
  • Гийсберт ван Тийнховен, Нидерландтарҙың премьер-министры.
  • Андре Гундер Франк, почетлы профессор, социолог, иҡтисадсы.
  • Якоб Вант-Гофф, химик, Нобель премияһы лауреаты.
  • Питер Зееман, физик, Нобель премияһы лауреаты.
  • Андре Кейперс, астронавт һәм табип.
  • Тим Краббе, шахматсы, журналист һәм яҙыусы.
  • Виллем Лейтен, астроном.
  • Антон Паннекук, астроном һәм марксизм теоретигы.
  • Дик Свааб, нейробиолог һәм яҙыусы-публицист.
  • Ян Гендрик ван Свинден, философ, математик һәм физик.
  • Слюитер, Карел Филип, зоолог.
  • Тиле, Корнелис Петер, ғалим-теолог, дин тарихсыһы, дин әһеле, ориенталист, педагог, дин өйрәнеүгә нигеҙ һалыусыларҙың береһе.
  • Герхард Фосс, филолог.
  • Нико Фрейда, психолог.
  • Виллем Фредерик Херманс, яҙыусы.
  • Фриц Цернике, физик, Нобель премияһы лауреаты.
  • Макс Эйве, математик һәм шахмат буйынса донъя чемпионы.
  • Гале Бруно Ван Альбада, астроном.
  • Гвидо ван Россум, Python программалау теле авторы.
  • Питер Виллем Адрианс, адаптив системалар һәм уҡытыу профессоры.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]