Валя Балканска

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Валя Балканска
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of Bulgaria.svg Болгария[1]
Тыуған көнө 8 ғинуар 1942({{padleft:1942|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:8|2|0}}) (79 йәш)
Тыуған урыны Болгария, Смолянская область[d], Смолян[d], Арда[d][2]
Һөнәр төрө йырсы
Музыка ҡоралы вокал[d]
Жанр болгарская народная музыка[d][3][4]
Лейбл звукозаписи Балкантон[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
орден «Стара планина»
Commons-logo.svg Валя Балканска Викимилектә

Валя Балканска (болг. Валя Младенова Балканска), ысын исеме Фәһимә Кәстәбәкова (болг. Фейме Кестебекова) — Родоп төбәгенән болгар халыҡ йырсыһы. 1942 йылдың 8 ғинуар (һыуығай) көнө Арда ауылында, болгар мосолман (помак) ғаиләһендә тыуған . Валя Балканска башҡарыуында «Излел е Делю хайдутин» болгар халыҡ йыры «Вояджерҙың алтын дискыһына» инеп, «Вояджер 1» һәм «Вояджер 2» АҠШ аппараттарында космосҡа ебәрелгән

"Излел е Делю хайдутин" йырын башҡарыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Валя ханымдың иң билдәле аудиояҙмаһы − „Излел е Делю хайдутин“ халыҡ йырының үҙ аллы башҡарыуы − е ХХ быуаттың алтмышынсы йылдарының аҙағында Мартин Кёнинг (Америкала йәшәгән болгар фольклорын тикшеренеүсеһе) тарафынан яһалып, АҠШ-та диск итеп сығарылған. Бер нисә йылдан һуң, был дискының бер нөсхәһе "Алтын дискыға" индереләһе аудиояҙмалар араһына инә. Был диск НАСА-ның "Вояджер" программаһы сиктәрендә Ерҙән Ҡояш системаһының тышына ебәреләсәк бер рисәлә итеп әҙерләнгән. Һөҙөмтәлә, 90 минутлыҡ әҫәрҙәр теҙмәһенә Валя Балкансканың башҡарыуында был йыр ҙа инә. Беренсенән, был диск "Вояджер 2" аппаратында 1977 йылдың 20 август (урағай) көнө космосҡа ебәрелә, ике аҙнанан һуң иһә "Вояджер 1" аппаратында икенсе өлгөһө лә ебәрелә. Һуңғыһы 2012 йылдың 25 август (урағай) көнө Гелиосфераның тышына сығып, әлеге мәлдә Йондоҙ арауығында була.

Репертуары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Валя Балкансканың репертуарына түбәндәге болгар халыҡ йырҙары инә:

  1. А бре, юначе лудо и младо
  2. А га бех мома лефтера
  3. Агне, вакло агне
  4. Ветър дуе мене мрези
  5. Видем та се вдим познавам
  6. Вчера се майче отидох
  7. Гори ми, гори, юначе
  8. Горо ле, горо зелена
  9. Дай си ма, майчо
  10. Девойко, бално ли ти е
  11. Добре ми дойде, юначе
  12. Излел е Делю Хайдутин
  13. Какво е ново станало
  14. Майчинко стара майчинко
  15. Марудо, кузум Марудо
  16. Мома сези на йодриво
  17. Момиченце, малачичко
  18. Момнеле мари хубава
  19. Проводи ма, майчинко
  20. Пукни са, тресни са юначе
  21. Развявай Кольо, байрака
  22. Руса девойка липсала
  23. Севдитце пиле шарено
  24. Страхил е страшен войвода
  25. Събрали са се моми ли млади невести
  26. Събрали са се събрали
  27. Сьодните, севдим, сьодните
  28. Триста са пушки пукнали
  29. Хайдутине се молеха
  30. Шар планино
  31. Яла ми яла девойко.

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/bulgaria/bgfamous.htm
  2. http://www.bgculture.org/sites/default/files/InvitationBulgFestival2ENG.pdf
  3. http://www.last.fm/music/Pirin+Bulgarian+National+Folk+Ensemble
  4. http://www.last.fm/music/%D0%92%D0%B0%D0%BB%D1%8F+%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0

Тышҡы һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]