Католиктар сиркәүе (Таганрог)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Католик ғибәҙәтханаһы
Католиктар сиркәүе
280px
Ил style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Рәсәй
Ҡала style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Таганрог
Конфессия style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|Католиклыҡ
Проект авторы style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"|архитектор Россинский
Төҙөлөшө style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"| 18071810 йылдар
Бөгөнгө хәле style="width:50%;text-align:left;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;"| ғәмәлдән сыҡҡан

1810

Католиктар костелы — Таганрог ҡалаһындағы католиктар сирәүе.

Костелдың адресы: Ростов өлкәһе, Таганрог ҡалаһы, Фрунзе ур., 58.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Таганрогта сауҙа үҫешкәнлек арҡаһында булдылар Европалағы сит илдәрҙән кешеләр ҡалаға килә башлағандар. 1860 йылда төрлө флагтар аҫтында 20 — гә яҡын илдән ҡала диңгеҙ порты причалдарына туғыҙ йөҙ карап килеп туҡтаған. Шунлыҡтан ҡалала сит илдәрҙең консуллыҡтары асылған. Был ваҡытта уларҙың һаны ун алты булған: улар Австрия, Бельгия, Бөйөк Британия, Греция, Испания һәм Парма, Мекленбург-Шверин, Неаполитания, Нидерланды, Ольденбург Португалия, Рәсәй, Сардина , Тоскана, Төркиә, Франция һәм Швеция консуллыҡтары. Ҡалала төрлө дингә ҡараған кешеләрҙең булыуы бында төрлө дини йорттар һалыуҙы талап иткән.

Таганрогта йәшәүсе католиктарҙың элек үҙ сиркәүҙәре булмаған. Ҡала башлығы барон Б. Б. Кампенгаузен үтенесе буйынса император Александр I католиктар өсөн ҡаҙна иҫәбенә Рим-Католик сиркәүен төҙөргә рөхсәт биргән. Император Александр I сиркәүҙе дөйөм төҙөлөш комитеты сығанаҡтарына төҙөргә ҡуша һәм был йорт төҙөү өсөн католик динендәге кешеләрҙән махсус рәүештә аҡса йыймаҫҡа бойора.

Сметаһы 17 мең һум тәшкил иткән бинаның проектын урындағы Рәсәй архитекторы эшләнгән. Сиркәүҙе төҙөү өсөн кирбес һәм эзбизды Кампенгаузен тарафынан төҙөлгән кирбес заводынан алғандар. 1807 йылдың май айында сиркәүҙең урыны изгеләндерелә. Сиркәүҙе сауҙагәр И. Тамбала төҙөй башлай, ә төҙөлөштө сотник Николаев тамамлай. Костелдың эске биҙәүен католиктар үҙ иҫәптәренә башҡара. Сиркәү ҡалала йәшәүсе өс йөҙҙән ашыу католикты хеҙмәтләндерә.

1810 йылдың июль айында төҙөлөш тамамланғас, сиркәүҙе ҡулланыу төҙөлөш комитетына тапшырылған. Костелдың беренсе руханийы (ксендзы)— Серафим Гольфельд, ул Литва провинцияһынан ебәрелгән. Сиркәүҙә ғибәҙәт ҡылыу 1812 йылда башланған. Сиркәүҙә орган ҡуйылған.

1907 йылдың май айында сиркәү үҙенең 100 йыллыҡ юбилейын билдәләп үтте. Юбилейҙа Тирасполь епискобы, 14 рухани һәм өс францискан ордены сиркәү монахтары ҡатнашты .

Сиркәү 1923 йылда айырым эшҡыуарҙарға мамыҡ оҫтаханаһы өсөн бирелгән. Сиркәүҙең һуңғы руханийы (ксендзы) Юлий Наркевич булған. Совет власы осоронда сиркәү йорто китапханаға әүерелдерелгән. Бөгөн был М. Горький исемендәге Үҙәк ҡала балалар китапханаһы .

Үҙ ваҡытында бинаның фронтонында латин телендә иератик яҙма менән яҙылған барельеф ҡуйылған: «£ r tuis bonis tibi offerrmus» («Һинеке һинекеләрҙән һиңә барыһы тураһында һәм барыһы өсөн дә килтерәсәк»).

Сиркәүгә йөрөүселәр араһында Чехов Антоний Ефимович (яҙыусы А. П. Чеховтың ағаһы Александр Павлович Чехов менән Владимир Митрофанович Чеховтың өйөндә гувернантка булып эшләүсе Анна Ивановна Хрущева-Сокольникованың никахтан тыш улы лабулған. Ул 1913 йылда Христиана Эрасмус менән никахҡа ингән.

1993 йылда Таганрогта католиктар приходы тергеҙелеп эшләй башлаған. Тарихи сиркәү йортонда китапхана булғанлыҡтан, католиктар йәмғиәте 1997 йылда яңы адреслы Александровка, 135 йортонда католиктарҙың сиркәүен асҡан[1]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Филевский П. П. «История города Таганрога 1698—1898» — Таганрог: Сфинкс, 1996.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]