Рәсәй Федерацияһы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Рәсәй битенән йүнәлтелде)
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Рәсәй Федерацияһы
Российская Федерация
Рәсәй флагы гербы Рәсәй
Рәсәй флагы Рәсәй гербы
Russian Federation.png
«»
Нигеҙ һалынған б.э. 862 й.
Рәсми телдәр Урыҫ теле
Баш ҡала Мәскәү
Иң ҙур ҡалалары Мәскәү,
Санкт-Петербург,
Новосибирск,
Екатеринбург,
Түбәнге Новгород,
Ҡазан,
Һамар,
Омск,
Силәбе,
Дондағы-Ростов,
Өфө
Идара итеү формаһы Президент республикаһы
Президент
Хөкүмәт Рәйесе
Владимир Путин
Дмитрий Медведев
Территория
  • Барыһы
  • % һыу.
1 урын
17 125 407 км²
4,25
Халыҡ
  • Барыһы (2010)
  • Тығыҙлыҡ
9 урын
142 200 мең кеше
8,38 кеше/км²
ЭТП
  • Бөтәһе (2007)
  • Кеше башына
7 (2007) урын
2,223 трлн.[1] $
9612[2] $
Валюта Рәсәй һумы
Телефон коды +7
Сәғәт бүлкәте UTC +3…+12 [3]

Рәсәй Федерацияһы, Рәсәй (урыҫ. Россия) — көнсығыш Европала һәм төньяҡ Азияла урынлашҡан федератив республика системаһы буйынса ойошҡан күп милләтле дәүләт. Территорияһының майҙаны 17 125 407 км²[4]. Халыҡ һаны 146 267 288 кеше. Баш ҡалаһы — Мәскәү. Дәүләт теле — урыҫ теле.

2012 йылдың 7 майында президент булып Владимир Владимир улы Путин һайланды.

Рәсәй ун һигеҙ дәүләт менән сиктәш (донъяла иң ҙур күрһәткес), уларҙың араһында икәүһе өлөшләтә танылған, ҡоро ер буйынса Норвегия, Финляндия, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Белоруссия, Украина, Абхазия, Грузия, Көньяҡ Осетия], Азербайджан, Ҡазаҡстан, Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Монголия, Корея Халыҡ-Демократик Республикаһы менән, диңгеҙ буйынса Япония, АҠШ менән сиктәре бер.

Халыҡтың күп өлөшө (75 % тирәһе) үҙен православие диненә ҡағылышлы, тип күрһәтә.

Аҡса берәмеге — Рәсәй һумы.

Йәҙрә ҡоралы булған дәүләт, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Хәүефһеҙлек Советының даими ағзаһы.

Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

РФ Конституцияһына ярашлы, дәүләт власы закондар сығарыу, башҡарма, суд йүнәлештәренә бүленә.

Закондар сығарыу власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Парламенты — Федераль Йыйылыш — ике палатанан тора:

  1. Федерация Советы
  2. Дәүләт Думаһы

Башҡарма власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Хөкүмәте статусы һәм хоҡуғы РФ Конституцияһының 6-сы статьяһында һәм «Рәсәй Федерацияһының Хөкүмәте тураһында» федераль законы менән билдәләнгән[5].

Рәсәй Хөкүмәте рәйесе — Дмитрий Медведев.

Суд власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙен суд системаһы составында:

  1. Юғары суд
  2. Конституция Суды

06.02.2014 Рәсәйҙең арбитраж суды бөтөрөлөп, Рәсәйҙең юғары суды менән берләште.

Административ ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

РФ Конституцияһының 65-се статьяһына ярашлы, Рәсәй республикалар, крайҙар, өлкәләр, федераль әһәмиәттәге ҡалалар, автономиялы өлкә, автономиялы округтарҙан тора.

Иктисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙең иң эре компаниялары (Forbes Global 2000 буйынса, 2014 йыл)[13].

Gazprom hq.jpg
Akademika Sakharova 2 Aug 2009 01.JPG
Moscow, Sofiyskaya Embankment 26.jpg
Sistema.jpg
Moscow Kuznetsky Most Street 15-8.jpg
TatNeft office in Almetievsk.JPG
Газпром штаб-фатиры Лукойл штаб-фатиры Роснефть штаб-фатиры Система АФК-һы штаб-фатиры Мәскәү Банкы штаб-фатиры Татнефть штаб-фатиры Әлмәттә

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. IMF report data (апрель 2007 й)
  2. IMF report data (апрель 2007 й) 
  3. На территории России действует декретное время
  4. https://rosreestr.ru/upload/documenty/doc_Gos-doc_2011.rar Государственный (национальный) доклад о состоянии и использовании земель в Российской Федерации в 2011 году (на 1 января 2012 года)] (стр. 171) // Федеральная служба государственной регистрации, кадастра и картографии (Росреестр) (урыҫ.)
  5. Федеральный конституционный закон «О Правительстве Российской Федерации» kremlin.ru 17 декабря 1997.
  6. 6,0 6,1 В состав Архангельской области входит Ненецкий автономный округ.
  7. Административный центр — город Санкт-Петербург не входит в состав Ленинградской области.
  8. Мәскәү Мәскәү өлкәһеэ инмэй.
  9. 9,0 9,1 9,2 Төмән өлкәһенә ХМАО-Югра һәм ЯНАО инә.
  10. [1].
  11. [2].
  12. [3].
  13. Global 2000 Leading Companies  (инг.). Forbes. 13 июнь 2014 тикшерелгән.
  14. Джерси.
  15. Британ Виргин утрауҙары.
  16. Багам утрауҙар.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Европа илдәре
Австрия · Әзербайжан* · Албания · Андорра · Беларусь · Бельгия · Болгария · Босния һәм Герцеговина · Ватикан · Бөйөк Британия · Венгрия · Германия · Греция · Грузия* · Дания · Ирландия · Исландия · Испания · Италия · Ҡаҙағстан* · Латвия · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македония · Мальта · Молдова · Монако · Нидерландтар · Норвегия · Польша · Португалия · Рәсәй* · Румыния · Сан-Марино · Сербия · Словакия · Словения · Төркиә* · Украина · Финляндия · Франция · Хорватия · Черногория · Чехия · Швейцария · Швеция · Эстония

Аланд утрауҙары · Гибралтар · Шпицберген


Косово · Днестр буйы республикаһы


Европала һәм Азияла*
LocationEurope.png
Азия илдәре
Афғанстан · Бангладеш · Бахрейн · Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре · Бруней · Бутан · Вьетнам · Грузия* · Израиль · Индонезия · Иордания · Ираҡ · Иран · Йемен* · Камбоджа · Катар · Кипр Республикаһы* · Корея Халыҡ-Демократик Республикаһы · Корея Республикаһы · Көнсығыш Тимор · Ҡаҙағстан* · Ҡырғыҙстан · Ҡытай · Кувейт · Лаос · Ливан · Малайзия · Мальдив · Монголия · Мьянма · Непал · Оман · Пакистан · Рәсәй* · Сәғүд Ғәрәбстаны · Сингапур · Сүриә · Тажикстан · Таиланд · Төркмәнстан · Төркиә* · Үзбәкстан · Филиппин · Һиндостан · Шри-Ланка · Әзербайжан* · Әрмәнстан · Япония

Абхазия · Вазиристан · Көньяҡ Осетия · Ҡытай Республикаһы · Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы · Фәләстин Дәүләте


Гонконг · Макао


Европала һәм Азияла*
LocationAsia.png