Ливан

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ливан Республикаһы
الجمهورية اللبنانية‎ аль-Джумхури́йя аль-Любнани́йя
Flag of Lebanon.svg Герб Ливан
Флаг Герб
Девиз: «Куллюнаа лиль-ватан, лиль-‘уляя валь-‘алям

(башҡ. Беҙ Тыуған ил, дан өсөн!

Гимн: «Куллюнаа лиль-ватан лиль-‘уляя лиль-‘алям»
Lebanon (orthographic projection).svg
Дата независимости 22 ноябрь 1943 (от Франция)
Официальные языки Ғәрәп теле[1]
Столица Бейрут
Форма правления Парламент республикаһы
Территория
• Всего
• % водной поверхн.
161-я в мире
10 452 км²
1,6
Халыҡ
• Оценка (2008)
Плотность

3 577 000 чел. (128-е)
358 чел./км²
ИЧР (2011) 0,739[2] (юғары) (71-е место)
Валюта

Ливан фунтs

(LBP, 422)
Интернет-домен .lb[d]
Код ISO LB
Код МОК LIB
Телефонный код +961
Часовые пояса +2 (йәй +3)

Лива́н (ғәр. لبنان‎, Любна́н йәки Либна́н), рәсми исеме Ливан Республикаһы (ғәр. الجمهورية اللبنانية‎; аль-Джумхури́йя аль-Любнани́йя) — Яҡын Көнсығышта Урта диңгеҙҙең таулы көнсығыш ярында урынлашҡан ҙур булмаған дәүләт. Көнсығыштан Сүриә, көньяҡтан Израиль менән сиктәш. Ливан халҡы 4 миллион тирәһе. Ливан башҡа ғәрәп илдәренән дини күп төрлөлөгө менән айырыла. Ливанда, дәүләт власын дини общиналарға ҡарап бүлә торған, конфессионизм тигән сәйәси система йәшәп килә.

Граждандар һуғышына тиклем Ливан ғәрәп иленең сәскә атыусы финанс һәм банк баш ҡалаһы була. Илдә христиан халҡы күберәк була, шуға «Яҡын Көнсығыш Швейцарияһы» тип атайҙар. Ливан туристарҙың яратҡан төбәге. Һуғыштан һуң иҡтисадта реконструкция башлана.

Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ливан өсөн Урта диңгеҙ климаты хас. Яр буйында, ҡыш һалҡынса, йәй дымлы һәм эҫе. Ҡышын тауҙарҙа температура 0° -дән түбәнерәккә төшә, ҡар яуыуы мөмкин. Күрше илдәр менән сағыштырғанда, Ливанда уртаса йыллыҡ яуым-төшөм күберәк булыуға ҡарамаҫтан, төньө-уөнсығышында климат ҡоро, сөнки тауҙар диңгеҙҙән килгән дымлы һауаны тотҡарлай. Саңлы һәи ҡомло бурандар булып тора.

Элегерәк Ливанда, илдең символына әйләнгән, ливан кедрҙары үҫкән. Йөҙҙәр йылдар буйы корабльдәр төҙөү өсөн ағастар йығылған, яңылары ултыртылмаған. ХХ быуатта ҡасандыр бай урмандың бәләкәй генә утрауҙары тороп ҡалған.

Дәүләт төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ярты быуаттан артыҙ йәшәп килгән «ливан моделе» (Конфессионализм) дәүләт төҙөлөшө Франциянан бойондороҡһоҙлоҡ алғандан һуң урынлаштырыла. Илдең сәйәси тормошонда бөтә дини конфессиялар ҙә бер тигеҙ ҡатнаша алһын өсөн, түбәндәге тәртип эшләй: илдең президенты — христиан- маронит, премьер-министр — сөнни мосолман, парламент спикеры — шығый мосолман булырға тейеш. Конституцияға ярашлы Ливан — парламент республикаһы.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 11 // (unspecified title)

  2. media/HDR_2011_EN_Complete.pdf
    . 2010 Human development Report.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]