Ливан

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ливан Республикаһы
الجمهورية اللبنانية аль-Джумхури́йя аль-Любнани́йя
Flag of Lebanon.svg Герб Ливан
Флаг Герб
Девиз: «Куллюнаа лиль-ватан, лиль-‘уляя валь-‘алям

(башҡ. Беҙ Тыуған ил, дан өсөн!

Гимн: «Куллюнаа лиль-ватан лиль-‘уляя лиль-‘алям»
Lebanon (orthographic projection).svg
Үҙаллылыҡ датаһы 22 ноябрь 1943Франция)
Рәсми телдәр Ғәрәп теле
Баш ҡала Бейрут
Идара итеү төрө Парламент республикаһы
Территория
• Бөтәһе
• % һыу өҫтө
161
10 452 км²
1,6
Халыҡ
• Һаны (2008)
• Халыҡ тығыҙлығы

3 577 000 чел. (128)
358 чел./км²
ИЧР (2011) 0,739[1] (юғары) (71 урын)
Валюта

Ливан фунтs

(LBP, 422)
Интернет-домен .lb[d]
Код ISO LB
МОК коды LIB
Телефон коды +961
Сәғәт бүлкәте +2 (йәй +3)

Лива́н (ғәр. لبنان‎, Любна́н йәки Либна́н), ресми исеме Ливан Республикаһы (ғәр. الجمهورية اللبنانية‎; аль-Джумхури́йя аль-Любнани́йя) — Яҡын Көнсығышта Урта диңгеҙҙең таулы көнсығыш ярында урынлашҡан ҙур булмаған дәүләт. Көнсығыштан Сүриә, көньяҡтан Израиль менән сиктәш. Ливан халҡы 4 миллион тирәһе. Ливан башҡа ғәрәп илдәренән дини күп төрлөлөгө менән айырыла. Ливанда, дәүләт власын дини общиналарға ҡарап бүлә торған, конфессионизм тигән сәйәсм система йәшәп килә.

Граждандар һуғышына тиклем Ливан ғәрәп иленең сәскә атыусы финанс һәм банк баш ҡалаһы була. Илдә христиан халҡы күберәк була, шуға «Яҡын Көнсығыш Швейцарияһы» тип атайҙар. Ливан туристарҙың яратған төбәге. Һуғыштан һуң иҡтисадта реконструкция башлана.

Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ливан өсөн Урта диңгеҙ климаты хас. Яр буйында, ҡыш һалҡынса, йәй дымлы һәм эҫе. Ҡышын тауҙарҙа температура 0° -дән түбәнерәккә төшә, ҡар яуыуы мөмкин. Күрше илдәр менән сағыштырғанда, Ливанда уртаса йыллыҡ яуым-төшөм күберәк булыуға ҡарамаҫтан, төньө-уөнсығышында климат ҡоро, сөнки тауҙар диңгеҙҙән килгән дымлы һауаны тотҡарлай. Саңлы һәи ҡомло бурандар булып тора.

Элегерәк Ливанда, илдең символына әйләнгән, ливан кедрҙары үҫкән. Йөҙҙәр йылдар буйы корабльдәр төҙөү өсөн ағастар йығылған, яңылары ултыртылмаған. ХХ быуатта ҡасандыр бай урмандың бәләкәй генә утрауҙары тороп ҡалған.

Дәүләт төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ярты быуаттан артыҙ йәшәп килгән «ливан моделе» (Конфессионализм) дәүләт төҙөлөшө Франциянан бойондороҡһоҙлоҡ алғандан һуң урынлаштырыла. Илдең сәйәси тормошонда бөтә дини конфессиялар ҙә бер тигеҙ ҡатнаша алһын өсөн, түбәндәге тәртип эшләй: илдең президенты — христиан- маронит, премьер-министр — сөнни мосолман, парламент спикеры — шығый мосолман булырға тейеш. Конституцияға ярашлы Ливан — парламент республикаһы.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


  1. media/HDR_2011_EN_Complete.pdf
    . 2010 Human development Report.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Донъя Был ил тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.