Иордания

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Иордан Хашимит Короллеге
المملكة الأردنية الهاشمية (аль-Мамля́ка аль-Урдуни́я аль-Хашими́я)
Flag of Jordan.svg Иордания гербы
Флаг Герб
Девиз: «الله، الوطن، الملك (Аллаһ, Тыуған ил, Король)»
Гимн: «السلام الملكي الأردني (Ас-салам аль-малаки аль-урдуни)»
Jordan (orthographic projection).svg
Үҙаллылыҡ датаһы 25 май 1946Бөйөк Британиянан)
Рәсми тел ғәрәп
Баш ҡала Амман
Идара итеү төрө конституцион монархия
Король

Премьер-министр

Абдалла II

Абдалла аль-Нуссур

Дәүләт дине Ислам

Ислам (сөнниселәр)

Территория
• Бөтәһе
• % һыу өҫтө
110
92 300 км²
0,01
Халыҡ
• Һаны (2012)
• Халыҡ тығыҙлығы

6 259 932[1] чел. (106)
68 чел./км²
Валюта Иордания динары (JOD, код 400)
Интернет-домен .jo[d]
Код ISO JO
МОК коды JOR
Телефон коды +962
Сәғәт бүлкәте 2

Иорда́ния (ғәр. الأردن‎, Эль-Урдунн[2]) — Яҡын Көнсығышта урынлашҡан ғәрәп дәүләте.Көньяҡтан Сүриә, төньяҡ-көнсығыштан Ираҡ, көньяҡтан Сәғүд Ғәрәбстаны, көнсығыштан Израиль һәм өлөшләтә танылған Фәләстин Дәүләте менән сиктәш. Иордания үле диңгеҙ яры буйында урынлашҡан.

Илдең 90 % биләмәһен сүллек һәм ярымсүллек алып тора. Туристарҙы Иорданияға Үле диңгеҙ пляжы, Акаба ҡултығының корал рифтары, боронғо ҡала Петра йәлеп итә.

Иордания халҡы 6,2 млн, халыҡтың 95 % — ғәрәптәр. Күпселек халыҡ шәфи сөнни:әр (ислам) динендә. 6% кеше христиан динендә, әммә парламентта уларҙың өлөшө 20%. Ғәрәп теле рәсми тел тип танылған. Әммә бизнеста, хөкүмәтте, белемле кешеләр араһында инглиз теле таралған. Ғәрәп һәм инглиз телдәре бөтә мәктәптәрҙә мәжбүри уҡытыла. Айырым мәктәптәрҙә француз теле уҡытыла, әммә был телде белеү мөһим түгел.

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Файл:Физ. карта Иордании.png
Физическая карта Иорданияның географик картаһы

Илдең шаҡтай өлөшөн сүллек (90 %) биләп тора. Илдең көнбайышы таулы. Иордан йылғаһы Иорданияны Израилдән айырып тора. Илдең иң бейек нөктәһе Умм-эд-Дами (1854 м) тауы , иң түбән нөктәһе — Үле диңгеҙ (-427 м). Ил сүллектә урынлашҡанға күрә климат ҡороһәм йылы. Илдең төньяҡ-көнбайышы Урта диңгеҙгә яҡыныраҡ булғанға күрә, йыллыҡ яуым-төшөм 300 -800 мм. Яуым-төшөм башлыса һалҡын осорға тура килә (ноябрҙән мартҡа тиклем). Ҡышын 6—7 сәғәт ҡояшлы, йәйен 12—13 сәғәт[3].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Department of Statistics
  2. Инструкция по передаче на картах географических названий арабских стран. — М.: Наука, 1966. — С. 23.
  3. BBC — Weather Centre — World Weather — Country Guides — Jordan