Үле диңгеҙ

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү

Үле диңгеҙ
ғәр. البَحْر المَيّت‎, йәһ. ים המלח
31°29′27″ с. ш. 35°28′47″ в. д.HGЯO
Dead Sea by David Shankbone.jpg
Илдәр Израиль Израиль
Иордания Иордания
Фәләстин Дәүләте Фәләстин Дәүләте
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге −430[1][2] м
Оҙонлоғо 67 км
Киңлеге 18 км
Майҙаны яҡынса 810 км²
Күләме 147 (башта 325) км³
Иң ҙур тәрәнлек 306[3] м
Минерализация тибы тоҙло
Тоҙлолоғо 300—350 ‰
Ҡойоусы йылға Иордан
Үле диңгеҙ (Израиль)
Blue pog.svg
Үле диңгеҙ
Commons-logo.svg Үле диңгеҙ Викимилектә

Үле диңгеҙ (ғәр. البَحْر المَيّت‎, Эль-Мейт[4] — «Мёртвое море»; йәһ. ים המלחЯм хa-мэлах — «Тоҙ диңгеҙе»[5]; шулай уҡ Асфальт диңгеҙе[6], Содом диңгеҙе[7]) — Израиль, Фәләстин Дәүләте һәм Иордания араһында урынлашҡан тымыҡ тоҙло күл. Ундағы һыу кимәле диңгеҙ кимәленән 430 метрға (09.2015) түбәнерәк[1][2] һәм ул йылына 1 метр тиҙлек менән түбәнәйә бара. Күлдең яр буйҙары Ерҙәге иң түбән ҡоро урын. Үле диңгеҙ — беҙҙең планеталағы иң тоҙло һыу ятҡылыҡтарының береһе, уның тоҙлолоғо 300—310 ‰, ә ҡайһы бер йылдарҙа 350 ‰ тәшкил итә[8].

Күлдең оҙонлоғо 67 км, иң тар урындағы киңлеге 18 км, максималь тәрәнлеге 306 м[3].


Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Dead Sea Level Data Summary 2012
  2. 2,0 2,1 http://www.water.gov.il/Hebrew/Water-Environment/Dead-Sea/Pages/default.aspx Water Authority of Israel]
  3. 3,0 3,1 Lawrence Nemeh. Dead Sea desiccation  (инг.). Nicholas School of the Environment at Duke University (2012). 7 август 2014 тикшерелгән.
  4. Инструкция по передаче на картах географических названий арабских стран. — М.: Наука, 1966. — С. 25.
  5. Мертвое море // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона — СПб., 1908—1913.
  6. Мертвое море // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах — СПб., 1907—1909.
  7. Содомское море // Географические названия мира: Топонимический словарь. — М: АСТ. Поспелов Е. М.. 2001
  8. Мёртвое море // Энциклопедический словарь. 2009

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]