Люксембург

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Люксембург Бөйөк Герцоглығы
люксем.Groussherzogtum Lëtzebuerg
франц. Grand-Duché de Luxembourg
нем. Großherzogtum Luxemburg
Flag of Luxembourg.svg Great coat of arms of Luxembourg.svg
Флаг Герб
Девиз: «Mir wëlle bleiwe wat mir sinn»
«Беҙ нисек барбыҙ, шулай ҡалырға теләйбеҙ»
Гимн: «Ons Hémécht (Беҙҙең Ватан)»
EU-Luxembourg.svg
Люксембургтың урынлашыуы (йәп-йәшел):
Европала (асыҡ-йәшел һәм ҡара-көлһыу)
Европа Берләшмәһендә (асыҡ-йәшел)
Үҙаллылыҡ датаһы 9 июнь 1815Франция)
Рәсми тел люксембург, француз, немец
Баш ҡала Люксембург ҡалаһы
Эре ҡала Люксембург ҡалаһы
Идара итеү төрө конституциялы монархия
Бөйөк Герцог
Премьер-министр
Анри (Генрих)
Жан-Клод Юнкер
Территория
• Бөтәһе
167
2 586,4 км²
Халыҡ
• Һаны (2010)
• Халыҡ тығыҙлығы

502 207 чел. (168)
171 чел./км²
ВВП
  • Бөтәһе (2010)
  • Бер кешегә

64,306 млрд.[1] долл. (98)
128 806[1] долл.
ИЧР (2011) Ҡалып:Артыу 0,867 [2] (Бик юғары) (25 урын)
Валюта Евро (EUR, код 978)
Интернет-домен .lu, .eu
Код ISO LU
МОК коды LUX
Телефон коды +352
Сәғәт бүлкәте +1

Координаталар: 49°49′00″ с. ш. 6°06′00″ в. д. / 49.81667° с. ш. 6.10000° в. д. / 49.81667; 6.10000 (G) (O)

Люксембу́рг Бөйөк Герцоглығы (люксем.Groussherzogtum Lëtzebuerg, франц. Grand-Duché de Luxembourg, нем. Großherzogtum Luxemburg) — Көнбайыш Европала урынлашҡан дәүләт бөйөк герцоглыҡ. 1957 йылдан алып Европа Берләшмәһенең ағзаһы. Герцоглыҡ Бельгия, Германия и Франция дәүләттәре менән сикләнә. Илдең атамаһы үргенемец теленән «lucilinburch» — «бәләкәй ҡала» барлыҡҡа килә.

Политик структура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Люксембург — конституциялы монархия. Дәүләт башлығы — Бөйөк герцог. Ил менән дәүләт-министр башлығындағы хөкүмәт идара итә. Дәүләт-министрҙы (хөкүмәт рәйесен) Бөйөк герцог билдәләй. Ҡануниәт хакимиәтенең юғары органы — биш йылға һайланған бер палаталы парламент.

Административ бүленеш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Люксембургтың округтарға һәм коммунналарға бүленеше

Люксембург округтарҙан тора, ә округтар кантондарға һәм коммунналарға бүленә.

3 округ:

  • Люксембург;
  • Дикирш;
  • Гревенмахер.

12 кантон:

  1. Вианден — Вианден ҡ.
  2. Вильц — Вильц ҡ.
  3. Гревенмахер — Гревенмахер ҡ.
  4. Дикирх — Дикирх ҡ.
  5. Эш — Эш ҡ.
  6. Эштернах — Эштернах ҡ.
  7. Капеллен — Капеллен ҡ.
  8. Клерво — Клерво ҡ.
  9. Люксембург — Люксембург ҡ.
  10. Мерш — Мерш ҡ.
  11. Ремищ — Ремиш ҡ.
  12. Роданж — Роданж ҡ.

Кантондар 118 ҡала һәм ауыл коммунналарынан тора.

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Люксембургтағы хәрби парад

Люксембургтың барлыҡ халҡы 502 меңдән ашыу кеше тәшкил итә. Илдең төп халҡы — люксембурглылар, лётцебургер (үҙатама). Улар һинд-европа телдәр ғаиләһенең герман группаһының люксембург телендә аралашалар. Тағы ла немец һәм француз телдәре киң таралған.

Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Донъя валюта фонды (2010)
  2. Human Development Report 2011  (инг.). United Nations Development Program (2011). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 февраль 2012. 6 ноябрь 2011 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Европа илдәре
Австрия · Әзербайжан* · Албания · Андорра · Беларусь · Бельгия · Болгария · Босния һәм Герцеговина · Ватикан · Бөйөк Британия · Венгрия · Германия · Греция · Грузия* · Дания · Ирландия · Исландия · Испания · Италия · Ҡаҙағстан* · Латвия · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македония · Мальта · Молдова · Монако · Нидерландтар · Норвегия · Польша · Португалия · Рәсәй* · Румыния · Сан-Марино · Сербия · Словакия · Словения · Төркиә* · Украина · Финляндия · Франция · Хорватия · Черногория · Чехия · Швейцария · Швеция · Эстония

Аланд утрауҙары · Гибралтар · Шпицберген


Косово · Днестр буйы республикаһы


Европала һәм Азияла*
LocationEurope.png
  1. Һанлы исемлектең бер юлы
Европа Берләшмәһе
АвстрияБельгияБолгарияБөйөк БританияВенгрияГерманияГрецияДанияИрландияИспанияИталияКипрЛатвияЛитваЛюксембургМальтаНидерландтарПольшаПортугалияРумынияСловакияСловенияФинляндияФранцияЧехияШвецияЭстония