Хабаровск крайы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Рәсәй Федерацияһы субъекты

Хабаровск крайы

Хабаровск крайы флагы Хабаровск крайы гербы
Хабаровск крайы флагы Хабаровск крайы гербы

Хабаровск крайы

Административ үҙәк

Хабаровск

Майҙаны

4-се

- Барлығы
- һыу өҫтө %

787 633 км²
1,1

Халҡы

35-се

- Барлығы
- Тығыҙлыҡ

1 334 552[1] (2016)

1.69 кеше/км²

ТТП

34-се

- Барлығы (ағым. хаҡ.)
- Йән башына

351,3[2] млрд. һум (2010)

194,8 мең һум

Федераль округ

Алыҫ Көнсығыш

Иҡтисади район

Алыҫ Көнсығыш

Губернатор

Шпорт Вячеслав Иванович

Край Думаһы рәйесе

Чудов Виктор Владимирович

РФ субъекты коды

27

ISO 3166-2 коды

RU-KHA

Сәғәт бүлкәте

UTC+10:00[d]

Хаба́ровск крайы — Рәсәй Федерацияһы субъекты, Алыҫ Көнсығыш федераль округы составына инә.

Административ үҙәге — Хабаровск ҡалаһы.

География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хабаровск крайы төньяҡта — Магадан өлкәһе һәм Саха Республикаһы, көнбайышта — Амур өлкәһе, көньяҡта — Йәһүд автономиялы өлкәһе, Приморье крайы һәм Ҡытай Халыҡ Республикаһы менән сиктәш. Крайҙың төньяҡ-көнсығыш һәм көнсығыш ярҙарын Тымыҡ океандың Охот диңгеҙе, ә көньяҡ-көнсығыш ярҙарын Япон диңгеҙе һыуҙары йыуа. Майҙаны (787 633 км²) буйынса Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында Хабаровск крайы дүртенсе урынды биләй һәм илдең дөйөм майҙанының 4,5 % тәшкил итә.

Төп һырттары — Сихоте-Алинь, Сунтар-Хаята, Джугджур, Бурей, Дуссе-Алинь, Ям-Алинь. Иң бейек нөктәһе — Берилл тауы (2933 м), иң түбән нөктәһе — диңгеҙ кимәле. Крайҙың территорияһы көньяҡтан төньяҡҡа ҡарай 1800 км, көнбайыштан көнсығышҡа — 125—750 км һуҙылған.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хабаровск крайы 1938 йылдың 20 октябрендә Алыҫ Көнсығыш крайын Хабаровск һәм Приморье крайҙарына бүлеү һөҙөмтәһендә ойошторолған.

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, край халҡы 1 334 552 (2016) кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 1.69 кеше/км2 (2016). Ҡала халҡы — 82.06 % (2015).

Хабаровск крайында 1989 йылда — 2185, 2002 йылда — 1458, 2010 йылда — 1265 башҡорт йәшәгәне теркәлгән[3].

Халыҡ иҫәбе
1959[4]1970[5]1979[6]1989[7]1990[8]1991[8]1992[8]
1 142 5351 345 9071 565 9711 824 5061 619 6631 624 7041 624 416
1993[8]1994[8]1995[8]1996[8]1997[8]1998[8]1999[8]
1 607 6621 591 4541 566 6021 543 7011 525 0621 509 5131 493 881
2000[8]2001[8]2002[9]2003[8]2004[8]2005[8]2006[8]
1 473 8761 459 9081 436 5701 434 2421 427 0481 420 2301 412 260
2007[8]2008[8]2009[8]2010[10]2011[11]2012[12]2013[13]
1 405 4521 403 7121 401 9151 343 8691 342 8871 342 4751 342 083
2014[14]2015[15]2016[1]
1 339 9121 338 3051 334 552

Административ-территориаль бүленеш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хабаровск крайының административ картаһы

Край составына 2 ҡала округы, 17 муниципаль район, 29 ҡала биләмәһе һәм 188 ауыл биләмәһе инә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Оценка численности постоянного населения на 1 января 2016 года и в среднем за 2015 год. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 март 2016. 27 март 2016 тикшерелгән.
  2. Валовой региональный продукт по субъектам Российской Федерации в 1998-2010гг.  (рус.) (xls). Росстат.
  3. Йосопов Р. М. Башҡорт диаспоралары // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.
  4. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 октябрь 2013. 10 октябрь 2013 тикшерелгән.
  5. Всесоюзная перепись населения 1970 года. Численность наличного населения городов, поселков городского типа, районов и районных центров СССР по данным переписи на 15 января 1970 года по республикам, краям и областям. Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 октябрь 2013. 14 октябрь 2013 тикшерелгән.
  6. Всесоюзная перепись населения 1979 г.
  7. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 август 2011.
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 Численность постоянного населения на 1 января (человек) 1990-2010 года
  9. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
  10. Всероссийская перепись населения 2010 года. 13. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов Хабаровского края. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 апрель 2016. 5 апрель 2016 тикшерелгән.
  11. Оценка численности постоянного населения Хабаровского края на начало 2011 года по муниципальным образованиям. Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 март 2014. 26 март 2014 тикшерелгән.
  12. Оценка численности населения по муниципальным образованиям на начало 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 апрель 2015. 3 апрель 2015 тикшерелгән.
  13. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
  14. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 апрель 2014. 13 апрель 2014 тикшерелгән.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]