Ингушетия

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Рәсәй Федерацияһы субъекты

Ингуш Республикаһы
Гlалгlай Мохк

Ингуш Республикаһы флагы Ингуш Республикаһы гербы
Ингуш Республикаһы флагы Ингуш Республикаһы гербы

Ингуш Республикаһы

Баш ҡала

Магас

Майҙаны

82-се

- Барлығы
- һыу өҫтө %

3685[1] км²

Халҡы

75-се

- Барлығы
- Тығыҙлыҡ

472 776[2] (2016)

130.31 кеше/км²

ТТП

79-сы

- Барлығы (ағым. хаҡ.)
- Йән башына

21,5[3] млрд. һум (2010)

38,1 мең һум

Федераль округ

Төньяҡ Кавказ

Иҡтисади район

Төньяҡ Кавказ

Дәүләт теле

ингуш, урыҫ[4]

Республика башлығы

Юнус-Бек Евкуров

Хөкүмәт рәйесе

Абубакар Мальсагов

Халыҡ йыйылышы рәйесе

Мухарбек Дикажев

РФ субъекты коды

06

ISO 3166-2 коды

RU-IN

Сәғәт бүлкәте

Мәскәү ваҡыты[d]

Ингуш Республикаһы (ингуш. Гlалгlай Мохк, Гlалгlайче) — республика, Рәсәй Федерацияһы субъекты, Төньяҡ Кавказ федераль округы составына инә[5].

Баш ҡалаһы — Магас.

География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ингуш Республикаһы көнсығышта — Чечен Республикаһы, көньяҡта — Грузия, көнбайышта — Төньяҡ Осетия — Алания менән сиктәш. Федераль әһәмиәтендәге ҡалаларҙы иҫәпкә алмаған осраҡта, республика майҙаны буйынса Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында иң бәләкәйе тип иҫәпләнә.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1992 йылда ойошторола.

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


250 000
500 000
750 000
1 000 000
1 250 000
1 500 000
1959
1991
1996
2001
2006
2011
2016

Рәсәй Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, республика халҡы 472 776 (2016) кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 130,31 кеше/км2 (2016). Ҡала халҡы — 39,98 % (2015).

Республикала башлыса ингуштар (94,1 %), чечендар (4,6 %) һәм урыҫтар (0,8 %) йәшәй. 2002 йылда — 51, 2010 йылда — 22 башҡорт йәшәгәне теркәлгән[6][7].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Из-за территориальных споров с Северной Осетией и Чечнёй точная площадь не определена, так как не установлены территориальные границы, поэтому чаще всего она указывается в пределах от 3650 до 4900 км².
  2. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2016 года и в среднем за 2015 год. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 март 2016. 27 март 2016 тикшерелгән.
  3. Валовой региональный продукт по субъектам Российской Федерации в 1998-2010гг.  (рус.) (xls). Росстат.
  4. Глава 1, статья 14 Конституции Республики Ингушетия
  5. Конституция Российской Федерации. Ст. 5, пп. 1, 2
  6. Перепись населения 2002. Том 4 — «Национальный состав и владение языками, гражданство». 3. Население по национальности и владению русским языком по субъектам Российской Федерации
  7. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года. Приложение 7. Национальный состав населения по субъектам Российской Федерации

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Т. Х. Муталиев Тернистый путь народа // Ингушетия и ингуши / М. Д. Яндиева — Москва: Новая Планета, 1992. — Т. II.
  • М.А. Яндиев Древние общественно-политические институты народов Северного Кавказа — ЛКИ. — Москва, 2007. — 464 б. — ISBN 978-5-382-00285-9.
  • Ингушетия и ингуши / М. Д. Яндиева — Москва: Новая Планета, 2002. — Т. II.
  • Казиев Шапи, Карпеев Игорь. Повседневная жизнь горцев Северного Кавказа в XIX в.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]