Эстәлеккә күсергә

Төньяҡ Кавказ федераль округы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Төньяҡ Кавказ федераль округы
Нигеҙләү датаһы 19 ғинуар 2010
Рәсем
Дәүләт  Рәсәй
Административ үҙәк Биштау (ҡала)
Административ-территориаль берәмек Рәсәй
Халыҡ һаны 10 310 935 кеше (1 ғинуар 2025)[1]
Сиктәш Көньяҡ федераль округ
Булдырыусы Медведев Дмитрий Анатолий улы
Майҙан 170 439 км²
Рәсми сайт skfo.gov.ru
Урынлашыу картаһы
Город с наибольшим населением Махачҡала
Карта
 Төньяҡ Кавказ федераль округы Викимилектә

Төньяҡ Кавказ федераль округы (СКФО) — Рәсәй Федерацияһы европа өлөшөнөң көньяғын, Төньяҡ Кавказдың үҙәк һәм көнсығыш өлөштәрен үҙ эсенә алған федераль округ.

Төньяҡ Кавказ федераль округы составына федерацияның ете субъекты инә. 170439 км² (Рәсәй Федерацияһы территорияһынан 1 %) һәм халҡы 10 205 730 кеше10 310 935[2] (Рәсәй Федерацияһы халҡының 6,97 %, 2023 йылдың 1 ғинуарына). Төньяҡ Кавказ федераль округының (СКФО) административ үҙәге — Пятигорск ҡалаһы.

Тарихы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Башта Төньяҡ Кавказ федераль округы тип Рәсәй президенты Владимир Путиндың 2000 йылдың 13 майындағы 849-сы һанлы указы менән булдырылған федераль округ аталған,[3] әммә шул уҡ йылдың 21 июнендә был округ атамаһы үҙгәртелә, һәм үҙенең хәҙерге — Көньяҡ федераль округы тигән исемен ала[4][5].

Хәҙерге формаһында — айырым федераль округ сифатында — Төньяҡ Кавказ федераль округы, Көньяҡ федераль округ составынан субъекттарҙың бер өлөшөн айырып алыу юлы менән, Рәсәй президенты Дмитрий Медведевтың 2010 йылдың 19 ғинуар указы менән ойошторола. Яңы округҡа рәсәйҙең 7 төбәге инә (ҡара: исемлек)[6][7]. Округ үҙәге итеп Пятигорск ҡалаһы билдәләнә (ул бер үк ваҡытта федерация субъектының административ үҙәге булып тормай һәм был федераль округтың берҙән-бер үҙәге), әммә 2010 йылдың апреленән 2011 йылдың июненә тиклем Президенттың СКФО-лағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең резиденцияһы ваҡытлыса Ессентукиҙа[8] урынлаша. 2010 йылдың сентябрендә Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте СКФО-ның 2025 йылға тиклем социаль-иҡтисади үҫешенең Комплекслы стратегияһын раҫлай.

Округ составы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Төньяҡ Кавказ федераль округы, өлкәләре булмаған, үҙ составына 6 республиканы һәм 1 крайҙы алған илдәге берҙән-бер федераль округ.

Төньяҡ Кавказ федераль округы
Төньяҡ Кавказ федераль округы
Төньяҡ Кавказ федераль округы: физик-географик картаһы
Төньяҡ Кавказ федераль округы: физик-географик картаһы
№ Флаг Федерация субъекты Майҙаны
(км²)		 Халҡы
(чел.)		 Тулайым төбәк продукты (ВРП),
млрд.руб.
(2016[9])		 Кеше йәненә ҡарата Тулайым төбәк продукты
мең һум/кеше
(2016[10])		 Ҡалып:Административ үҙәк
һәм уның халҡы
(кеше)
1 Дағстан Республикаһы 50 270 ↗3 232 224 Ҡалып:ВРП региона России (данные, 2016) Ҡалып:ВРП на душу населения региона России (данные, 2016) Махачкала (662 660[11])
2 Ингуш Республикаһы 3628 ↗527 200 Ҡалып:ВРП региона России (данные, 2016) Ҡалып:ВРП на душу населения региона России (данные, 2016) Магас (19 199[12])
3 Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы 12 470 ↗905 464 Ҡалып:ВРП региона России (данные, 2016) Ҡалып:ВРП на душу населения региона России (данные, 2016) Нальчик (245 588[13])
4 Ҡарасай-Черкес Республикаһы 14 277 ↗468 322 Ҡалып:ВРП региона России (данные, 2016) Ҡалып:ВРП на душу населения региона России (данные, 2016) Черкесск (123 100[14])
5 Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы 7987 ↘678 879 Ҡалып:ВРП региона России (данные, 2016) Ҡалып:ВРП на душу населения региона России (данные, 2016) Владикавказ (293 287[15])
6 Ставрополь крайы 66 160 ↘2 884 363 [16] Ҡалып:ВРП региона России (данные, 2016) Ҡалып:ВРП на душу населения региона России (данные, 2016) Ставрополь (450 680[17])
7 Чечен Республикаһы 15 647 ↗1 492 992 [18] Ҡалып:ВРП региона России (данные, 2016) Ҡалып:ВРП на душу населения региона России (данные, 2016) Грозный (331 402[19])

Дөйөм карта

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Картаның легендаһы:

500 000 кешенән
250 000 кешенән 500 000 кешегә тиклем
100 000 кешенән 250 000 кешегә тиклем
50 000 кешенән 100 000 кешегә тиклем
Россия Северо-Кавказский ФО ещё не имеет позиционной карты.

Географияһы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Төньяҡ Кавказ федераль округы Рәсәйҙең федераль округы майҙаны буйынса иң бәләкәйе. Ҡоро ер буйынса ул Көньяҡ федераль округ, шулай уҡ Абхазия[20], Әзербайжан, Грузия[20], Көньяҡ Осетия[20] менән сиктәш. Ҡаҙағстан менән округ һыу аша ғына сиктәш.

Көнсығышта федераль округ Каспий диңгеҙе менән сикләнгән, көньяҡта — Грузия һәм Әзербайжан менән[21] бергә Төп Кавказ һырты һәм сиктәре менән, көнбайышта һәм төньяҡта — Рәсәй эсендәге административ сиктәрендә (Көньяҡ Федераль округ). Округтың донъя океанына сығыу юлы юҡ.

Халҡы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Росстат мәғлүмәттәре буйынса, округта халыҡ һаны 10 205 730 кеше тәшкил итә. 2023), Рәсәй халҡының 6,97 % тәшкил итә. Халыҡтың тығыҙлығы — 59,88 кеше/км² (2023), Рәсәй үлсәме буйынса юғары, Үҙәк федераль округтан ғына ҡалыша (61,89 кеше/км2). Ҡала халҡы — 50,51 % (2022). Округ өсөн Рәсәй федераль округтары өсөн халыҡ иҫәбенең рекордлы артыуы хас. Округ Рәсәйҙә иң күп ғүмер оҙайлығына эйә: 2019 йылда көтөлгән ғүмер оҙайлығы 76,64 йәш тәшкил итте, ләкин 2021 йылға, дөйөм динамикаға ярашлы, 73,79 йәшкә тиклем кәмене[22][23].

Халыҡ иҫәбе
2025[24]
10 310 935


Рождаемость (число родившихся на 1000 человек населения)
1970[25] 1980[25] 1990[25] 1995[25] 2000[25] 2005[26] 2006[26] 2007[25] 2008[25]
20,1 ▲20,3 ▼20,1 ▼15,0 ▼12,1 ▲13,9 ▲13,9 ▲15,8 ▲17,0
2009[25] 2010[25] 2011[27] 2012[28] 2013[29] 2014[30]
▲17,1 ▲17,2 ▲17,3 ▲17,4 ▼17,2 ▲17,3

Ҡалып:СмертностьРегионы

Ҡалып:ЕстественныйПриростРегионы

Ҡалып:ПродолжительностьЖизниРегионы

Төньяҡ Кавказ федераль округы субъекттарында тыуым күрһәткесе менән көтөлгән ғүмер оҙайлығы, 1990—2021 йылдар[22][23]

Милли составы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Төньяҡ Кавказ федераль округы — урыҫтар (дөйөм алғанда славяндар ҙа) күпселек халыҡты тәшкил итмәгән берҙән-бер округ (өстән бер өлөшө). Округтың алты төбәгендә ерле (титуллы) милләт рус милләтенән өҫтөнлөклө һанда, Ингушетияла — ингуш һәм чечендарҙан ҡала өсөнсө урында, ә Дағстанда — һигеҙенсе урында. Халыҡ араһында күпселеген рустар тәшкил иткән берҙән-бер төбәк төбәк — Ставрополь крайы.

2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Төньяҡ Кавказдың алты республикаһында (Дағстан, Ингушетия, Ҡабарҙы-Балҡар, Ҡарасай-Черкесия, Төньяҡ Осетия-Алания, Чечен республикаһы) 621 887 кеше үҙ милләтен урыҫ тип билдәләгән. Был республикаларҙа милләт тураһында һорауға бөтәһе 6 606 378 кеше яуап биргән, шул рәүешле Төньяҡ Кавказ республикаларында үҙ милләтен билдәләгән урыҫтарҙың өлөшө 9,41%-тан кәмерәк тәшкил иткән[31].

Росстат мәғлүмәттәре буйынса, 2020—2021 йылғы халыҡ иҫәбен алыу йомғаҡтары буйынса, округтың милли составы түбәндәгесә[32]:

Бөтәһе 10 171 434 кеше.

Телдәре

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Этно-тел составы буйынса түбәндәге төркөмдәр һәм ғаиләләр өҫтөнлөккә эйә:

  1. Төньяҡ кавказ тел ғаиләһе — 4 532 498 кеше (48,07 %)
    1. Нах-дағстан телдәре (дағстан төркөмө) — 2 170 329 (23,02 %)
    2. Нахские халыҡтары (нах төркөмө) — 1 755 129 (18,61 %)
    3. Абхаз-адыгэ хаыҡтары (абхаз-адыгэ төркөмө) — 607 040 (6,44 %)
  2. Һинд-европа телдәре (һинд-европа ғаиләһе) — 3 682 392 (39,05 %)
    1. Славян телдәре (славян төркөмө) — 2 908 236 (30,84 %)
    2. Иран телдәре (иран төркөмө) — 492 056 (5,22 %)
    3. Әрмәндәр (әрмән төркөмө) — 190 826 (2,02 %)
  3. Төрөк телдәре (төрөк ғаиләһе) — 1 107 851 (11,75 %)
  4. Картвел телдәре (картвел ғаиләһе) — 19 696 (0,21 %)
  5. Корейҙар — 12 551 (0,13 %);
  6. Ураль телдәре (урал ғаиләһе) — 5 079 (0,05 %)

Төньяҡ Кавказ федераль округы төбәктәренең этнотел составы (%-ҙа, 2010 йыл):

ғаилә йәки төркөмТөньяҡ Кавказ Ф. О.ДағстанИнгушетияҠабарҙы-БалҡарияҠарасай-ЧеркесияТөньяҡ ОсетияЧечняСтаврополь крайы
Төньяҡ кавказ ғаиләһе48,07 %74,42 %98,11 %58,25 %20,25 %5,18 %95,96 %3,94 %
Славян төркөмө30,84 %3,64 %0,81 %23,15 %31,93 %21,23 %1,96 %81,51 %
Төрки ғаилә11,75 %20,91 %0,27 %15,14 %45,04 %3,56 %1,70 %3,80 %
Иран төркөмө5,22 %0,08 %0,03 %1,19 %0,72 %64,58 %0,05 %0,53 %
Әрмән төркөмө2,02 %0,17 %0,00 %0,58 %0,57 %2,28 %0,04 %5,79 %

Ҙур ҡалалары

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Төньяҡ Кавказ федераль округының иң ҙур ҡалаһы булып Махачкала, тағы бер нисә ҡала (Ставрополь, Владикавказ, Грозный, Нальчик, Хәсәүйорт) шулай уҡ округтың административ үҙәк — Пятигорскиҙан ҙурыраҡ, Төньяҡ Кавказ федераль округының өс үҙәгенең береһе булып тора[33]Округтың иң ҙур торама пункты булмаған Пятигорск ҡалаһы — СКФО-лағы иң ҙур логистик үҙәк КавМинВоды[34]

40 меңдән ашыу кеше йәшәгән тораҡ пункттар
Махачкала↗662 660 [35]
Ставрополь↗450 680 [36]
Грозный↗331 402 [37]
Владикавказ↘293 287 [38]
Нальчик↗245 588 [39]
ХәсәүйортОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-DAG' not found.
Пятигорск↘142 895 [40]
Кисловодск↘125 931 [41]
Дәрбәнт↗128 141 [42]
НазраньОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-ING' not found.
КаспийскОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-DAG' not found.
Ессентуки↗124 038 [43]
Невинномысск↘113 112 [44]
Михайловск↗113 701
Черкесск↗123 100 [45]
Минеральные Воды↘68 761
Буйнаҡ↗70 190 [46]
ГудермесОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-CHA' not found.
Урус-МартанОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-CHA' not found.
Георгиевск↘61 046
СунжаОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-ING' not found.
ПрохладныйОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-KAB' not found.
Будённовск↘56 258 [47]
ИзбербашОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-DAG' not found.
ШалиОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-CHA' not found.
КизлярОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-DAG' not found.
КарабулакОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-ING' not found.
АргунОшибка Lua в package.lua на строке 80: module 'Модуль:Statistical/RUS-CHA' not found.

Төньяҡ Кавказ федераль округында Рәсәй Федерацияһы Президентының тулы хоҡуҡлы вәкилдәре

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Хлопонин Александр Геннадиевич (19 ғинуар 2010 / 21 май 2012 — 12 май 2014)[48][49][50]
  • Меликов Сергей Алимович (12 май 2014 — 28 июль 2016)[51][52]
  • Белавенцев Олег Евгеньевич (28 июль 2016 — 26 июнь 2018)[53][54]
  • Матовников Александр Анатольевич (26 июнь 2018 — 22 ғинуар 2020)[55]
  • Чайка Юрий Яковлевич (22 ғинуар 2020)[56]

Шулай уҡ ҡарағыҙ

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Төньяҡ Кавказ иҡтисад районы

Иҫкәрмәләр

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  1. ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2025 г. и в среднем за 2024 г. и компоненты её изменения (урыҫ) — Росстат, 2025.
  2. ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2025 г. и в среднем за 2024 г. и компоненты её изменения / Wikidata
  3. ↑ О полномочном представителе Президента Российской Федерации в федеральном округе. pravo.gov.ru. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 2 февраль 2017 года.
  4. ↑ Вопросы обеспечения деятельности аппаратов полномочных представителей Президента Российской Федерации в федеральных округах. pravo.gov.ru. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 2 февраль 2017 года.
  5. ↑ Казанцев совершил бросок на юг. 2000-06-24. Коммерсантъ. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 4 ноябрь 2019 года.
  6. ↑ Указом Президента образован новый федеральный округ. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 4 ноябрь 2019 года.
  7. ↑ Указ Президента РФ от 19.01.2010 № 82 «О внесении изменений в перечень федеральных округов, утвержденный Указом Президента Российской Федерации от 13 мая 2000 г. № 849, и в Указ Президента Российской Федерации от 12 мая 2008 г. № 724 „Вопросы системы и структуры федеральных органов исполнительной власти“» 2010 йыл 11 февраль архивланған. // Российская газета. — 2010. — № 10, 21.01.2010. // на kremlin.ru 2015 йыл 10 июнь архивланған.
  8. ↑ Александр Хлопонин поработает в диетической столовой. 09.04.10. Известия. Дата обращения: 10 апрель 2010. Архивировано 24 август 2011 года.
  9. ↑ Валовой региональный продукт по субъектам Российской Федерации в 1998—2016 гг. (.xlsx). Федеральная служба государственной статистики (2 март 2018). — Официальная статистика. Дата обращения: 6 март 2018. Архивировано 24 август 2019 года.
  10. ↑ Өҙөмтә хатаһы: <ref> тамғаһы дөрөҫ түгел; "автоссылка1" төшөрмәләре өсөн текст юҡ
  11. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской п / Wikidata
  12. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  13. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  14. ↑ Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata
  15. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  16. ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2025 г. и в среднем за 2024 г. и компоненты её изменения / Wikidata
  17. ↑ Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata
  18. ↑ Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata
  19. ↑ Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata
  20. 1 2 3 Грузия и большинство государств мира не признают независимость Абхазии и Южной Осетии, считая российскую границу с этими странами частями российско-грузинской границы.
  21. ↑ Граница с Грузией и Азербайджаном не везде совпадает с Главным Кавказским хребтом
  22. 1 2 Демографический ежегодник России. Федеральная служба государственной статистики (Росстат). — см. приложение к сборнику. Дата обращения: 28 июнь 2022. Архивировано 17 февраль 2022 года.
  23. 1 2 Ожидаемая продолжительность жизни при рождении. Единая межведомственная информационно-статистическая система (ЕМИСС). Дата обращения: 28 июнь 2022. Архивировано 20 февраль 2022 года.
  24. ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2025 г. и в среднем за 2024 г. и компоненты её изменения / Wikidata
  25. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 4.6. Рождаемость, смертность и естественный прирост населения по субъектам Российской Федерации
  26. 1 2 4.22. Рождаемость, смертность и естественный прирост населения по субъектам Российской Федерации
  27. ↑ Коэффициенты рождаемости, смертности, естественного прироста, браков, разводов за январь-декабрь 2011 года
  28. ↑ Коэффициенты рождаемости, смертности, естественного прироста, браков, разводов за январь-декабрь 2012 года
  29. ↑ Коэффициенты рождаемости, смертности, естественного прироста, браков, разводов за январь-декабрь 2013 года
  30. ↑ Коэффициенты рождаемости, смертности, естественного прироста, браков, разводов за январь-декабрь 2014 года
  31. ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года в отношении демографических и социально-экономических характеристик отдельных национальностей. Дата обращения: 29 ноябрь 2019. Архивировано 16 март 2020 года.
  32. ↑ https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Frosstat.gov.ru%2Fstorage%2Fmediabank%2FTom5_tab1_VPN-2020.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK
  33. ↑ наряду с Владивостоком и Нижним Новгородом
  34. ↑ Особенности региона КМВ. Дата обращения: 20 ғинуар 2010. Архивировано из оригинала 17 декабрь 2013 года. — сайт администрации Кавказских Минеральных Вод
  35. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской п / Wikidata
  36. ↑ Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata
  37. ↑ Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata
  38. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  39. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  40. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  41. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  42. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  43. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  44. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  45. ↑ Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata
  46. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  47. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года / Wikidata
  48. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 19.01.2010 г. № 83. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 21 ноябрь 2015 года.
  49. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 21.05.2012 г. № 643. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 12 август 2019 года.
  50. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 12.05.2014 г. № 325. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 12 август 2019 года.
  51. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 12.05.2014 г. № 326. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 12 август 2019 года.
  52. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 28.07.2016 г. № 372. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 12 август 2019 года.
  53. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 28.07.2016 г. № 374. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 12 август 2019 года.
  54. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 26.06.2018 г. № 365. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 12 август 2019 года.
  55. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 26.06.2018 г. № 370. Президент России. Дата обращения: 4 ноябрь 2019. Архивировано 12 август 2019 года.
  56. ↑ Юрий Чайка назначен полномочным представителем Президента в Северо-Кавказском федеральном округе. Президент России. Дата обращения: 27 ғинуар 2020. Архивировано 27 ғинуар 2020 года.

Һылтанмалар

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
commons: Төньяҡ Кавказ федераль округы Викимилектә
n: Төньяҡ Кавказ федераль округы Викияңылыҡтарҙа

Ҡалып:Федеральные округа России Ҡалып:Северо-Кавказский федеральный округ

«https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Төньяҡ_Кавказ_федераль_округы&oldid=1276618» битенән алынған