Рутулдар

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Рутулдар
Үҙ атамаһы

мыхIаІбыр[1][2]

Һаны һәм йәшәгән урыны

Барлығы: 36 400 кеше[15] до 55 000 чел.[16][17][18]. (по оценочным данным около 120 000 чел.[19])
Рәсәй Рәсәй:
  35 240 (2010)[3];

Әзербайжан Әзербайжан: от 17 000[7] до 20 000(~2000)[8][9]
Украина Украина: 137 (2001)[10]
Ҡаҙағстан Ҡаҙағстан: 82 (2009)[11]
Грузия Грузия: 103 (1989)[12]
Үзбәкстан Үзбәкстан: 53 (1989)[13]
Төркмәнстан Төркмәнстан: 33 (1989)[14]

Тел

рутул

Дин

Ислам

Раса тибы

Европа расаһының кавкасион тибы

Халыҡ

лезгин төркөмө[20][21][22]

Туғандаш халыҡтар

агулдар, арчиндар, будухтар, джектар, крыздар, лезгиндар, табасарандар, удиндар, хиналугтар һәм цахурҙар[23][24][25]

Килеп сығышы

кавказ албандары

Рутулдар (рут. Myhabyr) — Төньяҡ Кавказда йәшәүсе вайнах халҡы, Дағстан Республикаһының төп халҡы[26][27][28][29][30][31].

Донъяла бөтәһе яҡынса 90 000 рутул йәшәй[32]. 2010 йылда үткәрелгән Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәттәре буйынса Рәсәйҙә бөтәһе 35240 рутул халҡы вәкиле иҫәпкә алынған, шул иҫәптән 17884 ир һәм 17356 ҡатын-ҡыҙ[33], Әзербайжанда 45000 рутул йәшәй[34].

Рутулдарҙың ата-бабалары Кавказ Албанияһы тарихи дәүләте составына кергән һәм албандар исеме аҫтында билдәле булған. Милли телдәре — рутул теле.

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Портал Культуры Народов Северного Кавказа - Рутульцы 2017 йылдың 30 апрель көнөндә архивланған.
  2. Проблемы этнического выживания в Азербайджане
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2010 года. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Всероссийская перепись населения 2002. Национальный состав населения с самоназваниями и в том числе.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Этносостав населения Дагестана. 2002
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года в отношении демографических и социально-экономических характеристик отдельных национальностей: см.
  7. Rutuls in Azerbayjan
  8. Константин Казенин: О чем Медведева не спросят в Азербайджане?
  9. Өҙөмтә хатаһы: <ref> билдәһе дөрөҫ түгел; rut001 төшөрмәләре өсөн текст юҡ
  10. Государственный комитет статистики Украины. Всеукраинская перепись населения 2001 года. Распределение населения по национальности и родному языку. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 февраль 2012.
  11. Агентство Республики Казахстан по статистике. Перепись 2009. 2012 йылдың 1 май көнөндә архивланған. (Национальный состав населения 2013 йылдың 14 сентябрь көнөндә архивланған.)
  12. Перепись в Грузии 1989 года
  13. Перепись в Узбекистане 1989 года
  14. Перепись в Туркменистане 1989 года
  15. Rutul. Ethnologue.
  16. Мусаев Г. М. (доцент кафедры Истории Дагестана ДГУ) Рутулы (XIX - начало XX вв.). Историко-этнографическое исследование — Махачкала: Издательство "Юпитер”, 1997. — Б. 288.
  17. Өҙөмтә хатаһы: <ref> билдәһе дөрөҫ түгел; ibragimov-book төшөрмәләре өсөн текст юҡ
  18. Рутульцы 2018 йылдың 28 декабрь көнөндә архивланған.
  19. Книга «Рутулы». Мусаев Г. М., стр. 8
  20. Рутульцы и рутульский язык 2015 йылдың 29 май көнөндә архивланған.
  21. Рутульский язык. 2015 йылдың 24 февраль көнөндә архивланған.
  22. Ф.Дашлай: Кто такие гаргары? Тайны исчезнувшего народа и его письменности 2018 йылдың 4 июль көнөндә архивланған.
  23. Институт этнографии имени Н.Н. Миклухо-Маклая Народы Кавказа, Том 2 — Изд-во Академии наук СССР, 1960.
  24. Ибрагимов Г.Х. Рутульский язык — Наука, 1978. — 308 б.
  25. Косвен М. О. Этнография и история Кавказа: исследования и материалы — М.: Изд-во восточной лит-ры, 1961. — 257 б.
  26. Рутульцы
  27. Рутульцы
  28. Rutul
  29. Рутульцы
  30. Михаил Алексеев, Казенин К. И., Мамед Сулейманов Дагестанские народы Азербайджана: политика, история, культур — М.: Европа, 2006. — Б. 88. — ISBN 5-9739-0070-3.
  31. Өҙөмтә хатаһы: <ref> билдәһе дөрөҫ түгел; ibragimov-rutlang-2004 төшөрмәләре өсөн текст юҡ
  32. Rutuls. RUTULIA.COM.
  33. Демоскопа Weekly
  34. Rutuls. RUTULIA.COM.