Өрөк (емеш)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Өрөк
Рәсем
Төҫ оранжевый[d]
Производится из Абрикос обыкновенный[d]
Изображение в разрезе
Commons-logo.svg Өрөк Викимилектә
Apricot and cross section.jpg

Өрөк рус. Абрикос (фрукт) — өрөк (абрикос) ағасы емеше, ғәҙәттә, уны ябай өрөктән (лат. Prunus armeniaca Lin. Lam vulgaris Armeniaca.) алалар[1][2], шулай уҡ маньчжур абрикосы (Prunus mandshurica), япон абрикосы (Prunus mume), себер абрикосы (Prunus sibirica)[3], бриансон абрикосы (Prunus brigantina)[4], ҡайһы бер гибрид төрҙәрҙең емештәрен дә өрөк тип атайҙар[5]

Тышҡы күренеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Өрөккә төҫтө уның матдәләрендәге каротиноидтар бирә[6].

Аҙыҡ ҡиммәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Емеше составында шәкәр, витаминдар, органик кислоталар (лимон һәм алма), каротин, минералдар бар. Кеше өсөн калий, каротин, С витамины[7][6] сығанағы булып тора, хәйер, С витамины бик күп түгел: 1 мг-да — 10 мг. Тимер ҙә әҙерәк 100 г-ға — 0,4 г мг, был оло кешенең тәүлек ихтыяжының 3-4 % тәшкил итә

Өрөктә калория әҙ (100 г-ға 48 ккал)[6], шуға күрә диетик аҙыҡ булараҡ яҡшы[8].

Өрөктән ҡайнатма, джем, һут, компот, марципан һәм цукат, шулай уҡ ликёр һәм шараптар эшләйҙәр. Шулай уҡ бәлеш һәм билмәндәргә эслек сифатында ҡулланалар[7].

Бынан тыш, өрөк киптергән ваҡытта файҙалы сифаттарын һаҡлап ҡала. Һөйәкһеҙ киптерелгән өрөктәр күрәгә тип атала, төшө эсенән емен сығарып кире өрөк эсенә тығып ҡуйылғаны — аштак-паштак[9][10][11]тип атала.

Өрөктөң төшө асыҡ-көрән, еме ҡырҡыуыраҡ[12]. Уны ашайҙар, шулай уҡ марципан эшләйҙәр[13]. Ҡайһы саҡ әсе миндаль урынына ҡулланалар.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Энциклопедический лексикон— Алм — Directmedia, 2014. — Б. 41—. — ISBN 978-5-4460-9853-8.
  2. Аллергия. Полный справочник — ОЛМА Медиа Групп, 2003. — Б. 122—. — ISBN 978-5-224-04367-5.
  3. А.К. Скворцов; Л.А. Крамаренко Абрикос в Москве и Подмосковье — KMK Scientific Press, 2007. — Б. 7—.
  4. Bortiri, E.; Oh, S.-H.; Jiang, J.; Baggett, S.; Granger, A.; Weeks, C.; Buckingham, M.; Potter, D.; Parfitt, D.E. Phylogeny and systematics of Prunus (Rosaceae) as determined by sequence analysis of ITS and the chloroplast trnL-trnF spacer DNA (инг.) // Systematic Botany : journal. — 2001. — Т. 26. — № 4. — С. 797—807.
  5. А.К. Скворцов; Л.А. Крамаренко Абрикос в Москве и Подмосковье — KMK Scientific Press, 2007. — Б. 7—.
  6. 6,0 6,1 6,2 Виктор Конышев Еда без вреда: Азбука питания — Эксмо, 2017. — Б. 3—. — ISBN 978-5-457-03689-5.
  7. 7,0 7,1 Галина Кизима Большая энциклопедия садовода-огородника от А до Я — Эксмо, 2017. — Б. 6—. — ISBN 978-5-04-043810-5.
  8. Анна Гаврилова; Анастасия Колпакова Вишня, слива, абрикос — Эксмо, 2017. — Б. 17—. — ISBN 978-5-457-43367-0.
  9. Галина Кизима Большая энциклопедия садовода-огородника от А до Я — Эксмо, 2017. — Б. 6—. — ISBN 978-5-04-043810-5.
  10. Консервирование. Большая книга рецептов — Litres, 2015. — ISBN 9785457428713.
  11. «Кайса» в словарях. Грамота.ру.
  12. Алексей Синяков Большой медовый лечебник — Эксмо, 2017. — Б. 700—. — ISBN 978-5-457-08736-1.
  13. Мороз В. Расскажите детям о фруктах — МОЗАИКА-СИНТЕЗ. — Б. 20—. — ISBN 978-5-86775-471-6.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Абрикос// Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. 1-й т. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  • Галина Кизима Большая энциклопедия садовода-огородника от А до Я — Эксмо, 2017. — Б. 6—. — ISBN 978-5-04-043810-5.