Иҡтисад
'''Ирекле энциклопедия Башҡорт Википедияһы мәғлүмәте'''
Иҡтисад (урыҫса эконо́мика, бор. грек. οἶκος — йорт һәм νόμος — ҡанун, йәғни — хужалыҡ итеү ҡағиҙәләре) — хужалыҡ итеү (етештереү, бүлеү, алыштырыу һәм ҡулланыу) эшмәкәрлеге.
Иҡтисад һүҙен тәүге тапҡыр Б.Э.Т IV быуатта Аристотель ҡуллана, ул уны «тәбиғи фән» тип атай. Иҡтисадтың төп бурысы — кеше тормошонда һәр ваҡыт матди байлыҡ һәм уңайлыҡтар булдырыу. Бөгөнгө иҡтисад матди етештереү һәм матди булмаған етештереү тармағын берләштерә. Хәҙерге йәмғиәт иҡтисады — айырым кешенең һәм дөйөм йәмғиәттең йәшәүен тәьмин иткән ҡатмарлы организм.
Иҡтисад төшөнсәһе төрлө мәғәнәлә ҡулланыла.
- Йәмғиәт ҡоролошоноң етештереү мөнәсәбәттәре йыйылмаһы. Феодализм иҡтисады, капитализм иҡтисады, социализм иҡтисады.
- Теге йәки был илдең хужалыҡ итеүе.
- Етештереү һәм хужалыҡ итеү мөнәсәбәттәрен өйрәнеүсе фән.
[үҙгәртергә] Тулайым килем буйынса донъяның эре иҡтисади илдәре (миллион $)
| Урын | Ил | GDP (млн $) |
|---|---|---|
| Бөтә донъя | 60 917 477[2] | |
 Европа Берләшмәһе |
18 387 785[2] | |
| 1 |  АҠШ |
14 441 425 |
| 2 |  Япония |
4 910 692 |
| 3 |  Ҡытай |
4 327 448 |
| 4 |  Германия |
3 673 105 |
| 5 |  Франция |
2 866 951 |
| 6 |  Бөйөк Британия |
2 680 000 |
| 7 |  Италия |
2 313 893 |
| 8 |  Рәсәй |
1 676 586 |
| 9 |  Испания |
1 601 964 |
| 10 |  Бразилия |
1 572 839 |
[үҙгәртергә] Иҫкәрмәләр
- ↑ Халыҡ-ара валюта фонды, Донъя иҡтисадын күҙәтеү мәғлүмәттәре базаһы, октябрь, 2009 йыл: Илдәрҙең номиналь тулайым килеме исемлеге. Мәғлүмәт 2008 йыл өсөн килтерелгән.
- ↑ 2,0 2,1 Nominal 2008 Донъяның һәм Европа берләшмәһенең 2008 йылғы номиналь тулайым килеме.. Донъя иҡтисадын күҙәтеү мәғлүмәттәре базаһы, октябрь, 2009 йыл. Халыҡ-ара валюта фонды. Проверено 1 Октябрь (Ҡарасай) 2009.
[үҙгәртергә] Ҡарағыҙ
| Фән йүнәлештәре | Фән тураһында… |
| Гуманитар | Йәмғиәт | Тәбиғи | Техник | Практик |
| Математика | Физика | Химия | География | Астрономия | Геология | Биология | Тарих | Тел белеме | Филология | Фәлсәфә | Психология | Социология | Антропология | Иҡтисад | Информатика |
