Америка Ҡушма Штаттары

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Америка Ҡушма Штаттары
United States of America
Америка Ҡушма Штаттары АҠШ ҙур мисәте
АҠШ флагы АҠШ ҙур мисәте

Координаталары: 40°00′00″ т. к. 100°00′00″ кб. о. / 40° т. к. 100° кб. о. (G) (O)

Девиз: «In God We Trust» (с 1956)
башҡ. «Хоҙайға инанабыҙ»
«E Pluribus Unum» (лат., традицион)
ингл. «Out of Many, One», башҡ. «Күптән берлек»»
АҠШ милли гимны
United States (orthographic projection).svg
Бойонороҡһоҙлоҡ датаһы 4 июль 1776 йыл (Бөйөк Британия дәүләтенән)
Рәсми тел инглиз теле (де-факто);
(Инглиз теленең америка варианты)[1]
Башҡала Вашингтон
Эре ҡалалары Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Чикаго, Хьюстон, Филадельфия, Финикс, Сан-Антонио, Сан-Диего, Даллас
Идара итеү формаһы Президент республикаһы
Президент
Вице-президент
Барак Хусейн Обама II
Джозеф Робинетт Байден-кесе
Территория
• Барлығы
• Һыу өҫтө %
Донъялағы урыны: 4
9 518 900[2] км²
6,76
Халыҡ
• Баһалау (2010)
Тығыҙлыҡ

313 232 044[3] кеше (Урыны: 3)
32 кеше/км²
ЭТП
  • Барлығы (2009)
  • Йән башына

14,256 трлн[4] $ (Урыны: 1)
46 381[4] $
КПҮИ  0,910[5] (бик юғары) (Урыны: 4)
Этнохороним америкалы, америкалылар
Валюта АҠШ доллары (USD,код 840)
Интернет-домендары .us, .mil, .gov
Телефон коды +1
Сәғәт бүлкәттәре UTC −5…−10
  1. Де-юре рәсми тел юҡ. Көньяҡ штаттарҙың ҡайһы берҙәрендә өҫтәмә тел булып испан теле (де-факто), Луизианалафранцуз теле ҡулланыла, Гавайҙарҙа — рәсми тел — гавай теле: Справочник ЦРУ. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 июнь 2012.(инг.)
  2. Бойондороҡло территорияларҙы иҫәпләмәйенсә.
  3. U.S. POPClock Projection (en). Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 июнь 2012.
  4. 4,0 4,1 United States. International Monetary Fund. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 21 апрель 2010 тикшерелгән.
  5. Human Development Index and its components

Америка Ҡушма Штаттары (ингл. The United States of America, USA)Төньяҡ Америкала урынлашҡан дәүләт. Майҙаны буйынса донъяла дүртенсе (9 518 900 км²), халыҡ һаны буйынса өсөнсө (304 млн. кеше) урында тора. Баш ҡалаһы – Вашингтон.

Америка Ҡушма Штаттары төньяҡта Канада, көньяҡта Мексика менән сиктәш. Көнбайыш яры Тымыҡ океан, көнсығыш яры Атлантик океан менән йыуыла. Административ яҡтан ил 50 штатҡа һәм 1 федераль округҡа (Колумбия) бүленә.

АҠШ-ла юридик рәүештә рәсми тел юҡ.

АҠШ ҙур иҡтисад кеүәте, иң ҙур армия менән донъяла тәьҫир итеү үҙәге булып тора. Башҡа илдәрғә мәҙәни, фән, йәмғиәт, сәйәсәт яҡтан ҙур йоғонто яғай.

Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә]

АҠШ Конституцияһына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.

Башҡарма влас[үҙгәртергә]

Ҡарағыҙ: АҠШ федераль башҡарма департаменттар
Ҡарағыҙ: Америка Ҡушма Штаттары Хөкүмәте
Ҡарағыҙ: АҠШ Президенты
АҠШ Президенты — ил башлығы һәм иң юғары вазифалы кешеһе.

Суд власы[үҙгәртергә]

Ҡарағыҙ: АҠШ Юғары суды

Закондар сығарыу власы[үҙгәртергә]

Ҡарағыҙ: АҠШ Конгрессы
Парламенты – АҠШ Конгрессы.

Тарих[үҙгәртергә]

Штатларҙың АҠШ-ҡа инеү динамикаһы


Административ бүленеше[үҙгәртергә]

Америка Ҡушма Штаттары штаттарға, штаттар округтарға бүленәләр.

АҠШ ҡалалары[үҙгәртергә]

Халыҡ һаны[үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә]


Америка Ҡушма Штаттарының административ бүленеше ±