Люксембург

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Люксембург Бөйөк Герцоглығы
люксем.Groussherzogtum Lëtzebuerg
франц. Grand-Duché de Luxembourg
нем. Großherzogtum Luxemburg
Flag of Luxembourg.svg Люксембургтың гербы
Люксембургтың флагы Люксембургтың гербы

Координаталары: 49°49′00″ т. к. 6°06′00″ кс. о. / 49.816667° т. к. 6.1° кс. о. (G) (O)

Девиз: «Mir wëlle bleiwe wat mir sinn»
«Беҙ нисек барбыҙ, шулай ҡалырға теләйбеҙ»
Гимн: «Ons Hémécht (Беҙҙең Ватан)»
EU-Luxembourg.svg
Люксембургтың урынлашыуы (йәп-йәшел):
Европала (асыҡ-йәшел һәм ҡара-көлһыу)
Европа Берләшмәһендә (асыҡ-йәшел)
Бойонороҡһоҙлоҡ датаһы 9 июнь 1815 (Франция дәүләтенән)
Рәсми тел люксембург, француз, немец
Башҡала Люксембург ҡалаһы
Эре ҡалаһы Люксембург ҡалаһы
Идара итеү формаһы конституциялы монархия
Бөйөк Герцог
Премьер-министр
Анри (Генрих)
Жан-Клод Юнкер
Территория
• Барлығы
Донъялағы урыны: 167
2 586,4 км²
Халыҡ
• Баһалау (2010)
Тығыҙлыҡ

502 207 кеше (Урыны: 168)
171 кеше/км²
ЭТП
  • Барлығы (2010)
  • Йән башына

64,306 млрд.[1] $ (Урыны: 98)
128 806[1] $
КПҮИ (2011) Ҡалып:Артыу 0,867 [2] (Бик юғары) (Урыны: 25)
Валюта Евро (EUR, код 978)
Интернет-домены .lu, .eu
Телефон коды +352
Сәғәт бүлкәте +1

Люксембу́рг Бөйөк Герцоглығы (люксем.Groussherzogtum Lëtzebuerg, франц. Grand-Duché de Luxembourg, нем. Großherzogtum Luxemburg) — Көнбайыш Европала урынлашҡан дәүләт бөйөк герцоглыҡ. 1957 йылдан алып Европа Берләшмәһенең ағзаһы. Герцоглыҡ Бельгия, Германия и Франция дәүләттәре менән сикләнә. Илдең атамаһы үргенемец теленән «lucilinburch» — «бәләкәй ҡала» барлыҡҡа килә.

Политик структура[үҙгәртергә]

Люксембург — конституциялы монархия. Дәүләт башлығы — Бөйөк герцог. Ил менән дәүләт-министр башлығындағы хөкүмәт идара итә. Дәүләт-министрҙы (хөкүмәт рәйесен) Бөйөк герцог билдәләй. Ҡануниәт хакимиәтенең юғары органы — биш йылға һайланған бер палаталы парламент.

Административ бүленеш[үҙгәртергә]

Люксембургтың округтарға һәм коммунналарға бүленеше

Люксембург округтарҙан тора, ә округтар кантондарға һәм коммунналарға бүленә.

3 округ:

  • Люксембург;
  • Дикирш;
  • Гревенмахер.

12 кантон:

  1. Вианден — Вианден ҡ.
  2. Вильц — Вильц ҡ.
  3. Гревенмахер — Гревенмахер ҡ.
  4. Дикирх — Дикирх ҡ.
  5. Эш — Эш ҡ.
  6. Эштернах — Эштернах ҡ.
  7. Капеллен — Капеллен ҡ.
  8. Клерво — Клерво ҡ.
  9. Люксембург — Люксембург ҡ.
  10. Мерш — Мерш ҡ.
  11. Ремищ — Ремиш ҡ.
  12. Роданж — Роданж ҡ.

Кантондар 118 ҡала һәм ауыл коммунналарынан тора.

Халҡы[үҙгәртергә]

Люксембургтағы хәрби парад

Люксембургтың барлыҡ халҡы 502 меңдән ашыу кеше тәшкил итә. Илдең төп халҡы — люксембурглылар, лётцебургер (үҙатама). Улар һинд-европа телдәр ғаиләһенең герман группаһының люксембург телендә аралашалар. Тағы ла немец һәм француз телдәре киң таралған.

Галерея[үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Донъя валюта фонды (2010)
  2. Human Development Report 2011 (en). United Nations Development Program (2011). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 февраль 2012. 6 ноябрь 2011 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә]