Люксембург

Люксембург Бөйөк Герцоглығы
люксем.Groussherzogtum Lëtzebuerg
франц. *Grand-Duché de Luxembourg*
нем. *Großherzogtum Luxemburg*
Люксембургтың флагы	Люксембургтың гербы
	Девиз: «Mir wëlle bleiwe wat mir sinn»; «Беҙ нисек барбыҙ, шулай ҡалырға теләйбеҙ»
	Гимн: «Ons Hémécht (Беҙҙең Ватан)»
	Люксембургтың урынлашыуы (йәп-йәшел):; — Европала (асыҡ-йәшел һәм ҡара-көлһыу); — Европа Берләшмәһендә (асыҡ-йәшел)
Бойонороҡһоҙлоҡ датаһы	9 июнь 1815 (Франция дәүләтенән)
Рәсми тел	люксембург, француз, немец
Башҡала	Люксембург ҡалаһы
Эре ҡалаһы	Люксембург ҡалаһы
Идара итеү формаһы	конституциялы монархия
Бөйөк Герцог; Премьер-министр	Анри (Генрих); Жан-Клод Юнкер
Территория; • Барлығы	Донъялағы урыны: 167; 2 586,4 км²
Халыҡ; • Баһалау (2010); • Тығыҙлыҡ	; 502 207 кеше (Урыны: 168); 171 кеше/км²
ЭТП; • Барлығы (2010); • Йән башына	; 64,306 млрд. $ (Урыны: 98); 128 806 $
КПҮИ (2011)	Ҡалып:Артыу 0,867 (Бик юғары) (Урыны: 25)
Валюта	Евро (EUR, код 978)
Интернет-домены	.lu, .eu
Телефон коды	+352
Сәғәт бүлкәте	+1

Люксембу́рг Бөйөк Герцоглығы (люксем.Groussherzogtum Lëtzebuerg, франц. Grand-Duché de Luxembourg, нем. Großherzogtum Luxemburg) — Көнбайыш Европала урынлашҡан дәүләт бөйөк герцоглыҡ. 1957 йылдан алып Европа Берләшмәһенең ағзаһы. Герцоглыҡ Бельгия, Германия и Франция дәүләттәре менән сикләнә. Илдең атамаһы үргенемец теленән «lucilinburch» — «бәләкәй ҡала» барлыҡҡа килә.

Политик структура[үҙгәртергә]

Люксембург — конституциялы монархия. Дәүләт башлығы — Бөйөк герцог. Ил менән дәүләт-министр башлығындағы хөкүмәт идара итә. Дәүләт-министрҙы (хөкүмәт рәйесен) Бөйөк герцог билдәләй. Ҡануниәт хакимиәтенең юғары органы — биш йылға һайланған бер палаталы парламент.

Административ бүленеш[үҙгәртергә]

Люксембург округтарҙан тора, ә округтар кантондарға һәм коммунналарға бүленә.

3 округ:

Люксембург;
Дикирш;
Гревенмахер.

12 кантон:

Вианден — Вианден ҡ.
Вильц — Вильц ҡ.
Гревенмахер — Гревенмахер ҡ.
Дикирх — Дикирх ҡ.
Эш — Эш ҡ.
Эштернах — Эштернах ҡ.
Капеллен — Капеллен ҡ.
Клерво — Клерво ҡ.
Люксембург — Люксембург ҡ.
Мерш — Мерш ҡ.
Ремищ — Ремиш ҡ.
Роданж — Роданж ҡ.

Кантондар 118 ҡала һәм ауыл коммунналарынан тора.

Халҡы[үҙгәртергә]

Люксембургтағы хәрби парад

Люксембургтың барлыҡ халҡы 502 меңдән ашыу кеше тәшкил итә. Илдең төп халҡы — люксембурглылар, лётцебургер (үҙатама). Улар һинд-европа телдәр ғаиләһенең герман группаһының люксембург телендә аралашалар. Тағы ла немец һәм француз телдәре киң таралған.