Алтын ҡәлғә

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Алтын ҡәлғә
груз. ოქროს ციხე
Рәсем
Нигеҙләү датаһы XIII быуат
Дәүләт Грузия
Административ-территориаль берәмек Адигенский муниципалитет[d]
Урынлашыу Самцхе-Джавахети[d]
Мираҫ статусы Культурные памятники национального значения Грузии[d]
Commons-logo.svg Алтын ҡәлғә Викимилектә

Алтын ҡәлғә - (груз. Золотая крепость, рус. ოქროს ციხე) - Грузиялағы Адигени муниципалитетының Болажури ауылы янындағы ҡәлғә [1].

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Болажури ауылы Грузияның көнъяғында, Самцхе-Джавахет районында, Адигени муниципалитетында урынлашҡан.Нығытма ауылдан йыраҡ түгел, бейек, ҙур ауырлыҡ менән менеп етерлек ҡаяла тора. Ул Грузияның иң ҙур зиндандарының береһе.

Архитектураһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Нығытманың өҫкө яғы бейек ҡаяла урынлашҡан. Ҡабырғалары төньяҡтан һәм көньяҡтан. Бынан тыш нығытмала бер нисә башня бар. Берәүһе иң өҫтә һәм унан тотош нығытма эсе күренә.

Нигеҙе бик ҡатмарлы, сөнки диуарҙары ҡаяларҙың төрлө бейеклегенән һалынған.

Ишеге төньяҡтан. Диуар ҡалынлығы 2 метр. Һөжүм итеүселәргә эскә эләгеүе лә ауыр, унда ингәс тә бик ҡатмарлы. Һаҡсылар төрлө башняларҙан күҙәткән.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡасан төҙөлөүе билдәһеҙ. Фараз ителеүенсә, XIII быуатта йәки XIV вбыуат башында һалынған, шуғаса бер ниндәй мәғлүмәт тә осрамай. XV - XVII быуаттарҙа, төрөктәр хакимлыҡ иткәндә, месхетлеләрҙе ул ныҡлы һаҡлаған. Яҡын тирәләге бар төбәк ус төбөндәгеләй күренеп торған.

Алтын ҡәлғә Давид батша хроникаһында телгә алына (XVI быуат). 1578 йылда төрөктәр ғәскәр башы Лала-паша нығытмаға һөжүм итә. Нығытма бирелергә мәжбүүр була.

Төрөктәр яулап алғандан һуң ҡәлғәне "Алтункала", йәғни "Алтын ҡәлғә" тип атай башлайҙар [2] [3]

Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. ოქროსციხე
  2. Beradze, V. (1970). სამცხის ხუროთმოძღვრული ძეგლები [Architectural monuments of Samtskhe] (Gürcüce). Tbilisi. ss. 61-62.
  3. Fähnrich, Heinz (2010). Geschichte Georgiens [History of Georgia] (Almanca). Brill. s. 368. ISBN 9789004184503

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • ბერიძე ვ., სამცხის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, თბ.,1970 წ.рус. Беридзе В., Памятники архитектуры Самцхеви, Tб., 1970
  • ზაქარაია პ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, გვ. 614, თბ., 1984 წელი.рус. Закарая П., Грузинская Советская Энциклопедия , Т. 7, с. 614, Тб. 1984