Валбона үҙәне милли паркы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Валбона үҙәне милли паркы
алб. Parku Kombëtar "Lugina e Valbonës"
Үҙәндә көҙгө күренеш
Үҙәндә көҙгө күренеш
МСОП буйынса категория — II (Милли парк)
42°27′12″ с. ш. 19°53′28″ в. д.HGЯO
Урынлашҡан урыныТропоя округы
ИлВенгрия Венгрия
Майҙаны80 км²
Ойошторолған1996 йылдың 15 ғинуары
Валбона үҙәне милли паркы (Венгрия)
Green pog.svg
Валбона үҙәне милли паркы
Commons-logo.svg Валбона үҙәне милли паркы Викимилектә

Валбона үҙәне милли паркы (алб. Parku Kombëtar «Lugina e Valbonës») — тәбиғәт ҡурсаулығы, Албанияның төньяғында, Тропой округы, Кукес өлкәһе биләмәһендә, Байрам-Цурри ҡалаһынан төньяҡ-көнбайышта 25-30 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

1996 йылдың 15 ғинуарында Албания министрҙар советының 102 һанлы ҡарары менән ойошторолған өс милли парктың береһе (башҡа икеһе — Qafë Shtamë һәм Zall Gjoçaj)[1]. Төньяҡ Албан Альп тауҙарындағы Валбона йылғаһы үҙәненең өҫкө өлөшөн биләгән парк майҙаны 80 квадрат километр тәшкил итә. Төньяҡтан Черногория сиге аша үтә, көнбайыштан Тети милли паркы, (алб.Thethi), көнсығыштан — Lumi i Gashit тәбиғәт ҡурсаулығыв. Милли парк диңгеҙ кимәленән 400 метрҙан 2692 метрға тиклем бейеклектә ята. Үҙән битләүе мәмерйәләргә бай, шуларҙың береһе, Драгоби мәмерйәһендә албан халҡының милли батыры Байрам Цурии вафат булған[2].

Албания, Черногория һәм Косово был урында «Балҡан мөхите паркы» исемендә өс милли тәбиәғәт ҡурсаулығы ойошторорға уйлай.

Флора[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Парк биләмәһендә ағастарҙан европа бугы (Fagus sylvatica), Гельдрейх ҡарағайы (Pinus heldreichii), румелий ҡарағайы (Pinus peuce), ябай ҡарағай (Pinus silvestris), сәселгән каштан (Castanea sativa), грек сәтләүеге (Juglans regia), урман алмағасы (Malus sylvestris) үҫә[3].

Фауна[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эре һөтимәрҙәрҙән һоро айыу (arctos Ursus), бүре (Canis lupus), ябай һеләүһен (Felis lynx), европа ҡоралайы (capreolus Capreolus), ҡыр кәзәһе (Rupicapra rupicapra), ҡабан (sus scrofa) йәшәй[4][5] .

Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. RRJETI I ZONAVE TË MBROJTURA NË SHQIPËRI
  2. Collectif,Dominique Auzias,Jean-Paul Albanie 2014 Petit Futé — 2014. — Б. 14.
  3. «Guidë trustike (udhë-rrëfyese)Lugina e Valbonës», authors: Beqir Bala, Briken Osmani, p. 6-13
  4. «Parku kombëtar i Valbones dhe prespektiva e zhvillimit te turizmit», WWF (World Wildlife Fund), Admir Seci, Abdulla Diku
  5. «Zonat e mbrojtura të Shqipërisë», Nihat Dragoti, Zamir Dedej dhe Pëllumb Abeshi, 2007; ch. 6, pg. 204.