Камчатка

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Камчатка
57° с. ш. 160° в. д.HGЯO
Йыуыусы акваторияОхот диңгеҙе, Беринг диңгеҙе, Тымыҡ океан
Майҙаны270 000 км²
Иң юғары нөктәһе4835[1] м
ИлРәсәй Рәсәй
АЕ первого уровняКамчатка крайы
Камчатка (Дальневосточный ФО)
Brown 804000 pog.svg
Камчатка
Топография Камчатки
Топография Камчатки
Commons-logo.svg Kamchatka Викимилектә

Камча́тка — Рәсәй биләмәһенең төньяҡ-көнсығышындағы ярымутрау Евразия өлөшөндә . Көнбайыш яғынан Охот диңгеҙе, көнсығыш яғынан — Беринг дингеҙе һәм Тымыҡ океан йыуа.

Ярымутрау көньяҡтан төньяҡҡа 1200 км-ға һуҙылған. Тар ғына муйын менән тоташҡан ( 93 км-ға тиклем)  — Парапольским долом. Иң ҙур киңлеге ( 440 км-ға тиклем) — Кроноц морононоң киңлегендә[2].

Ярымутрауҙың майҙаны 270 тыс. км²[3].

Ярымутрауҙың көнсығыш яғы ныҡ ҡырҡылыуы, ҙур ҡултыҡтар барлыҡҡа килтерә (Авачин ҡултығы, Кроноц ҡултығы, Камчатка ҡултығы, Күл ҡултығы, Карагин ҡултығы, Корфа ҡултығын) һәм бухтталар (Авачин бухтаһы, Карага, Оссора мороно һ.б.).Алыҫта диңгеҙҙә ҡаялы ярымутрауҙар күтәрелә (Шипун ярымутрауы, Кроноц ярымутрауы, Камчатка ярымутрауы , Күл ярымутрауы)[4].

Ярымутрауҙың урта өлөшөн ике параллель һырт бүлеп үтә — Средин һырты и Көнсығыш һырты, уларҙың араһында Уртакамчатка уйһыулығы буйлап Камчатка йылғаһы аға.

Ярымутрауҙың иң көньяҡ нөктәһе — Лопатка мороно 50° 51′ 55″ төньяҡ киңлектә.

Ярымутрауҙың территорияһында Рәсәй субъекты Камчатка крайында урынлашҡан.

Ер тетрәүҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Землетрясение на Камчатке 1997 года

Камчатка ярымутрауы Рәсәйҙең Сейсмик актив зонаһына инә. [5].

Күпселек камчатка ер тетрәүҙәре Курило-Камчатка улағы терәлгән субдукцион зонала 30—150 километр аралыҡта ярымутрутрауҙың көнсығыш ярында теркәлгән. [6],

2006 йылдың апрелендә көслө ер тетрәүҙәре була, 40 кеше яралана, һәләк булғандар теркәлмәй. 1000 кешене хәүефһеҙ урынға күсерәләр. Беренсе ер тетрәүе 61°00′ с. ш. 167°00′ в. д.HGЯO 7,6 магнитудаһы менән 21 апрель 00:25 урын ваҡыты буйынса үтә , уның артынса 4,3-тән алып 5,1-гә тиклем магнитуда менән киләһе көслө төртөү 30 апрель 5:58-ҙә 6,6 магнитудаға тиклем етеп ҡабат сейсмик тетрәүҙәргә килтерә. [7].

  1. Ключевская Сопка с 2013 года.
  2. Справочник туриста. Камчатка
  3. Быкасов В. Е. Ошибка в географии // Известия Всесоюзного Географического Общества. — 1991. — № 6.
  4. Большая советская энциклопедия, 3 изд. на основе:
    • Комаров В. Л., Ботанический очерк Камчатки, в кн.: Камчатский сб., т. 1, М.—Л., 1940;
    • 3анина А. А., Дальневосточные районы. Камчатка и Сахалин, Л., 1958 (Климат СССР, в. 6);
    • Любимова Е. Л., Камчатка, М., 1961;
    • Ливеровский Ю. А., Карманов И. И., Почвы, в кн.: Дальний Восток, М., 1961;
    • Геология СССР, т. 31 — Камчатка, Курильские и Командорские острова, М., 1964;
    • Пармузин Ю. П., Северо-Восток и Камчатка, М., 1967;
    • Север Дальнего Востока, М., 1970;
    • Кашинцев Б., Камчатка сегодня и завтра, Петропавловск-Камчатский, 1970.
    • С. Л. Кушев, В. И. Тихонов (геологическое строение).
  5. Инфографика: Сейсмически опасные зоны России — РИА Новости.
  6. С. А. Федотов. Камчатка готовится к землетрясениям. Исследования по вулканологии и сейсмологии, их развитие и значение на Камчатке, история отечественной науки (статьи и очерки 1973—2002 гг.).
  7. Магнитуда 7,6 — Корякия, Россия  (инг.). Геологическая служба США.