Стэнфорд университеты

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Стэнфорд университеты
ингл. Stanford University[1]
Логотип
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1885[2][1]
Эшмәкәрлек төрө Юғары белем һәм тикшеренеү[d]
Рәсми атамаһы Leland Stanford Junior University[1][2]
Хөрмәтенә аталған Стэнфорд Лиланд мл.[d]
Нигеҙләүсе Леланд Стэнфорд[d][2] һәм Джейн Стэнфорд[d][2]
Етәксе Марк Тессье-Лавинь[d][3], Хеннесси, Джон Лерой[d][3], Gerhard Casper[d][3], Дональд Кеннеди[d][3], Richard Wall Lyman[d][3], Питцер, Кеннет Санборн[d][3], Wallace Sterling[d][3], Donald Tresidder[d][3], Ray Lyman Wilbur[d][3], John C. Branner[d][3] һәм Джордан, Дэвид Старр[d][3]
Ойошма хеҙмәткәре John Etchemendy[d][4], Persis Drell[d][4] һәм Марк Тессье-Лавинь[d][3]
Девиз тексы Die Luft der Freiheit weht
Дәүләт Flag of the United States.svg Америка Ҡушма Штаттары[1]
Административ-территориаль берәмек Стэнфорд[d][1]
Ойошма ағзаһы ORCID[d][5], Федерация цифровых библиотек[d][6], IIIF Consortium[d][7], Центр для научных библиотек[d][8], Конференция Pac-12[d], W3C[9][9], Coalition for Networked Information[d][10], Consortium of Social Science Associations[d][11], Dryad[d][12] һәм Orbital Reef University Advisory Council[d][13]
Ағзалар һаны 2219[14]
Классификация Карнеги для вуза докторский университет: высокая научная активность[d][15], majority graduate[d][15], research doctoral: comprehensive programs, with medical/veterinary school[d][15], four-year, large, highly residential[d][15], arts & sciences plus professions, high graduate coexistence[d][15] һәм four-year, full-time, more selective, lower transfer-in[d][15]
Уҡыусылар һаны 17 246[16]
Совокупные активы 49 933 606 000 $ (30 июнь 2020)[17]
Бойһонған ойошма (филиал) Stanford Humanities Center, Stanford University[d], Stanford University Mechanical Engineering Department[d], Center for Integrated Facility Engineering, Stanford University[d], Brown Institute for Media Innovation[d], Stanford University School of Medicine[d], Max Planck Center for Visual Computing and Communication[d], Stanford Cancer Institute[d][18], Frydman Lab[d][19], Stanford Literary Lab[d][20], Школа гуманитарных и естественных наук Стэнфордского университета[d][21], Stanford University Libraries[d][22], Инженерная школа Стэнфордского университета[d], Гуверовский институт[d], Stanford Transportation[d], Center for International Security and Cooperation[d], Stanford Recreation & Wellness[d], Stanford University Centers and Institutes[d], Stanford Doerr School of Sustainability[d], Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences[d] һәм Stanford Office of Religious & Spiritual Life[d]
Милке Стэнфорд Стэдиум[d], Stanford Cardinal[d], Stanford Research Park[d], Frenchman's Tower[d], KZSU[d], Klein Field at Sunken Diamond[d], Maples Pavilion[d], Stanford Field[d] һәм Taube Tennis Center[d]
Штаб-фатирҙың урынлашыуы Стэнфорд[d], Америка Ҡушма Штаттары[23]
Хеҙмәткәрҙәр 16 673 кеше (сентябрь 2020)[17]
Принадлежит к Stanford Residential & Dining Enterprises[d] һәм Associated Students of Stanford University[d]
Ҡулланылған тел инглизсә
Бюджет 54 746 302 $[24]
Персонаж-талисман Stanford Tree[d]
Почта индексы 94305[17]
Рәсми сайт stanford.edu
Мисәттең/эмблеманың һүрәтләнеше
Официальный цвет Ҡыҙыл төҫ[25]
Athletics program Stanford Cardinal[d]
Имя для торговли Stanford University[26]
Admission rate 0,05
Эндаумент 28 948 111 000 $[17]
Фолловерҙар һаны 882 658
Admission yield rate 0,68[17]
Код WordLift data.thenextweb.com/tnw/…[27]
Ойошма хеҙмәткәрҙәре категорияһы Категория:Преподаватели Стэнфордского университета[d]
Commons-logo.svg Стэнфорд университеты Викимилектә

Стэнфорд университетының кампусы (ҡаласығы)

Стэнфорд университеты[28][29], шулай уҡ Станфорд университеты[30][31][32][33] (ингл.  Stanford University; тулы исеме ингл.  Stanford University Leland Junior, кесе Леланд Стэнфорд исемендәге университет) — АҠШ-тың шәхси тикшеренеү университеты, АҠШ-та һәм донъяла иң абруйлы һәм юғары рейтинглы университеттарҙың береһе. Пало-Альто ҡалаһы янында урынлашҡан (Сан-Францисконан көньяҡтараҡ).

Ҡыҫҡаса характеристика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Стэнфордта АҠШ-тан һәм бөтә донъянан 7000-дән ашыу студент һәм 9000-дән ашыу аспирант уҡый. Уҡытыу күп кенә факультеттарҙа алып барыла (тулы исемлеген ҡарағыҙ), улар араһында юридик, медицина, техник, музыкаль һәм башҡалар. Структураһына шулай уҡ төрлө мәктәптәр (Стэнфорд юғары бизнес мәктәбе кеүек) һәм фәнни-тикшеренеү үҙәктәре (CCRMA кеүек) инә. Университет Кремний үҙәнендә урынлашҡан. Уны тамамлаусылар Hewlett-Packard, Electronic Arts, Sun Microsystems, Nvidia, Yahoo!, Cisco Systems, Silicon Graphics һәм Google кеүек компаниялар ойошторалар.

Стэнфорд студенттары 36 спорт төрө буйынса ярыштарҙа ҡатнашалар[34], ә университет үҙе ике шәхси университеттарҙың береһе булып тора, улар Pacific-12 конференцияһының беренсе футбол дивизионында ярышалар. Университетта спорт программаһы эшләгән осорҙа, уның студенттары NCAA-ның 105 чемпион титулын яулай, был бөтә уҡыу йорттары араһында икенсе күрһәткес булып тора[35].

Университет Стэнфорд фәнни-тикшеренеү паркы тип аталған фәнни-сәнәғәт территориаль комплексты үҙ эсенә ала.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Стэнфордҡа тимер юл магнаты, АҠШ-тың сенаторы һәм Калифорнияның элекке губернаторы Леланд Стэнфорд һәм уның ҡатыны Джейн Стэнфорд нигеҙ һала. Университет уларҙың берҙән-бер улы (кинйә), 1884 йылда вафат булған һәм 16 йәшен тултыра алмаған Леланд Стэнфорд хөрмәтенә аталған. Стэнфордтар университетты үҙҙәренең берҙән-бер улына бағышларға ҡарар итәләр, һәм Леланд ҡатынына: «Калифорния балалары беҙҙең балаларыбыҙ булыр» тип әйтә.

Сенатор һәм миссис Стэнфорд Гарвард университеты президенты Чарлз Элиотҡа киләләр (Charles Eliot) һәм унан Пало-Альтола икенсе Гарвардты төҙөү өсөн күпме аҡса кәрәк булыр ине тип һорайҙар. Элиот 5 миллион доллар суммаһын атай. Әммә Корнелл университеты президенты Э. Д. Уайтҡа Стэнфордтың тәүге ректоры булырға тәҡдим иткәс, ул итәғәтле баш тарта[36][37]. Бының урынына Э. Д. Уайт уларға Дэвид Старр Джорданды, үҙенең элекке студенты һәм Индиан университеты президентын тәҡдим итә. Һөҙөмтәлә, үрмәле гөл Лигаһы лидерҙарына ике тапҡырға күберәк эш хаҡы тәҡдим иткән булһалар ҙа, Стэнфордтар ошо кандидатурала туҡталалар[38].

Яңы университеттың Дэвид Джордан һайлаған девизы ошолай яңғырай: «Die Luft der Freiheit weht» (Азатлыҡ елдәре иҫә) — Ульрих фон Гуттендан өҙөк. Был девизға бигерәк тә Беренсе Бөтә донъя һуғышы башланғас, немец телендә әйтелгән бөтә һүҙҙәр ҡабул ителмәгәндә, шикләнеп ҡарайҙар. Шул саҡта университет был девиз рәсми түгел тип иғлан итә[39].

Университетта Филип Зимбардо Стэнфорд төрмә тәжрибәһе үткәрә[40].

Рейтингы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2011 йылда Стэнфорд университеты донъя университеттары Академик рейтингында икенсе позицияны биләй[41], Forbes версияһы буйынса АҠШ-тың иң яҡшы юғары уҡыу йорттары рейтингында бишенсе урында[42], Washington Monthly баҫмаһы милли рейтингында дүртенсе урынға сыҡҡан[43] һәм U. S. News & World Report рейтингында бишенсе урында[44].

2018 йылда Стэнфорд университеты Reuters агентлығының донъяның иң инновацион университеттары рейтингында дүртенсе тапҡыр беренсе урынды биләй[45].

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Margo Davis: The album Stanford: a history photographic, 1895—1945. Stanford Univ., Stanford, Calif. 1989, ISBN 0-8047-1639-0.
  • Leslie Stuart W.: Cold Science and The American War: The Military-Industrial-Academic MIT and at Complex Stanford. Columbia University Press, New York [u. a] 1993, ISBN 0-231-07958-3.
  • Rebecca Lowen S.: University Creating Cold the War: The of Stanford Transformation. Press University of California, Berkeley 1997, ISBN 0-520-20541-3.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #2885-X // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 A History of Stanford (ингл.) / Stanford University
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 https://president.stanford.edu/history/
  4. 4,0 4,1 https://provost.stanford.edu/past-provosts/
  5. https://orcid.org/members/001G000001JhSbDIAV-stanford-university
  6. https://www.clir.org/about/current-sponsors-and-funders
  7. http://iiif.io/community/consortium/#the-iiif-consortium
  8. http://www.crl.edu/membership/members
  9. 9,0 9,1 https://www.w3.org/Consortium/Member/List
  10. https://web.archive.org/web/20200122180935/https://www.cni.org/about-cni/membership/members
  11. https://www.cossa.org/members/
  12. https://datadryad.org/stash/our_community
  13. https://blueorigin-static-assets.s3.amazonaws.com/assets/orbital-reef-press-release.pdf
  14. https://www.stanford.edu/about/
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 15,5 Классификация Карнеги учреждений высшего образования — 1970.
  16. https://web.archive.org/web/20220104025838/https://facts.stanford.edu/
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 https://nces.ed.gov/ipeds/datacenter/institutionprofile.aspx?unitId=243744 — 1992.
  18. http://med.stanford.edu/cancer.html
  19. http://web.stanford.edu/group/frydman/web/index.html
  20. https://litlab.stanford.edu/
  21. https://humsci.stanford.edu/about
  22. https://library.stanford.edu/
  23. https://news.stanford.edu/2019/09/18/naming-jane-stanford-way-moves-ahead/
  24. https://bondholder-information.stanford.edu/pdf/SU_AnnualFinancialReport_2018.pdf
  25. https://identity.stanford.edu/design-elements/color/primary-colors/
  26. (unspecified title)
  27. https://thenextweb.com/vocabulary/stanford-university/
  28. Англо-русский словарь лингвострановедческий «ii американдарҙың» / под ред. филология фәндәре докторы, профессор г. в. Чернова. — Һүҙлек Lingvo ABBYY, 2005
  29. Распоряжение Правительства РФ от 21.05.2012 № 812-р «Об утверждении перечня иностранных образовательных организаций и научных организаций, которые выдают документы иностранных государств об ученых степенях и ученых званиях, признаваемые на территории Российской Федерации» (21.05.2012). 2016 йылдың 4 март көнөндә архивланған.
  30. Станфордский университет // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  31. Ҙур Энциклопедик һүҙлек. 2000. Мәҡәләләр «университет станфордский»
  32. Энциклопедик һүҙлек. 2009. Мәҡәләләр «университет станфордский»
  33. Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
  34. Stanford Cardinal.
  35. Most NCAA Titles.
  36. There exists a popular story that a lady in «faded gingham» and a gentleman in a «homespun threadbare suit» went to visit the president of Harvard about making a donation, were rebuffed, and then founded Stanford. Stanford University History. Stanford University. Архивировано 25 август 2011 года. 2008 йылдың 29 ғинуар көнөндә архивланған.
  37. Dear Uncle Ezra Question #10. Cornell University. Архивировано 25 август 2011 года.
  38. Americans and the California Dream. — Oxford University Press.
  39. Casper, Gerhard Die Luft der Freiheit weht - On and Off. Stanford University (5 октябрь 1995). Дата обращения: 6 сентябрь 2009. Архивировано 25 август 2011 года.
  40. Stanford Prison Experiment.
  41. Academic Ranking of World Universities - 2011. ShanghaiRanking Consultancy. Дата обращения: 24 июль 2012. Архивировано 5 август 2012 года. 2011 йылдың 24 август көнөндә архивланған.
  42. America's Top Colleges. Forbes. Дата обращения: 24 июль 2012. Архивировано 5 август 2012 года.
  43. National University Rankings 2011. Washington Monthly. Дата обращения: 24 июль 2012. Архивировано 5 август 2012 года. 2013 йылдың 10 декабрь көнөндә архивланған.
  44. Stanford University. U.S.News & World Report LP. Дата обращения: 24 июль 2012. Архивировано 5 август 2012 года. 2012 йылдың 6 август көнөндә архивланған.
  45. Ewalt, David M.. Reuters Top 100: The World's Most Innovative Universities - 2018 (en-US), U.S.. 12 октябрь 2018 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]