Стэнфорд университеты

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Стэнфорд университеты
ингл. Stanford University
Логотип
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1891
Рәсми атамаһы Stanford University
Хөрмәтенә аталған Стэнфорд, Леланд[d]
Нигеҙләүсе Стэнфорд, Леланд[d] һәм Jane Stanford[d]
Етәксе Тессье-Лавинь, Марк[d]
Ойошма хеҙмәткәре John Etchemendy[d]
Девиз тексы The wind of freedom blows, Die Luft der Freiheit weht һәм Vítr svobody věje
Дәүләт Flag of the United States (1890-1891).svg Америка Ҡушма Штаттары
Административ-территориаль берәмек Станфорд[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы ORCID[d][1], Digital Library Federation[d][2], IIIF Consortium[d][3], Центр для научных библиотек[d][4], Конференция Pac-12[d] һәм W3C[5][5]
Ағзалар һаны 2219[6]
Классификация Карнеги для вуза докторский университет: высокая научная активность[d][7], majority graduate[d][7], research doctoral: comprehensive programs, with medical/veterinary school[d][7], four-year, large, highly residential[d][7], arts & sciences plus professions, high graduate coexistence[d][7] һәм four-year, full-time, more selective, lower transfer-in[d][7]
Уҡыусылар һаны 16 424[6]
Ҡулланылған тел инглизсә
Бюджет 54 746 302 АҠШ доллары[8]
Дочерние компании (организации, учреждения) Stanford Humanities Center, Stanford University[d], Department of Mechanical Engineering, Stanford University[d], Center for Integrated Facility Engineering, Stanford University[d], Brown Institute for Media Innovation[d], Stanford University School of Medicine[d], Max Planck Center for Visual Computing and Communication[d], Stanford Cancer Institute[d][9] һәм Frydman Lab[d][10]
Милке Стэнфорд Стэдиум[d], Stanford Cardinal[d], Stanford Research Park[d], Frenchman's Tower[d], KZSU[d], Klein Field at Sunken Diamond[d], Maples Pavilion[d], Stanford Field[d] һәм Taube Tennis Center[d]
Штаб-фатирҙың урынлашыуы Америка Ҡушма Штаттары, Станфорд[d]
Персонаж-талисман Stanford Tree[d]
Почта индексы 94305[11]
Рәсми сайт stanford.edu
Ойошма хеҙмәткәрҙәре категорияһы [d]
Admission rate 0,05
Код WordLift data.thenextweb.com/tnw/…[12]
Commons-logo.svg Стэнфорд университеты Викимилектә

Стэнфорд университетының кампусы (ҡаласығы)

Стэнфорд университеты[13][14], шулай уҡ Станфорд университеты[15][16][17][18] (ингл.  Stanford University; тулы исеме ингл.  Stanford University Leland Junior, кесе Леланд Стэнфорд исемендәге университет) — АҠШ-тың шәхси тикшеренеү университеты, АҠШ-та һәм донъяла иң абруйлы һәм юғары рейтинглы университеттарҙың береһе. Пало-Альто ҡалаһы янында урынлашҡан (Сан-Францисконан көньяҡтараҡ).

Ҡыҫҡаса характеристика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Стэнфордта АҠШ-тан һәм бөтә донъянан 7000-дән ашыу студент һәм 9000-дән ашыу аспирант уҡый. Уҡытыу күп кенә факультеттарҙа алып барыла (тулы исемлеген ҡарағыҙ), улар араһында юридик, медицина, техник, музыкаль һәм башҡалар. Структураһына шулай уҡ төрлө мәктәптәр (Стэнфорд юғары бизнес мәктәбе кеүек) һәм фәнни-тикшеренеү үҙәктәре (CCRMA кеүек) инә. Университет Кремний үҙәнендә урынлашҡан. Уны тамамлаусылар Hewlett-Packard, Electronic Arts, Sun Microsystems, Nvidia, Yahoo!, Cisco Systems, Silicon Graphics һәм Google кеүек компаниялар ойошторалар.

Стэнфорд студенттары 36 спорт төрө буйынса ярыштарҙа ҡатнашалар[19], ә университет үҙе ике шәхси университеттарҙың береһе булып тора, улар Pacific-12 конференцияһының беренсе футбол дивизионында ярышалар. Университетта спорт программаһы эшләгән осорҙа, уның студенттары NCAA-ның 105 чемпион титулын яулай, был бөтә уҡыу йорттары араһында икенсе күрһәткес булып тора[20].

Университет Стэнфорд фәнни-тикшеренеү паркы тип аталған фәнни-сәнәғәт территориаль комплексты үҙ эсенә ала.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Стэнфордҡа тимер юл магнаты, АҠШ-тың сенаторы һәм Калифорнияның элекке губернаторы Леланд Стэнфорд һәм уның ҡатыны Джейн Стэнфорд нигеҙ һала. Университет уларҙың берҙән-бер улы (кинйә), 1884 йылда вафат булған һәм 16 йәшен тултыра алмаған Леланд Стэнфорд хөрмәтенә аталған. Стэнфордтар университетты үҙҙәренең берҙән-бер улына бағышларға ҡарар итәләр, һәм Леланд ҡатынына: «Калифорния балалары беҙҙең балаларыбыҙ булыр» тип әйтә.

Сенатор һәм миссис Стэнфорд Гарвард университеты президенты Чарлз Элиотҡа киләләр (Charles Eliot) һәм унан Пало-Альтола икенсе Гарвардты төҙөү өсөн күпме аҡса кәрәк булыр ине тип һорайҙар. Элиот 5 миллион доллар суммаһын атай. Әммә Корнелл университеты президенты Э. Д. Уайтҡа Стэнфордтың тәүге ректоры булырға тәҡдим иткәс, ул итәғәтле баш тарта[21][22]. Бының урынына Э. Д. Уайт уларға Дэвид Старр Джорданды, үҙенең элекке студенты һәм Индиан университеты президентын тәҡдим итә. Һөҙөмтәлә, үрмәле гөл Лигаһы лидерҙарына ике тапҡырға күберәк эш хаҡы тәҡдим иткән булһалар ҙа, Стэнфордтар ошо кандидатурала туҡталалар[23].

Яңы университеттың Дэвид Джордан һайлаған девизы ошолай яңғырай: «Die Luft der Freiheit weht» (Азатлыҡ елдәре иҫә) — Ульрих фон Гуттендан өҙөк. Был девизға бигерәк тә Беренсе Бөтә донъя һуғышы башланғас, немец телендә әйтелгән бөтә һүҙҙәр ҡабул ителмәгәндә, шикләнеп ҡарайҙар. Шул саҡта университет был девиз рәсми түгел тип иғлан итә[24].

Университетта Филип Зимбардо Стэнфорд төрмә тәжрибәһе үткәрә[25].

Рейтингы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2011 йылда Стэнфорд университеты донъя университеттары Академик рейтингында икенсе позицияны биләй[26], Forbes версияһы буйынса АҠШ-тың иң яҡшы юғары уҡыу йорттары рейтингында бишенсе урында[27], Washington Monthly баҫмаһы милли рейтингында дүртенсе урынға сыҡҡан[28] һәм U. S. News & World Report рейтингында бишенсе урында[29].

2018 йылда Стэнфорд университеты Reuters агентлығының донъяның иң инновацион университеттары рейтингында дүртенсе тапҡыр беренсе урынды биләй[30].

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Margo Davis: The album Stanford: a history photographic, 1895—1945. Stanford Univ., Stanford, Calif. 1989, ISBN 0-8047-1639-0.
  • Leslie Stuart W.: Cold Science and The American War: The Military-Industrial-Academic MIT and at Complex Stanford. Columbia University Press, New York [u. a] 1993, ISBN 0-231-07958-3.
  • Rebecca Lowen S.: University Creating Cold the War: The of Stanford Transformation. Press University of California, Berkeley 1997, ISBN 0-520-20541-3.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. https://orcid.org/members/001G000001JhSbDIAV-stanford-university
  2. https://www.clir.org/about/current-sponsors-and-funders
  3. http://iiif.io/community/consortium/#the-iiif-consortium
  4. http://www.crl.edu/membership/members
  5. 5,0 5,1 https://www.w3.org/Consortium/Member/List
  6. 6,0 6,1 https://www.stanford.edu/about/
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Классификация Карнеги учреждений высшего образования
  8. https://bondholder-information.stanford.edu/pdf/SU_AnnualFinancialReport_2018.pdf
  9. http://med.stanford.edu/cancer.html
  10. http://web.stanford.edu/group/frydman/web/index.html
  11. (unspecified title)
  12. https://thenextweb.com/vocabulary/stanford-university/
  13. Англо-русский словарь лингвострановедческий «ii американдарҙың» / под ред. филология фәндәре докторы, профессор г. в. Чернова. — Һүҙлек Lingvo ABBYY, 2005
  14. Распоряжение Правительства РФ от 21.05.2012 № 812-р «Об утверждении перечня иностранных образовательных организаций и научных организаций, которые выдают документы иностранных государств об ученых степенях и ученых званиях, признаваемые на территории Российской Федерации» (21.05.2012).
  15. Станфордский университет // Ҙур совет энциклопедияһы : в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  16. Ҙур Энциклопедик һүҙлек. 2000. Мәҡәләләр «университет станфордский»
  17. Энциклопедик һүҙлек. 2009. Мәҡәләләр «университет станфордский»
  18. Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2004—.
  19. Stanford Cardinal.
  20. Most NCAA Titles.
  21. There exists a popular story that a lady in «faded gingham» and a gentleman in a «homespun threadbare suit» went to visit the president of Harvard about making a donation, were rebuffed, and then founded Stanford. Stanford University History. Stanford University. Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 август 2011.
  22. Dear Uncle Ezra Question #10. Cornell University. Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 август 2011.
  23. Americans and the California Dream — Oxford University Press.
  24. Casper, Gerhard Die Luft der Freiheit weht - On and Off. Stanford University (1995-10-05). Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 август 2011. 6 сентябрь 2009 тикшерелгән.
  25. Stanford Prison Experiment.
  26. Academic Ranking of World Universities - 2011. ShanghaiRanking Consultancy. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 август 2012. 24 июль 2012 тикшерелгән.
  27. America's Top Colleges. Forbes. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 август 2012. 24 июль 2012 тикшерелгән.
  28. National University Rankings 2011. Washington Monthly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 август 2012. 24 июль 2012 тикшерелгән.
  29. Stanford University. U.S.News & World Report LP. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 август 2012. 24 июль 2012 тикшерелгән.
  30. Ewalt, David M.. Reuters Top 100: The World's Most Innovative Universities - 2018 (en-US), U.S.. 12 октябрь 2018 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]