Төньяҡ-Көнсығыш дәүләт университеты

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Төньяҡ-Көнсығыш дәүләт университеты
Нигеҙләү датаһы 1960
Рәсми атамаһы Северо-Восточный государственный университет
Дәүләт Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1954–1991).svg Рәсәй
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Административ-территориаль берәмек Магадан[d]
Рәсми сайт svgu.ru
Число фолловеров 1004

Төньяҡ-Көнсығыш федераль университеты менән бутамағыҙ

Төньяҡ-Көнсығыш дәүләт университеты — (рус. Северо-Восто́чный государственный университе́т) — административ үҙәге Магадан ҡалаһында урынлашҡан Магадан өлкәһе юғары уҡыу йорто, классик университет.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1955 йылда асылған педагогия техникумы нигеҙендә уның уҡыу корпустарын, дөйөм торлаҡ, күпселек уҡытыусыларын алып, 1960 йылда Магадан дәүләт педагогия институты ойошторола[1]. 1961 йылдың 3 сентябрендә яңы асылған юғары уҡыу йортонда өс факультетта (тарих-филология, педагогика, физика-математика) белем биреү башлана. 1961 йылда көндөҙгө уҡыу бүлегенә 200, ситтән тороп уҡыу бүлегенә 75 студент ҡабул ителә[2]. 1965 йылда башланғыс синыфтар уҡытыусылары, 1966 йылда юғары белемле тарих, урыҫ теле һәм әҙәбиәте, физика һәм математика уҡытыусыларының тәүге сығарылышы була.[3]

1970 йылда 800 кешегә иҫәпләнгән яңы уҡыу корпусы төҙөлгәс, унда гуманитар факультеттар студенттары уҡый башлай.[4].

1970—1980 йылдарҙа тарих-филология факультеты үҙ ике факультетҡа: тарих факультеты һәм рус теле һәм әҙәбиәте факультетына бүленә, өҫтәмә рәүештә сит телдәр факультеты ойошторола [5].

1980-йылдар аҙағы — 1990-йылдар башында тарих факультеты социаль-гуманитар факультет, физика һәм математика факультеты тәбиғәт фәндәре һәм математика факультеты итеп, әҙерлек бүлеге Вузға әҙерлек һәм һөнәри йүнәлеш биреү үҙәге итеп үҙгәртелә.[5].

1992 йылда Магадан дәүләт педагогия институты Халыҡ-ара педагогия университеты итеп үҙгәртелә. 1997 йылда Төньяҡ халыҡ-ара педагогия университетын һәм Хабаровск техник университетын (хәҙерге Тымыҡ океан дәүләт университеты) Магадандағы филиалын (1977 йылда асылған булған) берләштереү юлы менән яңы юғары уҡыу йорто — Төньяҡ халыҡ-ара университеты ойошторола[6].

2007 йылдың июненән уҡыу йортоноң тулы исеме— Юғары белем биреү дәүләт мәғариф учреждениеһы «Төньяҡ-Көнсығыш дәүләт университеты», ҡыҫҡартылған атамаһы — Төньяҡ-Көнсығыш дәүләт университеты (ТКДУ).

Ректорҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Юғары уҡыу йортоноң төрлө йылдарҙағы етәкселәре[5]:

  • Севильгаев Георгий Федорович (1961—1962) — педагогия фәндәре докторы, профессор.
  • Куликов Михаил Иванович (1962—1965) — тарих фәндәре докторы, профессор.
  • Крюков Вениамин Федорович (1965—1968) — иҡтисад фәндәре кандидаты, доцент.
  • Трофимов Алексей Сергеевич (1968—1974) — тарих фәндәре кандидаты, профессор.
  • Лахин Лев Александрович (1974—1982) — философия фәндәре кандидаты, доцент.
  • Кокорев Евгений Михайлович (1982—2006) — философия фәндәре докторы, профессор[7].
  • Широков Анатолий Иванович (2006—2014) — тарих фәндәре докторы, профессор.
  • Корсун Петрович Романы (2014 й.) — педагогия фәндәре кандидаты, доцент[8][9].

Структураһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Университет структураһы 1 институтты - Политехник институт - һәм 6 факультетты үҙ эсенә ала:Биология фәндәре; Ер тураһындағы фән; Педагогия фән һәм мәғариф; Төҙөлөш техникаһы һәм технологияһы; Иҡтисад; Әҙәбиәт ғилеме һәм тел ғилеме.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1992 йылда университетта аспирантура асыла, унда уҡытыу биш һөнәр буйынса алып барыла[10]

2019 йылда аспиранттар әҙерләү 6 һөнәр буйынса алып барыла

Аспирантура асылған ваҡыттан 120-нән ашыу кеше (аспирант, дәғүәсе, юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары) кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлаған[11].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Постановление Совета Министров РСФСР № 1761 от 22 ноября 1960 г. «Об открытии педагогического института в Магадане».
  2. Первый на Северо-Востоке, 2010, с. 12—13
  3. Первый на Северо-Востоке, 2010, с. 17—18
  4. Первый на Северо-Востоке, 2010, с. 17
  5. 5,0 5,1 5,2 Первый на Северо-Востоке, 2010
  6. Постановление Правительства РФ № 4 от 6 января 1998 г. «О Северном международном университете»
  7. Ректор в 1982—1992 годах, президент университета на правах ректора в 1993—2006 годах.
  8. С 2014 года был исполняющим обязанности ректора, с 2016 года — ректор.
  9. В Северо-Восточном государственном университете прошли выборы ректора  (рус.). Вести-Магадан (2016-11-17). 19 октябрь 2019 тикшерелгән.
  10. Первый на Северо-Востоке, 2010, с. 49
  11. Первый на Северо-Востоке, 2010, с. 49—50

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Первый на Северо-Востоке: 50 лет Северо-Восточному государственному университету / Под общ. ред. А. И. Широкова; авт.-сост. Л. П. Бирюкова — Магадан: Охотник, 2010. — 138 б. — ISBN 978-5-905090-01-1.
  • Зайцев Р. М. — Становление Магаданского государственного педагогического института// Россия и Китай: история и перспективы сотрудничества: материалы VI международной научно-практической конференции (Благовещенск — Хэйхэ, 16-18 мая2016 г.). Выпуск 6. С. 42-44.
  • Крупнейший на Северо-Востоке университет отметил 55-летний юбилей // MagadanMedia.ru, 20 ноября 2015

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Северо-Восточный государственный университет