Хор Вирап

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Хор Вирап
әрм. Խոր Վիրապ
Рәсем
Нигеҙләү датаһы VII быуат
Дәүләт Flag of Armenia.svg Әрмәнстан[1]
Административ-территориаль берәмек Лусарат[d][1]
Епархия Араратская епархия[d]
Архитектор Nerses III the Builder[d]
Архитектура стиле армянская архитектура[d]
Мираҫ статусы памятник культурного наследия в Армении[d][1]
Адрес (DEPRECATED) 0,7 կմ հվ[1]
План помещения
Указания, как добраться 0,7 կմ հվ
Commons-logo.svg Хор Вирап Викимилектә

Хор Вирап (әрм.Խոր Վիրապтәрән зиндан) — Төркиә менән сиктәш әрмән монастыры[2]. Монастырь үҙенең Арарат тауы итәгендә урынлашыуы менән билдәле, унда риүәйәттәргә ярашлы Туфан һыуы күтәрелгәндә Нух кәмәлә була.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Монастырь ер аҫты төрмәһе өҫтөндә урынлашҡан, унда риүәйәт буйынса, әрмән батшаһы Трдат III 301 йылдар тирәһендә 15 йыл дауамында изге Мәғрифәтсе Григорийҙы христианлыҡҡа күскәнгә тиклем тотоҡонлоҡҡа бикләгән. Бөтә Әрмәнстан 301 йылда христианлыҡ ҡабул итә, шулай итеп ул христиан динен ҡабул иткән беренсе дәүләт була[3]

Монастырь Әрмән Апостол сиркәүенең рухи үҙәге булып тора, унда бөтә әрмәндәр Католикосының резиденцияһы урынлаша.

Хор Вирап убаһы боронғо Әрмәнстандың баш ҡалаһы Арташатта урынлашҡан, беҙҙең эраға тиклем 180 йылда Арташесидтар династияһынан батша Арташес I тарафынан төҙөлгән. Башта сиркәү Мәғрифәтсе Григорий бикләнгән ер аҫты ҡыуышлығы өҫтөндә төҙөлә. Ул бер нисә тапҡыр яңынан төҙөлә. Беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланып ҡалған 1661 йылда төҙөлгән зинданға инеү урыны изге Григорий сиркәүендә урынлашҡан. Ер аҫты төрмәһенең тәрәнлеге 3 м алып 6 м тиклем.

Монастырь биләмәһендә, шулай уҡ уның. үҙәк өлөшөнә ҙур Сурба Аствацацин сиркәүе урынлашҡан (Пресвятая Богородица), ул XVII быуат уртаһында төҙөлгән. Шул уҡ ваҡытта монахтар хөжрәһе һәм монастырь үҙе төҙөлә. Хәҙер был урын әрмәндәрҙең иң билдәле ғибәҙәт ҡылыу урыны булып тора. Сиркәүҙә даими ғибәҙәттәр үткәрелә.

Архитектураһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сиркәү

Сиркәү V быуатта Мәғрифәтсе Григорий ер аҫты ҡыуышлығы тирәләй эзбизташтан төҙөлгән[4]. Аҙаҡ монастырь сиркәү харабалары тирәләй төҙөлә. Сиркәү өҫтөндә ун ике мөйөшлө барабан, унда көмбәҙ урынлашҡан. Миһраб апсидаһының биҙәлеше бай. Күп әрәмн сиркәүҙәрендә миһраб көнсығышта урынлашып, сиркәү үҙе көнсығыштан көнбайышҡа табан йүнәлһә лә, был сиркәү төньяҡ-көнбайыштан көньяҡ-көнсығышҡа йүнәлгән.

Зиндан

Мәғрифәтсе Григорий интеккән зиндан төп сиркәүҙән көньяҡ-көнбайышта, изге Григорий сиркәүе аҫтында урынлашҡан. Сиркәү ярым түңәрәк апсида менән бәләкәй базиликанан ғибәрәт. Ике ер аҫты ҡыуышлығынан, Мәғрифәтсе Григорий бикләнгән ҡыуыш алыҫыраҡ. Тәрәнлеге — 6 метр, киңлеге — 4,4 метр. Бәләкәй бүлмә һәм бормалы баҫҡыстар ер аҫтына алып бара.

Галереяһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Армянская архитектура

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Monuments database — 2017.
  2. "The Main Sightseeings of Armenia:Khor Virap Monastery" (pdf). — Portfolio Enterprise...
  3. Принятие христианства Арменией в 301 г.. HayasaNews.
  4. Монастырь Хор Вирап, Армения. Advantour.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]