Хроник обструктив үпкә ауырыуы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Хроник обструктив үпкә ауырыуы
Рәсем
Медицина һөнәре пульмонология[d]
Генетическая связь FAM13A[d][1], RIN3[d][2], FAM19A2[d][3], SCGB1A1[d][4], ASRGL1[d][5], ATP2C2[d][6], ANXA11[d][7], HLA-C[d][8], SFTPD[d][9], PSORS1C1[d][10], JAKMIP3[d][11], P2RX7[d][12], EYA1[d][13], HYDIN[d][14], RNF150[d][15], CDYL[d][16], ANXA5[d][17], PLCE1[d][18] һәм FTO[d][19]
ICPC 2 R95
Код NCI Thesaurus C3199[20]
Код Patientplus chronic-obstructive-pulmonary-disease-pro[21]
Рабочий список проекта Викимедиа Википедия:Һәр тел бүлегендә булырға тейеш мәҡәләләр исемлеге
Commons-logo.svg Хроник обструктив үпкә ауырыуы Викимилектә

Хроник обструктив үпкә сире (ХОБЛ) — тын юлдары аша һауа йөрөүен сикләүсе, өлөшләтә кире тергеҙеп булмай торған сир.Был сирҙе туҡтатып булмай, ул үпкә туҡымаһының төрлө патоген өлөшсәләр һәм газдарға аномаль елһенеү реакцияһы арҡаһында бара.

Патология процесы бронхыларҙың лайлалы шекәрәһендә башлана: тышҡы патоген (патология булдырыусы) тәъҫире арҡаһында эске секреция аппаратының функцияһы боҙола (лайланың гиперсекрецияһы, бронхы секретының үҙгәреүе),инфекция өҫтәлә,бронхылар, бронхиолалар һәм яҡын-тирәләге альвеолаларға зыян итеүсе реакциялар бер-бер артлы бара. Пролеолитик ферменттар һәм антипротеиназдарҙың нисбәте үҙгәрә, үпкәнең антиоксидант һаҡлаусыһы дефектланыуы зыян күләмен арттырыуға килтерә.

Диагноз ҡуйыр өсөн төп критерийҙар булып, клиник (йүтәл, ҡаҡырыҡ һәм тын ҡыҫылыу), анамнестик (ҡурҡыныс тыуҙырыусы факторҙар булыуы) һәм функциональ күрһәткестәр булырға тейеш. Бөгөнгө көндә «Хроник обструктив үпкә сире буйынса глобаль инициатива» (Global initiative for Obstructive Lung Disease — GOLD) — АҠШ [en]һәм Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы (ВОЗ)-дың[22] Йөрәк, үпкә һәм ҡан институтының берҙәм проекты(1998 йыл) ошо сирҙең билдәле аспекттары теркәлгән төп документ булып.

Хроник обструктив үпкә сире (ХОБЛ) көнүҙәк проблема, сөнки был сирҙең эҙемтәһе бик етди — кешенең хеҙмәткә яраҡлылығы сикләнә һәм пациенттар инвалидҡа әйләнә[23].

Прогноз[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сир шартлыса өмөтһөҙҙҙәр иҫәбендә, ул әкрен, туҡтамайынса аҙа бара, сирле кеше хеҙмәткә яраҡлылығын юғалта. Сирҙе дөрөҫ дауалау тик уның үҫеүен әкренәйтеүгә генә килтерә, хатта бер нисә йылға сирленең хәле яҡшыртыуы ла мөмкин, ләкин сирҙең сәбәбен дә, барлыҡҡа килгән морфологик үҙгәрештәрҙе лә юҡҡа сығара алмай. [24].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=10144
  2. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=79890
  3. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=338811
  4. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=7356
  5. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=80150
  6. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=9914
  7. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=311
  8. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=3107
  9. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=6441
  10. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=170679
  11. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=282973
  12. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=5027
  13. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=2138
  14. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=54768
  15. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=57484
  16. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=9425
  17. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=308
  18. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=51196
  19. https://gemma.msl.ubc.ca/phenotypes.html?phenotypeUrlId=DOID_3083&ncbiId=79068
  20. http://purl.obolibrary.org/obo/doid/releases/2018-03-02/doid.owl — 2018-03-02 — 2018.
  21. http://www.patient.co.uk/patientplus/c.htm
  22. М. М. Илькович, В. А. Игнатьев ХОБЛ: нозологическая форма или группа заболеваний?. МЕДИНФА. 21 декабря 2008 тикшерелгән.
  23. А. Р. Татарский, С. Л. Бабак, А. В. Кирюхин, А. В. Баскаков Хроническая обструктивная болезнь лёгких // CONSILIUM MEDICUM. — 2004. — Т. 6. — № 4.
  24. Fireaid статьи по терапии прогноз при ХОБЛ

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Т.Р Харрисон Внутренние болезни. Болезни дыхательных путей. Болезни почек, мочевыводящих путей / А.И Синопальникова — Москва: Медицина, 1995. — Т. 6. — 416 p. — ISBN 5-225-066-23-x.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]