Салҡар - Ике ҡура

Салҡар - Ике ҡура
Дәүләт	Рәсәй
Салҡар - Ике ҡура Викимилектә

Салҡар — Ике ҡура — рус. Шалкар-Ега-Кара — Ырымбур өлкәһененең Светлинский районында урынлашҡан тымыҡ күл. Өлкәлә иң ҙур күл. Төбәк кимәлендә гидрологик тәбиғәт ҡомартҡыһы.

Тасуирламаһы

Һыу ятҡылығы сынаяҡ рәүешендә түбәнәйеп урынлашҡан, ярҙары башлыса бик һөҙәк. Яр һыҙығы оҙонлоғо 96 километр.
Майҙаны: 9660 гектар, тәрәнлеге — 4 метр, күл төбө (грунт) тығыҙ балсыҡлы ләм менән ҡапланған. Һыуы үтә күренмәле ҡыҙғылт төҫтә.

Ағымһыҙ күл, тик яҙғы ташҡын ғына Буруктал йылғаһы менән тоташтыра. Шуның өсөн һәр 10 йыл һайын кибә, ә 3 йылға бер тапҡыр төбөнә тиклем туңа. Ҡайһы бер йылдарҙа күл гирлаһынан түбәнгәрәк бер нисә эре һәм ваҡ сөңгөлдәргә тарҡала. Минераллашыу ул ваҡытта 4 г/л етә. Уртаса минераллашыу — 3-5 г/л.

Күлдең ихтиофаунаһы булып табан балыҡтар тора. Ә Буруктал менән берләшкән ваҡытта алабуға, һаҙан, опто, сабаҡ һәм башҡа ҡайһы бер балыҡ төрҙәре күлгә үтеп инә. Яр буйҙарында аҡсарлаҡ төрөнә ҡараған ҡоштар оя ҡора.

Этимологияһы

Шалкар (ҡаҙаҡса) — иркен, еки — ике, кора — ҡура, аҙбар, һарай мәғәнәһен аңлата . Күл тарихи башҡорт ерҙәрендә урынлашҡан, ҡаҙаҡтар ул төбәккә һуңғараҡ килеп урынлашҡан, шуға күрә атаманың башҡорт теленән ингән булыу ихтималын күҙҙән ысҡындырмаҫҡа кәрәк. Башҡорт теленең һүҙлегендә: Салҡар - йәйелеп, йәйрәп ятҡан; киң. Ике һаны -башҡортса ла шулай. Ҡура һүҙе лә шундай уҡ мәғәнә бирә

Һылтанмалар

— Чибилёв А. «Природное наследие Оренбургской области». Оренбургское книжное издательство, 1996 г.

— Чибилев А. А., Мусихин Г. Д., Павлейчик В. М., Паршина В. П. «Зеленая книга Оренбургской области: Кадастр объектов Оренбургского природного наследия». Оренбург: Изд.-во «ДиМур», 1996 г.