Янош II Запольяи

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Янош II Жигмонд Запольяи
венг. Zápolya/Szapolyai János Zsigmond
хорв. Ivan Žigmund Zapolja
Янош II Жигмонд Запольяи
Янош II Сигизмунд Запольяи (1540—1571)
Трансильвания кенәзе
1570 — 1571
Алдан килеүсе: Янош Запольяи
Дауамсы: Стефан Баторий
Венгрия короле
1540 — 1571
Алдан килеүсе: Янош I Запольяи
Дауамсы: Максимилиан II (Изге Рим империяһы императоры )
 
Дине: католик
Тыуған: 18 июль 1540({{padleft:1540|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})
Буда, Венгрия Короллеге
Үлгән: 14 март 1571({{padleft:1571|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}) (30 йәш)
Алба-Юлиялағы , Трансильвания (кенәзлек), Венгрия Короллеге
Ерләнгән: Секешфехервар
Династия: Запольяи[d]
Атаһы: Янош I Запольяи
Әсәһе: Изабелла Ягеллонка

Я́нош II Жи́гмонд За́польяи (венг. Zápolya/Szapolyai János Zsigmond, хорв. Ivan Žigmund Zapolja; 18 июль 1540 Буда, Венгрия Короллеге — 14 март 1571 Дюлафехервар, Трансильвания, Венгрия Короллеге) —Венгрия короле (1540—1570) һәм Трансильвания кенәзе (1570—1571).

Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Атаһының вариҫы булараҡ, Яноша I Запольяи, Венгрияның 1540 йылдан алып 1570 йылға тиклем короле була, ләкин уның әсәһе Изабелла Ягеллонка, үҙенең үлеменә тиклем (1559 г.), Бөйөк Сөләймән I ярҙамында, ил менән бер үҙе идара итә. Янош II хәҙерге заман Европа тарихында Тордайский эдикт, беренсе динт отоу иреклеге декретын (1568) ҡабул итә һәм Трансильванияның Унитариан сиркәүен төҙөү идеяһын яҡлап сыға. Янош, бөтә дини яҡтар менән асыҡ һөйләшеүҙәр алып барғанлағы арҡаһында, ҙур билдәлелек ала. Ул католиктар, лютерандар, кальвинистар һәм унитаристарҙың публика алдындағы үҙ-ара дебаттарына спонсор ярҙамы күрһәтә.[1]. 1571 йылда Тыргу-Мурешта үткәрелгән Трансильван Сеймы, кальвинистар, католиктар, униаттар һәм лютерандар өсөн Трансильвания кенәзлегендә дин тотоу иреклеген раҫлай. Сағыштырыу өсөн: алдынғы ҡарашлы трансильван депутаттарының был тарихи ҡарары Варфоломеев төнө тигән исем аҫтында ҡайғылы билдәлелек алған кальванистарҙың Париждағы һуйышына тиклем бер йыл алдан үткәрелә… Башҡа дини төркөмдәр, шул иҫәптән, йәһүдтәр, мосолмандар һәм күп һанлы православ христиандары, толерантлыҡ ала, ләкин уларҙың дин тотоу иреклегенә законлы гарантиялары булмай[2]. Габсбурги файҙаһына Венгрия короле титулынан баш тартҡан Янош II Трансильванияның (1570—1571) кенәзе булып ҡала. Ул тәхетте үҙенең ҡаҙнасыһы Каспар Бекешҡа васыят итә, ләкин аристократия уның ҡарарын ҡабул итмәй һәм Стефан Баторийҙы кенәзлек башлығы итеп һайлай. Был әллә ни оҙаҡҡа һуҙылмаған граждандар һуғышына сәбәп була, әммә ул Баторийҙың еңеүе менән тамалана.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Венгрия хакимдары Ҡалып:Библиграфик мәғлүмәтКатегория Алба-Юлияла ерләнгәндәр