Анаэробтар

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Аэроблы һәм анаэроблы бактериялар концентрация сиктәренә ҡарап һәр шыйыҡ туҡлыҡлы мөхиттә лә йәшәй O2:
1. Облигат аэроблы бактериялар максималь күләмдә кислород йотор өсөн, ғәҙәттә, пробирканың өҫкө өлөшөнә йыйылалар. ( Микобактерияларҙың өҫкө ҡатламға йәбешкәк балауыҙ пленка булып үҫеүе- айырым осраҡ).
2. Облигат(мотлаҡ) анаэроблы бактериялар 'кислародтан ҡасып, аҫҡы өлөшкә йыйыла (йәнәһе үҫешергә бирмәй)
3. Факультатив бактериялар башлыса өҫкә йыйыла(окислатылған һәм фосфорилланғандар гликолиздарға ҡарағанда файҙалыраҡ), тик улар мөхит һуҙымында табылырға мөмкин, сөнки O-ҡа2 бәйһеҙ.
4. Микроаэрофилдар пробирканың өҫкө өлөшөнә йыйыла, тик уларҙың оптимумы --аҙ кислородлы концентрат.
5. Аэротолерантлылар улар кислород концентрацияһына иғтибар бирмәй һәм пробирка буйлап тигеҙ урынлашалар.

Анаэробтар (бор. грек. ἀν- — кире приставка һәм аэробтар) — молекуляр кислород бөтөнләй йәки өлөшләтә булмаған мөхиттә йәшәүгә һәм үҫеүгә һәләтле организмдар. Йәшәү өсөн энергияны А. органик, һирәгерәк органик булмаған матдәләрҙе, ирекле кислород ҡатнашлығынан тыш йәки яҡтылыҡ энергияһын файҙаланып (пурпур бактериялар), әсетеп ала. Бөтөнләй кислород булмағанда ғына үҫешә торған (нигеҙҙә, бактериялар) облигат (мотлаҡ) һәм кислород булған мөхиттә лә йәшәргә һәләтле (бактериялар, сүпрә бәшмәге, иң ябайҙар, ҡорттар һ.б.) факультатив (мотлаҡ булмаған) А. айырыла. Облигат А. Clostridium төрөнә ингән ҡайһы бер бактериялары атмосфера азотын фиксациялай, кеше һәм хайуандар ауырыуын (ботулизм, газлы гангрена, һын ҡатыу ауырыуы һ.б.) тыуҙыра ала. А. микроорганизмдар микробиология сәнәғәтендә органик кислоталар, спирттар алыу өсөн, ағынты һыуҙарҙы биологик таҙартыу өсөн ҡулланыла. БР‑ҙа А. нефть ятҡылыҡтарын эшкәртеү ҡорамалдарының биокоррозияһы сәбәпсеһе булараҡ тикшерелә (И.Б.Рәжәпова, Р.Х.Хәзипов); тупраҡ нефть м‑н бысранғанда, органик матдәләрҙең гумификацияһы ваҡытында анаэроб микроорганизмдарҙың һан һәм төр составы үҙгәреүе өйрәнелә (Р.К.Андресон, Н.Ә.Кирәева, Ф.Х.Хәзиев).